Titherkuloz plorezide plevral sivi neopterin duzeyinin tanisal degeri / The diagnostic value of pleural fluid neopterin level in tuberculous pleurisy.
Subject: Respiratory tract diseases (Diagnosis)
Tuberculosis (Diagnosis)
Biological response modifiers
Interferon
Authors: Erol, Serhat
Ciledag, Aydin
Kaya, Akin
Cesur, Salih
Fidan, Yasemin
Kinikli, Sami
Numanoglu, Numan
Pub Date: 06/01/2010
Publication: Name: Turkish Thoracic Journal Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2010 Aves Yayincilik ISSN: 1302-7808
Issue: Date: June, 2010 Source Volume: 11 Source Issue: 2
Product: Product Code: 2831331 Interferon NAICS Code: 325414 Biological Product (except Diagnostic) Manufacturing SIC Code: 2836 Biological products exc. diagnostic
Accession Number: 305562955
Full Text: OZET

Amac: Neopterin, CD4 T lenfosit kaynakli interferon gama (IFN-[gamma]) stimulasyonuna bagli olarak makrofajlarda sentezlenen bir guanozin trifosfat metabolitidir ye plevral sivi neopterin duzeylerinin tuberkuloz plorezi (TP)'de tuberkuloz disi nedene bagli plevral sivilara gore daha yuksek saptandigi bildirilmektedir. Bu calismada TP'de neopterinin tanisal degeri arastirimistir.

Gerec ye Yontem: Calismaya 19 transuda, 19 malign plevral efuzyon (MPE), 18 parapnomonik efuzyon (PPE) ye 14 TP olmak uzere toplam 70 olgu

Bulgular: Transudatif sivilarda ortalama neopterin duzeyi 32.73[+ or -]26.20 nmol/L, eksudatif sivilarda ise 19.34[+ or -]15.32 nmol/L olarak saptandi ve iki grup arasinda fark yoktu. Ortalama neopterin duzeyi, TP grubunda 19.84[+ or -]15.94 nmol/L, PPE grubunda 26.8[+ or -]20.16 nmol/L ve MPE grubunda 12.52[+ or -]4.24 nmol/L olarak bulundu. Transuda ve PPE grubunda neopterin duzeyi MPE grubuna gore anlamli olarak daha yuksekken, TP lie diger gruplar arasinda aniarnh fark saptanmadi.

Sonuc: Bu calimanin sonuclarina gore, TP'de plevral sivi neopterin olcumunun tanisal degeri bulunmamaktadir.

(Tur Toraks Der 2010; 11: 62-5)

Anahtar sozcukler: Tuberkuloz, plevral, neopterin

Gelis Tarihi: 17. 03. 2009

Kabul Tarihi: 08 .07. 2009

ABSTRACT

Objective: Neopterin is derived from guanosine-triphosphate, produced by stimulated macrophages under the influence of gamma interferon (IFN-[gamma]) of CD4 T lymphocyte origin. It has been reported that the pleural neopterin level is higher in tuberculous pleurisy (TP) than nontuberculous pleural effusions. In the presented study, the diagnostic value of pleural neopterin in tuberculous pleurisy was investigated.

Material and Method: 70 patients with pleural effusion (19 transudative pleural effusion, 19 malignant pleural effusion (MPE), 18 parapneumonic effusion (PPE) and 14 TP) were enrolled in the study.

Results: The mean neopterin level was 32.73[+ or -]26.20 nmol/L in transudative effusion and 19.34[+ or -]15.32 nmol/L in exudative effusion and there was no significant difference. The mean neopterin level was 19.84[+ or -]15.94 nmol/L in TP, 26.8[+ or -]20.16 nmol/L in PPE and 12.52[+ or -]4.24 nmol/L in MPE. While the pleural neopterin level was significantly higher in transudative effusion and PPE than MPE, there was no significant difference between TP and other groups.

Conclusion: According to this study's results, pleural neopterin has no diagnostic value in TP. (Tur Toraks Der 2010; 11: 62-5)

Key words: Tuberculosis, pleural, neopterin

Received: 17 03. 2009

Accepted: 08 .07. 2009

GiRiS

Tuberkuloz (TB), dunyada enfeksiyon hastaliklanna bagli olumlerin en sik nedenlerinden biridir. Dunya Saglik Orgutu nun 2009 raporuna gore, 2007 yilinda tahmini insidans 9.27 milyon ve TB'a bagli toplam olum 1.756.000 olarak bildirilmistir (1). TP, akciger disi TB formu olarak kabul edilmekte olup, akciger disi TB'slar icinde lenf bezi tutulumundan sonra ikinci siklikta gorulmektedir (2). TP, eksudatif efuzyonlarin en sik gorulen nedenlerindendir. TP insidansi toplumdaki TB insidansi ile benzerlik goster-mektedir ve bu nedenle ulkeler arasinda plevral tutulumla ilgili olarak farkli oranlar bildirilmektedir. Bircok ulkede eksudatif plevral efuzyonlarin en sik nedeni TP'dir (3), (4).

TP'li hastalarda, plevral sivi ve biyopsisinin tuberkuloz basili yonunden mikroskopik degerlendirmesi ve kulturu ile histopatolojik incelemenin kombinasyonu, mevcut tani yontemleri arasinda en duyarli yontemdir, ancak bu kombinasyon bile hastalarin %15-20'sinde sonuc vermemektedir (5). TP'de konvansiyonel yontemler tani koymada hala istenilen etkinlikte degildir ve kulturun gec sonuc vermesi ve plevra biyopsisinin invaziv bir yontem olmasi gibi onemli sorunlar bulunmaktadir. Bu nedenle, son yillarda TP tanisinda bircok yeni, daha az invaziv, hizli song veren testier ve biyobelirtecler degerlendirilmistir. Bu belirteclerden en cok ilgi cekenlerden biri de neopterindir ve son yillarda TP'de plevral sivi neopterin duzeyinin tank sal deigerini saptamaya yonelik yapilan bazi calismalarda neopterin duzeylerinin TP'de TB disi sivilara gore daha yuksek saptandigi bildirilmistir (6-9).

Bu calvnada, plevral stvi neopterin duzeyinin TP tanisindaki degeri incelenrnistir.

GEREC ve YONTEM

Calismaya plevral efuzyon etