The validity and reliability of the Turkish version of the obsessive beliefs questionnaire-44 (OBQ-44)/Obsesif inanislar olcegi-44'un (OIO-44) Turkce formunun Gecerlik ve Guvenirlligi.
Abstract: Objective: Cognitive factors have a central place in the etiology and persistence of obsessive-compulsive disorder (OCD). The aim of the study was to evaluate psychometric properties of the Turkish version of the Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44). Original factor structure of the OBQ-44 and discrimination characteristic of the instrument between OCD patients and nonclinical population were evaluated extensively in Turkish sample.

Methods: Data were collected from 175 healthy subjects and 62 patients with OCD who applied to the Psychiatry Clinic at Yuzuncu Yil University. Subjects were administered the SCID-I, the Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44), the Padua Inventory (PI-41), the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOKS), the Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30), the Thought Action Fusion Scale (TAFS), the White Bear Suppression Inventory (WBSI), the Penn Inventory of Scrupulosity (PIOS), the Penn State Worry Questionnaire (PSWQ), and the Beck Depression Inventory (BDI). Data were analyzed in order to evaluate the reliability and validity of the OBQ-44.

Results: The three-factor original structure tested using confirmatory factor analysis was observed to be highly consistent with the data obtained from the study. OCD patients reported significantly higher scores on OBQ-44 rather than controls. Correlations of the OBQ-44 scores with psychological variables were generally significant. Inner consistency coefficient for the OBQ-44 was [alpha]0,95 and test-retest correlation between two points at 30-day time course was r=0.79.

Conclusion: The Turkish version of the OBQ-44 has adequate validity and reliability in clinical and nonclinical Turkish sample. (Archives of Neuropsychiatry 2010;47:216-22)

Key words: Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44), OCD, validity, reliability

Amac: Obsesif kompulsif bozuklugun (OKB) etiyolojisinde ve suregenliginde bilissel faktorler merkezde yer almaktadir. Bu calismada OIO-44'un Turkce formunun psikometrik ozelliklerinin arastirilmasi amaclanmistir. Turk ornekleminde OIO-44' un orijinal faktor yapisi ve olcme aracinin OKB hastalari ve klinik olmayan bireyleri ayirt edebilme ozelliginin ayrintili bir degerlendirmesi yapilmistir.

Yontem: Calismanin verileri 175 saglikli birey ve Y.Y.U. Tip Fakultesi psikiyatri klinigine basvuran 62 OKB hastasindan elde edildi. Calismaya katilan kisilere SCIDI, Obsesif Inanclar Olcegi-44 (OIO-44), Padua Envanteri (PE-41), Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Olcegi (YBOKO), Ust Bilis Olcegi--30 (UBO-30), Dusunce Eylem Kaynasmasi Olcegi (DEKO), Beyaz Ayi Supresyon Envanteri (BASE), Dini Kaygilar Olcegi (DKO), Penn State Endise Olcegi (PSEO) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulanmistir. OBQ-44 toplam ve alt olcekleri icin gecerlik ve guvenirlik duzeylerini gosteren istatistikler hesaplanmistir.

Bulgular: Dogrulayici faktor analizi kullanilarak test edilen uc faktorlu orijinal yapinin calismanin verilerle (VERILERIYLE?)uyumu yuksek bulunmustur. OKB hastalari saglikli kontrollere gore onemli duzeyde daha yuksek OIO-44 puanlari bildirmistir. OIO-44 puanlari ve diger olcekler arasinda genel olarak onemli baginti duzeyleri elde edilmistir. OIO-44 icin ic turtalilik katsayisi [alpha]0,95 ve 30 gunluk test tekrar test korelasyonu r=0.79'dur.

Sonuc: OIO-44'un Turkce formu klinik ve klinik olmayan Turk ornekleminde yeterli gecerlilik ve guvenilirlige sahip bir olcme aracidir. (Noropsikiyatri Arsivi 2010; 47:216-22)

Anahtar kelimeler: Obsesif Inanclar Olcegi-44 (OIO-44), OKB, gecerlik, guvenirlik
Article Type: Report
Subject: Obsessive-compulsive disorder (Diagnosis)
Obsessive-compulsive disorder (Research)
Psychological tests (Research)
Psychometrics (Research)
Examinations (Validity)
Examinations (Research)
Authors: Boysan, Murat
Besiroglu, Lutfullah
Cetinkaya, Nuralay
Atli, Abdullah
Aydin, Adem
Pub Date: 09/01/2010
Publication: Name: Archives of Neuropsychiatry Publisher: Galenos Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2010 Galenos Yayincilik ISSN: 1300-0667
Issue: Date: Sept, 2010
Topic: Event Code: 310 Science & research
Geographic: Geographic Scope: Turkey Geographic Code: 7TURK Turkey
Accession Number: 238912263
Full Text: Giris

Obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanisi alan kisilerde gozlenen obsesyonel yasantilarin psikiyatrik rahatsizligi olmayan saglikli bireylerde de yaygin olarak goruldugu bildirilmektedir (1). Bununla beraber OKB'nin bilissel teorisine gore OKB hastalarinda gorulen obsesif yasantilar, zorlayici istenmeyen dusunceler karsisindaki tutumlar ve kompulsif davranislarla yansiz lastirma girisimleri acisindan klinik anlami olmayan yasantilardan farklilik gostermektedir (2, 3). Klinik anlami olmayan ve patolojik obsesyonlarin ayriminda temel kriter obsesyonlara verilen anlam ve degerlendirme bicimindeki farkliliklardir (4-6). Normal ve patolojik obsesyonlar kendi icinde sureklilik gosterdigi icin OKB'nin etiyolojisi ve suregenligiyle iliskili yapilan aciklamalarda bilissel icerik (inanislar ve degerlendirmeler) ve bilissel sureclere onemli olcude vurgu yapilmaktador. Bu anlamda OKB'de onemli oldugu dusunulen bilissel surecleri ve icerigi ele alan pek cok farkli model onerilmistir (7). Ust bilisler (8), dusunce eylem kaynasmasi (9), dusunce bastirmasi (10,11), dini kaygilar (12) ve patolojik endise (13) OKB'de onemli rol oynadigi ifade edilen bilissel faktorler olarak tanimlanmaktadir.

OKB'nin etiyolojisine iliskin onerilen farkli modellerin ongorulerini degerlendirebilmek amaciyla gelistirilen pek cok olcme araci bulunmaktadir. Konunun uzmanlarindan olusan uluslar arasi bir arastirma grubu, bu alanda one surulen modellerin butunlestirilebilmesi amaciyla OKB'de ayirt edici olabilecek bilissel ozelliklerin genel bir tanimlamasini yapmaya calismistir (14,15). Bu amacla gelistirilen Obsesif Inanislar Olcegi'nin 87 soruluk ilk formunda OKB'de onemli rol oynayan bilissel inanislar alti baslik altinda toplanmistir. Bu basliklar su sekilde siralanmaktadir: abartili sorumluluk alma, dusuncelere asiri onem verme, kisinin dusuncelerini kontrol etmeye verdigi onem konusunda asiri endiseler, tehlikenin ciddiyeti ve olasiligina iliskin asiri beklentiler, belirsizlige karsi tahammulsuzluk ve mukemmeliyetcilik (15,16). Obsesif inanislarin katiligi ve endige duyulan sonuclara iliskin asiri yuklu dusunceler OKB'de belirti siddetinin onemli bir belirleyici olmaktadir (17). Obsesif Inanclar Olcegi olcme yaptigi obsesif inanislarin katilik duzeyini belirlemeyi amaclamaktadir (14).

Obsesif Inanclar Olceginin 87 soruluk ve alti alt olcekten olusan ilk formu, arastirmacilara kullanim kolayligi saglayabilmek ve yuksek baginti bulunan alt olceklerde birbiriyle ortusen yapilari birlestirebilmek amaciyla yeniden gozden gecirilmistir (18). Olcme aracinin son formu 44 sorudan olusmaktadir ve alti faktorlu yapisi daha sonra kendi icinde eslestirilerek uc alt olcege indirgenmistir. Sorumluluk/Tehlike Beklentisi (S/TB) alt olcegi olmus veya olabilecek tum olumsuz sonuclardan dolayi butunuyle kendini sorumlu tutma, ortaya cikabilecek zarara engel olma veya harekete gecmemis olmaktan duyulan abartili sorumluluk inanislariyla belirlidir. Mukemmeliyetcilik/Kesinlik (M/K) alt olceginde hata yapma konusundaki endiselerin, bir isi bitirme konusundaki yuksek ve kesin standartlarin, asiri katilik ve belirsizlik karsisinda duyulan rahatsizligin degerlendirilmesi amaclanmistir. Son olarak, Onem Verme/ Dusunceleri Kontrol Etme (OV/DKE) alt olceginde zorlantili dusuncelere asiri onem verme ve bu dusunceleri kontrol etme ihtiyacinin duzeyi belirlenmeye calisilmaktadir.

OIO-44'un gelistirilen diger olcme araclarina gore en onemli ustunlugu OKB'nin bilissel teorisiyle iliskili olarak ongorulen tum modeller icinden sentezlenerek ortaya konulmus butuncul bir yaklasimi yansitiyor olmasidir. Yapilan calismalar OIO-44'te tanimlanan bilissel alanlarin normal saglikli bireyler ve diger anksiyete bozukluklariyla karsilastirildiginda OKB'si olan bireyleri ayirt edici ozellige sahip oldugunu gostermektedir (18-20). Bu calismada OKB'nin etiyolojisinde rol oynayan temel bilissel inanislari olcebilmek amaciyla gelistirilmis olan OIO-44'un Turkce formunun psikometrik ozelliklerinin degerlendirilmesi amaclanmistir. Calismanin amacina uygun olarak OIO-44'ten elde edilen puanlarin ust bilisler, dusunce eylem kaynasmasi, dusunce bastirmasi, dini kaygilar, patolojik endise ve depresyonla olan iliskisi degerlendirilmistir. Turk ornekleminden elde edilen sonuclar konuya iliskin sayisi hizla artan baska arastirmalara da isik tutacak niteliktedir.

Yontem

Orneklem

Calismanin orneklemini arastirmaya gonullu olarak katilmayi kabul eden 175 saglikli birey (107 erkek, 68 kadin) ve psikiyatri poliklinigine ardisik olarak basvuran hastalar arasindan DSM-IV olcutlerine gore 62 OKB (29 erkek, 44 kadin) tanisi konan hasta olusturmustur. Arastirmanin orneklem grubu ulasilabilirlik-elverislilik ilkelerine gore olasiliksiz ornekleme yontemiyle secilmistir. Calismaya katilan tum deneklere calismanin amaci ve niteligi konusunda bilgi verildi ve katilim konusunda onaylari alindi. OKB grubu icin (a) alkol veya psikoaktif madde kotuye kullaniminin bulunmasi; (b) tedavi gormeyi gerektiren ciddi tibbi hastaligin varligi ve (c) 18-60 yas araligi disinda bulunma dislama olcutleri olarak belirlendi. Kontrol grubu icin universite ogrencileri ve hastane personeli arasindan herhangi bir psikiyatrik ya da tedavi gormeyi gerektirmeyen bir fiziksel hastaliginin olmadigini belirten denekler calisma kapsamina alindi. Kontrol grubunun yas ortalamasi 23.9 (SS=5.3) ve OKB hastalarinin yas ortalamalari 27.8'dir (SS=8.3). Iki grubun yaslari arasinda yapilan t testi sonucunda OKB hastalarinin yaslarinin daha buyuk oldugu bulunmustur (t(235)=-4.240; p<.001). Saglikli deneklerin ortalama egitim yili 3.6 (SS=0.6) ve OKB grubunun ortalamasi ise 3.1'dir (SS=1.1). Gruplar arasinda yapilan t testi OKB grubunda yer alan hastalarin egitim surelerinin daha kisa oldugunu gostermistir (t(235)=5.047; p<.001). OKB ve saglikli birey grubunda cinsiyetler arasinda yapilan iki oran z testi karsilasturmasi sonucunda OKB grubunda kadinlarin oraninin daha fazla oldugu gorulmustur (p<.01).

Olcme Araclan

DSM-IV Eksen-I Bozukluklari Icin Yapilandirilmis Klinik Gorusme Araci (SCID-I) Hastalarda DSM-IV'e gore Eksen-I psikiyatrik bozukluk tanilarini arastirmak icin gorusmecinin uyguladigi yari-yapilandirilmis klinik gorusme aracidir (21).

Obsesif Inanislar Olcegi (OIO-44): OKB'ye ozel ve OKB' de diger psikopatoloji gruplarinda da gozlenebilen genel dusunce icerigini degerlendirmeye yonelik gelistirilmis bir oz degerlendirme aracidir (18). Bu olcme araci, OKB konusunda uzmanlardan olusan uluslararasi bir arastirma grubunun OKB'de one surulen bilissel hipotezlerin bir sentezini olusturabilmek amaciyla daha once gelistirilmis 16 olcme aracinin sorularinin da gozden gecirilerek hazirlanan cok genis bir soru havuzundan yararlanilarak secilmis maddelerden olusmaktadir. Olcekte bulunan 44 soru 7'li likert tipi olcum yapmaktadir. Olcek maddeleri uc alt olcekte siniflanmistir. Bunlar 16 sorudan olusan Sorumluluk/ Tehlike Beklentisi (S/TB), 16 sorudan olusan Mukemmeliyetcilik/Kesinlik (M/K) ve 12 sorudan olusan Onem Verme/ Dusunceleri Kontrol Etme (OV/DKE) alt olcekleridir.

Yale-Brown Obsesyon ve Kompulsiyon Olcegi (Y-BOKO): Obsesif kompulsif belirtilerin turunu ve siddetini olcmek icin Goodman ve arkadaslari (22) tarafindan gelistirilen, 19 maddeli yari-yapilandirilmis bir olcektir. Belirtilerin siddetini olcmede ilk 10 maddesi kullanilmakta ve her soruya 0-4 arasinda puan verilmektedir. Turkce'ye uyarlama calismasi tek ve arkadaslari (23) tarafindan yapilmistir.

Padua Envanteri (PE-41): Sanavio (24) tarafindan gelistirilen Padua Envanteri, obsesif kompulsif belirtilerin siddetini ve dagilimini belirlemek uzere kullanilan bir oz bildirim olcegidir. Her madde bes secenekten olusur ve 0-4 arasinda puanlama yapilir. Turk ornekleminde 60 soruluk ozgun form ve 41 soruluk kisa form icin gecerlilik ve guvenilirlik calismasi Besiroglu ve arkadaslari (25) tarafindan yapilmistir.

Ust Bilis Olcegi-30 (UBO-30): Bilissel sureclerin isleyisi sirasinda kisinin kendi zihinsel islevleri ve sureclerinin farkindaligi ve kendi bilissel isleyisini yonlendirebilme kapasitesini degerlendirebilmek amaciyla Cartwright-Hatton ve Wells (26) tarafindan gelistirilmistir. Olcegin Turkce formunun gecerlik ve guvenirlirinin yuksek oldugu bildirilmistir (27).

Dusunce Eylem Kaynasmasi Olcegi (DEKO): Dusunce ve eylemlerin psikolojik olarak birbirine karistirilma duzeyini olcmektedir. Shafran ve arkadaslari (28) tarafindan gelistirilen olcek 1 (hic katilmiyorum) ve 5 (tumuyle katiliyorum) arasinda besli likert tipi olcum yapmaktadir. DEKO bir seyi dusunmenin o seyin olabilirligini artiracagi inancini yansitan DEKO-Olabilirlik ve bir seyi dusunmenin yapmak kadar kotu oldugu inancini yansitan DEKO-Ahlak alt olcekleriyle iki faktorlu bir yapiyi tanimlamaktadir (29).

Beyaz Ayi Supresyon Envanteri (BASE): Istenmeyen dusuncelerin bastirilma duzeyini olcebilmek amaciyla Wegner ve Zanakos (30) tarafindan gelistirilmis olan BASE, 15 maddeden olusan 5'li likert tipi bir oz bildirim olcegidir. Olcegin Turkce'ye uyarlamasi Agargun ve arkadaslari (31) tarafindan yapilmistir.

Penn Dini Kaygilar Envanteri (PDKE): Kisilerin gunah isleme ve cezalandirilacagi kaygilarinin duzeyini degerlendirebilmek amaciyla Abromovitz ve arkadaslari tarafindan gelistirilen 19 soruluk bir oz bilirim olcegidir (12). Olcek, Turk ornekleminde gecerli ve guvenilir bir olcme aracidir (32,33). Olcegin Turk ornekleminde yayimlanmis gecerlik guvenirlik calismasi bulunmadigindan dolayi bu calisma icin hesaplanan ic tutarlilik degeri 0.91 ve 30 gunluk test tekrar test korelasyonu 0.73 olarak bulunmustur.

Penn State Endise Olcegi (PSEO): Asiri, surekli ve kontrol edilemeyen patolojik endise duzeylerini belirleyebilmek amaciyla Meyer ve arkadaslari tarafindan gelistirilmis 16 soruluk oz bildirim olcegidir (34). Olcegin maddeleri 1 ve 5 arasinda olcum yapmaktadir. Olcegin Turkce formu icin yuksek gecerlik ve guvenirlik duzeyleri bildirilmistir (35).

Beck Depresyon Envanteri (BDE): Son bir hafta icindeki depresyon belirtilerinin siddetini olcebilmek amaciyla gelistirilmistir. Beck (36) tarafindan gelistirilen olcek 0 ve 3 arasinda dortlu likert tipi olcum vermektedir. Olcme aracini Turkce uyarlamasi Hisli (37) tarafindan yapilmistir.

Uygulama

OIO-44 bes deneyimli uzman tarafindan Turkce'ye cevrildikten sonra ceviriler karsilastirilarak tek bir form haline getirildi. Psikiyatri klinigine basvuran hastalarin klinik olarak OKB tanisi SCID-I kullanilarak konuldu. Normal ve klinik orneklemde Obsesif Inanclar Olcegi-44 (OIO-44), Ust Bilis Olcegi--30 (UBO-30), Dusunce Eylem Kaynasmasi Olcegi (DEKO), Beyaz Ayi Suprasyon Envanteri (BASE), Dini Kaygilar Olcegi (DKO), Penn State Endise Olcegi (PSEO) ve Beck Depresyon Envanteri (BDE) uygulamistir. Obsesif kompulsif belirtilerin siddetinin degerlendirilmesinde klinik orneklemde Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Olcegi (Y-BOKO) ve klinik olmayan orneklemde ise Padua Envanteri (PE) kullanilmistir. Calismada kullanilan olcekler katilimcilara uygulanmadan once calisma hakkinda genel olarak bilgilendirme yapilmis ve yazili izinleri alinmistir.

Istatistiksel Analiz

Hasta ve OKB gruplari arasinda yas ve ogrenim sureleri arasindaki farklar t testiyle karsilastirilmistir. Cinsiyet farkliliklari iki orani karsilastirma z testi kullanilarak degerlendirilmistir. Olcme aracinin orijinal faktor yapisinin Turk orneklemindeki gecerligi dogrulayici faktor analizi kullanilarak test edilmistir. Yapisal esitlik analizinde khi kare degeri ([x.sup.2]) buyuk orneklemlerde genellikle yuksek ciktigi ve istatistik olarak onemli bulundugu icin model uyum indeksleri kullanilmaktadir (38). Bu amacla bir seri alternatif model uyum kriteri gelistirilmistir. [x.sup.2] serbestlik derecesi orani 3 ve altinda, yakinligin kareler ortalamasinin karekoku (RMSEA) degeri 0.08 ve altinda, karsilastirmali uyum endeksi (CFI) 0.90 ve ustunde ve standardize edilmis artik degerler kareler ortalamanin karekoku (SMSR) 0.08 ve altinda bulunan modellerin model uyumu yuksek olarak kabul edilmektedir (38,39). OIO-44 puanlari ve diger psikolojik degiskenlerin gruplar arasindaki ayirt ediciligine yas ve ogrenim duzeyleri kontrol edildikten sonra ANCOVA analizi yapilarak bakilmistir. Eta kare ([n.sup.2]) degerleri psikolojik degiskenlerin etki buyuklugunu karsilastirabilmek amaciyla kullanilmistir. OKB grubunda 30 gun arayla test-tekrar test korelasyonu hesaplandi. Madde ayirt edicilikleri icin madde toplam puan korelasyonlari ve ic tutarliliklar icin Cronbach alpha degerleri elde edildi. Diger psikolojik degiskenlerle OIO-44 alt olcekleri arasinda Pearson baginti duzeyleri hesaplanarak eszaman gecerlik duzeyleri degerlendirilmistir.

Bulgular

Tablo 1'de OIO-44'un guvenirlik duzeylerine iliskin tanimlayici istatistikler verilmistir. OIO-44'un tum maddeleri icin ic turtalilik [alpha]=0.95'tir. Sorumluluk/ Tehlike Beklentisi alt olcegi icin ic turtalilik [alpha]=0.88, Mukemmeliyetcilik/Kesinlik alt olcegi icin ic tutarlilik [alpha]=0.88 ve Onem Verme/ Dusunceleri Kontrol Etme alt olcegi icin ic tutarlilik [alpha] =0.86 olarak bulunmustur. OIO-44'un 30 gunluk test tekrar test korelasyonu 0.79 bulunmustur. Alt olcekler icin test tekrar test korelasyonlari 0.69-0.81 arasinda degisim gostermektedir.

OIO-44 madde gecerligini degerlendirmek amaciyla madde ayirt edicilikleri hesaplanmistir. Duzeltilmis madde toplam puan korelasyonu 0.35 ve 0.64 arasinda degismektedir.

OIO-44'un gelistirilme surecinde uc alt olcekten olusan bir faktor yapisi elde edilmistir. Olcme aracinin farkli kulturlere uyarlandigi veya psikometrik ozelliklerinin arastirildigi calismalarinda acimlayici faktor analizi yapmak yerine dogrulayici faktor analiziyle orijinal faktor yapisinin test edilmesi yoluna gidildigi gorulmektedir (40). Onceki calismalara benzer bir sekilde bu calismada da orijinal faktor yapisinin Turk orneklemindeki gecerligi dogrulayici faktor analiziyle test edilmistir. Bu sekilde OIO-44' un psikometrik ozelliklerine iliskin Turk ornekleminden elde edilen sonuclarin yurt disinda yapilan calismalarla karsilastirilabilmesi ve bulgularin diger uluslararasi calismalara isik tutabilmesi amaclanmistir.

Olcek maddelerinin dagiliminda cok degiskenli normallik varsayimi karsilanamadigi icin uc faktorlu modelin test edilmesi asamasinda yaralanilan yapisal analiz sonuclari Satora-Bentler normalite duzeltmesi yapilarak hesaplanmistir. Orijinal faktor yapisinin Turk orneklemindeki gecerligini dogrulayabilmek amaciyla kullanilan yapisal esitlik analizi sonucunda uc faktor icin 899 serbestlik dereceli degeri 2244.77' dir (p<.05). /sd orani 2.5 olarak elde edilmistir. Model icin elde edilen yakinligin kareler ortalamasinin karekoku (RMSEA) degeri 0.08 (p<.05), karsilastirmali uyum endeksi (CFI) 0.94 ve standardize edilmis artik degerler kareler ortalamanin karekoku (SMSR) 0.08 olarak bulunmustur. Elde edilen sonuclar model uyum indekslerinde belirtilen olcutlere gore uc faktorlu yapinin model uyumunun yuksek oldugunu gostermistir (38,39). Dogrulayici faktor analizi sonuclari OIO-44'un orijinal uc faktorlu yapisinin Turk ornekleminde gecerli olduguna isaret etmektedir.

Iki oran karsilastirmasi z-testiyle degerlendirilen kontrol ve hasta grubunun cinsiyet dagilimi arasindaki farklar istatistik olarak onemli bulunmustur (p <.01). Gruplar arasinda yapilan t testi, yas ve egitim yili bakimindan istatistik olarak onemli farklar oldugunu gostermistir (p <.01). Yas ve egitim yili bakimindan gruplar arasi farklar nedeniyle, OIO-44 ve alt olceklerine iliskin gecerlik duzeylerini degerlendirebilmek amaciyla OKB hastalari ve saglikli kontroller arasinda deneklerin yas ve ogrenim durumlari kovaryant olarak alinarak ANCOVA analizleri yapilmistir. Bu analizler gruplar arasinda yas ve egitim yili acisindan bulunan farkin etkisinin dislanmasi imkanini olusturmustur. OIO-44 alt olcekleri ve diger psikolojik degiskenlerden alinan puanlar icin yapilan ANCOVA analizi sonuclari Tablo 2'de verilmistir. Analizlerin sonucunda OIO-44 ve alt olceklerinden OKB hastalarinin kontrollere gore daha yuksek puanlar aldiklari gorulmustur (p<0.01). Dini kaygilar disinda OKB hastalarinin diger psikolojik degiskenlerden aldiklari puanlar kontrol grubundakilere gore istatistiksel olarak onemli olcude yuksektir.

OIO-44 puanlari ve psikolojik degiskenler arasinda hesaplanan Pearson baginti katsayilari Tablo 3'te verilmistir. Goruldugu uzere, OKB'de onemli olan psikolojik degiskenlerle OIO-44 ve alt olcekleri arasindaki Pearson baginti duzeyleri istatistik olarak genelde anlamli bulunmustur. Bununla beraber OIO-44 toplam puanlari ve alt olcekleriyle Yale Brown Kompulsiyon alt olcegi arasinda hesaplanan baginti katsayilarinin istatistik olarak anlamli olmadigi gorulmustur.

Tartisma

Bu calismada OIO-44'un Turkce formunun psikometrik ozellikleri arastirilmistir. Olcme aracinin Turkce formunun tum maddeleri ve alt olcekleri icin Cronbach alfa degerlerinin hem OKB hasta grubunda hem de saglikli kisilerde yuksek oldugu gorulmustur. Bunun yani sira OIO-44'un 30 gunluk test tekrar test korelasyonu toplam puanlar ve alt olcekler icin yuksek bulunmustur. Bulgular OIO-44'un yuksek guvenirlik degerlerine sahip olduguna isaret etmektedir. Olcek maddelerinin madde ayirt ediciliginin gostergesi olarak hesaplanan duzeltilmis madde toplam puan korelasyonlari butun maddeler icin 0.35'in uzerindedir. Bulgular olcek icin madde gecerlik degerlerinin istenilen duzeyde oldugunu gostermistir (41).

OIO-44'un orijinal faktor yapisinin Turk orneklemindeki yapi gecerligi dogrulayici faktor analizi kullanilarak degerlendirilmistir. Yapisal esitlik analizi sonuclari dogrulayici faktor analizi icin gecerlik olcutleriyle karsilastirildiginda olcegin gelistirildigi sirada ongorulen uc faktorlu yapinin Turkce form icin yuksek yapi gecerligine sahip oldugu gorulmustur (38, 39). OIO-44'un toplam puanlari ve alt olceklerinin OKB'de onemli oldugu one surulen psikolojik degiskenlerle arasindaki baginti duzeyleri orta duzeyde ve genel olarak istatistiksel olarak onemli bulunmustur. Olcegin 87 soruluk ve 44 soruluk formlarin her ikisinde de benzer korelasyonlar elde edilmis ve olcme aracinin birlikte gecerliginin dusuk oldugu ifade edilmistir (16, 18). Yalnizca Yale-Brown Kompulsiyon alt olcegiyle OIO-44 puanlari arasinda hesaplanan baginti duzeyleri istatistiksel olarak onemsiz cikmistir. Olcme aracinin Yale-Brown Olcegi'yle baginti duzeylerinin onemsiz veya cok dusuk cikmasi durumlari farkli calismalarda da bildirilmistir (19, 20). OIO-44 toplam ve alt olcek puanlarinin Yale-Brown kompulsiyon alt olcegiyle iliskisinin istatistik olarak onemli cikmamasi, olcegin bilissel inanislarla iliskili olcum yapmasiyla aciklanabilir. Bunun disinda OIO-44 toplam ve alt olcek puanlarinin diger degiskenlerle baginti duzeyleri dikkate alindiginda birlikte gecerlik duzeylerinin yeterli oldugu soylenebilir.

OIO-44'un Turk ornekleminde OKB hastalari ve normal top-lumdan kisiler arasinda ayirt ediciligini degerlendirebilmek amaciyla yas ve egitim yili kontrol edildikten sonra yapilan ANCOVA analizlerinde OIO-44 toplam puanlari, S/TB, M/K ve OV/ DKE alt olceklerinden OKB hastalarinin normallere gore onemli duzeyde yuksek puanlar aldiklari gorulmustur. Elde edilen bulgular onceki calismalarin sonuclariyla da uyumludur (18-20). Bununla beraber toplam puanlar ve alt olcekler dikkate alindiginda en yuksek etki buyuklugunun M/K alt olceginde ortaya ciktigi gorulmustur. Mukemmeliyetcilikle ilgili endiseler ve ugraslarin yani sira belirsizlige karsi tahammul edememe egilimi OKB' de belirti siddetindeki artisla en iliskili bilissel inanis grubu oldugu anlasilmistir. Sonuclarin onceki yapilan calismalarla benzerlik gostermesi OKB' de mukemmeliyetcilik ve kesinlik arayisinin onemini bir kez daha vurgulamaktadir (19, 42).

OIO-44 alt olcekleri ve diger psikolojik degiskenler icin ANCOVA analizinde hesaplanan etki buyuklukleri degerlendirildiginde, depresyon duzeylerinin OKB hastalarini normal saglikli kisilerden ayirt etmede en yuksek etki degerine sahip degisken oldugu gorulmustur. Elde edilen sonuclar OKB'de depresyonun onemine isaret eden calismalarla da uyumludur (43-45). Tolin ve arkadaslari (19) calismalarinda depresyon ve anksiyetenin etkisi sabitlendikten sonra bilissel inanislarin onem duzeylerini kaybettigi bildirilmistir. Elde edilen eta kare degerleri, depresyondan sonra patolojik endise ve dusunce baskilamasi duzeylerinin de OKB hastalarini normallerden ayirt etmede OIO-44'ten daha yuksek etki duzeylerine sahip oldugunu gostermektedir. Elde edilen bulgular OIO-44'un OKB'nin ortaya cikmasinda onemli olan bilissel ozellikleri tanimladigini gostermekle beraber OKB'nin etiyolojisine iliskin bilissel faktorlerin gelistirilerek yeni tanimlamalara gereksinim duyuldugunu ortaya koymaktadir. Bununla beraber, gecerli ve guvenilir bir olcme araci olan OIO-44'un Turkce formu, OKB basta olmak uzere anksiyete bozukluklarinda bilissel faktorlerin etkisini degerlendirmede ulkemizdeki arastirmalarda kullanilabilecek uluslararasi kabul gormus standart bir olcme araci niteligindedir. Bu arac ayni zamanda OKB'nin teropatik sagaltiminda bir surec degerlendirme formu olarak da kullanilabilir.

Arastirmanin orneklemi olusturulurken psikiyatrik bir rahatsizligi olmayan ya da tedavi gormeyi gerektiren bir fiziksel hastaliginin olmadigini belirten denekler kontrol grubuna alinmistir. OKB hastalarinda yaygin olarak baslangic yasinin yirmili yaslarin basina rastladigi bildirilmektedir (46). OKB'de baslangic yasina bagli olarak belirti tipi, belirti siddeti ve cinsiyet dagilimda farkliliklar gozlenmektedir (47). Bu anlamda kontrol grubunun egitim suresi ve yas ortalamasinin hasta grubundan farklilik gostermesi arastirma icin onemli bir sinirliliktir. OKB grubunun yas ortalamasi kontrol grubuna gore yuksektir. Bu sinirlilik yas ve egitim yulinin analizlerde kovaryant degisken olarak kullanilmasiyla asilmaya calisilmistir. Ikinci olarak, cinsiyet faktoru, ozellikle kadin olmak, OKB belirtilerinin ortaya cikmasinda onemli bir risk etkenidir (48). Buna karsin kontrol ve hasta grubunun cinsiyet oranlari arasindaki farklilik istatistik olarak onemli bulunmus ve arastirmanin bir sinirliligi olarak da kalmistir. Arastirma kapsamina alinan orneklemin OKB disinda bir psikiyatrik tani grubunu icermemis olmasi calismanin diger bir eksikligidir. Bu anlamda OIO-44'un OKB icin ayirt edicilik ozelligi sadece kontrollerle karsilastirilabilmistir. Son olarak OIO-44'un olcut baginti gecerligini degerlendirebilmek amaciyla calismaya alinmis olan dini kaygilar degiskeninin OKB'de ayirt ediciligi istatistik olarak onemsiz bulunmustur. Bu calisma icin olcme aracina iliskin hesaplanan psikometrik parametreler, PDKE'nin Turk ornekleminde guvenilir ve gecerli bir olcme araci olduguna ve gelistirilme amacina uygun olcum yapabildigine isaret etmektedir. Bu durumda dini kaygilarin OKB ile iliskisiz bulunmasi olcme hatalarindan kaynaklanmamaktadir. Bununla beraber farkli calismalarin sonucunda da benzer bir sekilde dini kaygilarin dogrudan OKB belirtilerindeki artisla iliskili olmadigi bildirilmektedir (49, 50). Dini kaygilarin daha cok dusunce eylem kaynasmasinda ahlaksal degerlendirmeler gibi dusunce sureclerinde dolayli rol oynayabilecegi one surulmektedir (50). Butun bu sinirliliklara karsin arastirmanin sonuclari OBQ-44'un Turk ornekleminde orijinal faktor yapisiyla yuksek gecerlik ve guvenirlige sahip oldugunu gostermektedir.

Kaynaklar

(1.) Besiroglu L, Agargun MY. Obsesif kompulsif bozuklukta saglik yardimi arama davranisi ile iliskili etmenler: hastalik ile iliskili ve genel etmenlerin rolu. Turk Psikiyatri Derg 2006; 17:213-22. [PDF]

(2.) Rachman SJ, de Silva P. Abnormal and normal obsessions. Behav Res Ther 1978; 16:233-48. [Abstract] / [PDF]

(3.) Salkovskis P, Harrison J. Abnormal and normal obsessions: A replication. Behav Res Ther 1984; 22:549-52. [Abstract] / [PDF]

(4.) Purdon C, Clark DA. Obsessive intrusive thoughts in nonclinical subjects: part I. Content and relation with depressive, anxious and obsessional symptoms. Behav Res Ther 1993; 31:713-20. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(5.) Salkovskis PM. Obsessional compulsive problems: a cognitive-behavioural analysis. Behav Res Ther 1985; 23:571-83. [Abstract] / [PDF]

(6.) Salkovskis PM. Cognitive-behavioural factors and the persistence of intrusive thoughts in obsessional problems. Behav Res Ther 1989; 27:677-82. [Abstract] / [PDF]

(7.) Taylor S, Kyrios M, Thordarson DS et al. Development and validation of instruments for measuring intrusions and beliefs in obsessive-compulsive disorder. Cognitive approaches to obsessions and compulsions: Theory, research and treatment, RO Frost, G Steketee, editorler. Oxford: Elsevier; 2002; s. 117-38.

(8.) Wells A. Emotional disorders and metacognition: innovative cognitive therapy. Chichester, UK: Wiley; 2000; s. 179-99.

(9.) Shafran R, Rachman S. Thought-action fusion: a review. J Behav Ther Exp Psychiatry 2004; 35:87-107. [Abstract]/[PDF]

(10.) Clark DA, Purdon C. New perspectives for a cognitive theory of obsessions. Australian Psychology 1993; 28:161-67. [Abstract] / [PDF]

(11.) Purdon C, Clark DA. Suppression of obsession like thoughts in nonclinical individuals: impact on thought frequency, appraisal, and mood state. Behav Res Ther 2001; 39:1163-81. [Abstract]

(12.) Abramowitz JS, Huppert JD, Cohen AB et al. Religious obsessions and compulsions in a non-clinical sample: the Penn Inventory of Scrupulosity (PIOS). Behav Res Ther 2002; 40:825-38. [Abstract]/ [PDF]

(13.) Wells A, Papageorgiou C. Relationships between worry, obsessive-compulsive symptoms and meta-cognitive beliefs. Behav Res Ther 1998; 36:899-913. [Abstract] / [PDF]

(14.) Obsessive Compulsive Cognitions Working Group. Cognitive assessment of obsessive-compulsive disorder. Behav Res Ther 1997; 35:667-81.

(15.) Obsessive Compulsive Cognitions Working Group. Development and initial validation of the obsessive beliefs questionnaire and the interpretation of intrusions inventory. Behav Res Ther 2001; 39:987-1006.

(16.) Obsessive Compulsive Cognitions Working Group. Psychometric validation of the Obsessive Beliefs Questionnaire and the interpretation of intrusions inventory: Part I. Behav Res Ther 2003; 41:863-78.

(17.) Foa EB, Kozak MJ, Goodman WK et al. DSM-IV field trial: Obsessive compulsive disorder. Am J Psychiatry 1995; 152:90-6. [Abstract]/ [PDF]

(18.) Obsessive Compulsive Cognitions Working Group. Psychometric validation of the Obsessive Belief Questionnaire and Interpretation of Intrusions Inventory-Part 2: Factor analyses and testing of a brief version. Behav Res Ther 2005; 43:1527-42.

(19.) Tolin DF, Worhunsky P, Maltby N. Are "obsessive" beliefs specific to OCD?: A comparison across anxiety disorders. Behav Res Ther 2006; 44:469-80. [Abstract] / [PDF]

(20.) Julien D, Careau Y, O'Connor KP et al. Specificity of belief domains in OCD: validation of the French version of the Obsessive Beliefs Questionnaire and a comparison across samples. J Anxiety Disord 2008; 22:1029-41. [Abstract] / [PDF]

(21.) First MB, Spitzer RL, Gibbon M ve et al. Structured clinical interview for DSM-IV clinical version (SCID-I/CV). Washington: American Psychiatric Press; 1997.

(22.) Goodman WK, Price LH, Rasmussen SA ve et al. The Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale, I:Development, use and reliability. Arch Gen Psychiatry 1989; 46:1006-11. [Abstract]

(23.) Tek C, Ulug B, Rezaki G et al. Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale and US National Institute of Mental Health Global Obsessive Compulsive Scale in Turkish: reliability and validity. Acta Psychiatr Scand 1995; 91:410-3. [Abstract] / [PDF]

(24.) Sanavio E. Obsessions and compulsions: The Padua Inventory. Behav Res Ther 1988; 26:169-77. [Abstract] / [PDF]

(25.) Besiroglu L, Agargun MY, Boysan M ve ark. Obsesif-kompulsif belirtilerin degerlendirilmesi: Padua Envanteri'nin Turk toplumunda gecerlik ve guvenilirligi. Turk Psikiyatri Derg 2005; 16:179-89. [Abstract] / [PDF]

(26.) Cartwright-Hatton S, Wells A. Beliefs about worry and intrusions: the metacognitions questionnaire and its correlates. J Anxiety Disord 1997; 11:279-96. [Abstract] / [PDF]

(27.) Tosun A, Irak M. Ustbilis Olcegi-30'un Turkce Uyarlamasi, Gecerligi, Guvenirligi, Kaygi ve Obsesif-Kompulsif Belirtilerle Iliskisi. Turk Psikiyatri Derg 2008; 19:67-80. [PDF]

(28.) Shafran R, Thordarson DS, Rachman SR. Thought-action fusion in obsessive compulsive disorder. J Anxiety Disord 1996; 10:379-91. [Abstract] / [PDF]

(29.) Yorulmaz O, Yilmaz AE, Gencoz T. Psychometric properties of the Thought-Action Fusion Scale in a Turkish sample. Behav Res Ther 2004; 42:1203-14. [Abstract] / [PDF]

(30.) Wegner DM, Zanakos S. Chronic thought suppression. J Pers 1994; 62:615-40. [Abstract]

(31.) Agargun MY, Besiroglu L, Kiran UK ve ark. Beyaz Ayi Supresyon Envanteri'nin gecerlik ve guvenilirligine iliskin bir on calisma. Turk Psikiyatri Derg 2004; 15:282-90. [Abstract] / [PDF]

(32.) Altin M, Clark DA, Karanci AN. The Impact of Religiosity on Obsessive-Compulsive Cognitions and Symptoms in Christian and Muslim Students. Paper presented at the symposium of A CrossCultural Perspective on Obsessions and Other Unwanted Intrusive Thoughts, WCBCT , Barcelona; 2007.

(33.) Altin M, Karanci AN, Clark DA. How does religious affiliation and religiosity relate to scrupulosity symptoms: a comparison Christian and Muslim Students? Paper submitted for presentation at the 38th EABCT Congress, Helsinki; 2008.

(34.) Meyer TJ, Miller ML, Metzger RL et al. Development and validation of the Penn State Worry Questionnaire. Behav Res Ther 1990; 28:487-95. [Abstract] / [PDF]

(35.) Boysan M, Keskin S, Besiroglu L. Penn State Endise Olcegi Turkce formunun hiyerarsik faktor yapisi, gecerlik ve guvenilirligi. Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2008; 18:174-82. [Abstract] / [PDF]

(36.) Beck AT, Ward CH, Mendelson M, et al . An inventory for measuring depression. Arch Gen Psychiatry 1961; 4:561-71. [Abstract] / [PDF]

(37.) Hisli N. Beck Depresyon Envanteri'nin universite ogrencileri icin gecerligi. Psikoloji Dergisi 1989; 7:3-13.

(38.) Kline RB. Principles and practice of structural equation modeling. New York: Guilford Press, 2005; 133-44.

(39.) Hu L, Bentler PM. Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling 1999; 6:1-55. [Abstract] / [PDF]

(40.) Julien D, O'Connor KP, Aardema F. Intrusive thoughts, obsessions, and appraisals in obsessive-compulsive disorder: A critical review. Clin Psychol Rev 2007; 27:366-83. [Abstract] / [PDF]

(41.) Erkus A. Olcek gelistirme ve uyarlama calismalarinda karsilasilan sorunlar. Turk Psikoloji Bulteni 2007; 13:17-25

(42.) Myers SG, Fisher PL, Wells A. Belief domains of the Obsessive Beliefs Questionnaire-44 (OBQ-44) and their specific relationship with obsessive-compulsive symptoms. J Anxiety Disord 2008; 22:475-84. [Abstract] / [PDF]

(43.) Uguz F, Besiroglu L, Askin R. Obsesif kompulsif kisilik bozuklugu ek tanisi konan ve konmayan obsesif kompulsif bozukluk hastalarinda sosyodemografik ve klinik ozellikler. Anadolu Psikiyatri Derg 2009; 10:5-10.

(44.) Uguz F, Askin R, Cilli AS. Obsesif kompulsif bozuklugun eksen I ve eksen II bozukluklari ile birlikteligi. Turkiye'de Psikiyatri 2008; 8:1-5. [Abstract]

(45.) Uguz F, Askin R. Obsesif kompulsif bozuklukta ilac tedavisine yanit ile iliskili etkenler. Klinik Psikofarmakoloji Bulteni 2006; 16:207-212. [Abstract] / [PDF]

(46.) Besiroglu L, Agargun MY. Obsesif kompulsif bozuklukta saglik yardimi arama davranisi ile iliskili etmenler: hastalik ile iliskili ve genel etmenlerin rolu. Turk Psikiyatri Dergisi 2006; 17: 213-22. [Abstract]

(47.) Tukel R, Ertekin E, Batmaz S et al. Influence of age of onset on clinical features in obsessive-compulsive disorder. Depress Anxiety 2005; 21:112-7. [Abstract] / [PDF]

(48.) Lochner C, Hemmings SM, Kinnear CJ et al. Gender in obsessive-compulsive disorder: clinical and genetic findings. Eur Neuropsychopharmacol. 2004; 14:105-13. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(49.) Tek C, Ulug B. Religiosity and religious obsessions in obsessive-compulsive disorder, Psychiat Res 2001; 104:99-108. [Abstract] / [Full Text] / [PDF]

(50.) Nelson E, Abramowitz JS, Whiteside SP et al. Scrupulosity in patients with obsessive-compulsive disorder: Relationship to clinical and cognitive phenomena. J Anxiety Disord 2006; 20:1071-86. [Abstract] / [PDF]

Murat BOYSAN, Lutfullah BESIROGLU *, Nuralay CETINKAYA *, Abdullah ATLI *, Adem AYDIN *

Yuzuncu Yil Universitesi Fen Edebiyat Fakultesi, Psikiloji Bilimi, Van, Turkiye

* Yuzuncu Yil Universitesi Tip Fakultesi, Psikiyatri Anabilim Dali, Van, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Murat Boysan, Yuzuncu Yil Universitesi Fen Edebiyat Fakultesi, Psikoloji Bilimi, Van, Turkiye E-posta: murat.boysan@gmail.com Gelis tarihi/Received: 22.11.2009 Kabul tarihi/Accepted: 28.03.2010
Tablo 1. Obsesif Inanislar Olcegi--44'e (OIO-44) iliskin guvenirlik
parametreleri

                                                             Test
                                                          tekrar-test
          Madde                                             bagintu
          sayisi    Cronbach Alfa                         katsayilari

                     Kontrol       OKB        Toplam          OKB
                    (n = 175)    (n = 62)    (n = 237)     (n = 62)

OIO-44      44        0.94         0.95        0.95         0.79 **
S/FB        16        0.88         0.86        0.88         0.69 **
M/K         16        0.86         0.89        0.88         0.76 **
OV/DKE      12        0.84         0.87        0.86         0.81 **

Tablo 2. Kontrol ve hasta grubu arasinda yapilan ANCOVA analizi
sonuclari (N = 237)

                                  Kontrol (n = 175)

                                    M            SS

OIO-44                            161.88       45.43
S/FB                               59.14       18.43
M/K                                63.20       17.15
OV/DKE                             39.54       14.01
Ust Bilis Olcegi-30                70.37       12.98
DEKO-Ahlak                         22.14       11.90
DEKO-Olabilirlik                    4.47        6.01
TAF Toplam                         26.61       14.85
Beyaz Ayi Supresyon Envanteri      48.54       10.86
Dini Kaygilar Olcegi               33.50       14.48
Penn State Endise Olcegi           45.32       11.48
Beck Depresyon Envanteri           10.71        8.91

                                     OKB (n = 62)

                                    M            SS

OIO-44                            198.05       51.92
S/FB                               71.13       18.94
M/K                                79.32       19.66
OV/DKE                             47.60       17.49
Ust Bilis Olcegi-30                78.02       16.94
DEKO-Ahlak                         27.19       14.56
DEKO-Olabilirlik                    8.11        7.65
TAF Toplam                         35.31       18.13
Beyaz Ayi Supresyon Envanteri      57.00       11.23
Dini Kaygilar Olcegi               36.85       14.71
Penn State Endise Olcegi           57.44       12.42
Beck Depresyon Envanteri           22.90       11.41

                                F (1, 233)       P        [n.sup.2]

OIO-44                            19.479      .000           .077
S/FB                              15.794      .000           .063
M/K                               27.823      .000           .107
OV/DKE                            11.106      .001           .045
Ust Bilis Olcegi-30               12.461      .000           .051
DEKO-Ahlak                         5.708      .018           .024
DEKO-Olabilirlik                  14.455      .000           .058
TAF Toplam                        12.155      .001           .050
Beyaz Ayi Supresyon Envanteri     31.566      .000           .119
Dini Kaygilar Olcegi               2.451      .119 ns        .010
Penn State Endise Olcegi          40.711      .000           .149
Beck Depresyon Envanteri          55.341      .000           .192

* Analizler yapilirken ogrenim suresi ve yas degiskeni karistirici
etmen olarak alinmistir.

Tablo 3. Degiskenler arasindaki Pearson baginti
katsayilari (N = 237)

                                   OIO-44        S/FB

Durtuler PE-41                    0.330 **     0.335 **
Yikama PE-41                      0.470 **     0.465 **
Kontrol PE-41                     0.442 **     0.482 **
Ruminasyon PE-41                  0.489 **     0.503 **
Kesinlik PE-41                    0.368 **     0.359 **
Yale Brown Obsesyon               0.450 **     0.455 **
Yale Brown Kompulsiyon            0.223        0.232
Yale Brown Toplam                 0.324 *      0.330 **
Ust Bilis Olcegi-30               0.469 **     0.442 **
DEKO Ahlak                        0.641 **     0.565 **
DEKO Olabilirlik                  0.395 **     0.372 **
DEKO Toplam                       0.670 **     0.600 **
Beyaz Ayi Supresyon Envanteri     0.429 **     0.428 **
Penn Dini Kaygilar Envanteri      0.463 **     0.469 **
Penn State Endise Olcegi          0.474 **     0.446 **
Beck Depresyon Envanteri          0.393 **     0.354 **

                                    M/K         OV/DKE

Durtuler PE-41                    0.240 **     0.336 **
Yikama PE-41                      0.392 **     0.431 **
Kontrol PE-41                     0.390 **     0.323 **
Ruminasyon PE-41                  0.395 **     0.439 **
Kesinlik PE-41                    0.274 **     0.384 **
Yale Brown Obsesyon               0.396 **     0.396 **
Yale Brown Kompulsiyon            0.173        0.217
Yale Brown Toplam                 0.274 *      0.296 *
Ust Bilis Olcegi-30               0.416 **     0.445 **
DEKO Ahlak                        0.555 **     0.674 **
DEKO Olabilirlik                  0.325 **     0.407 **
DEKO Toplam                       0.573 **     0.701 **
Beyaz Ayi Supresyon Envanteri     0.409 **     0.340 **
Penn Dini Kaygilar Envanteri      0.418 **     0.387 **
Penn State Endise Olcegi          0.460 **     0.402 **
Beck Depresyon Envanteri          0.372 **     0.364 **
Gale Copyright: Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.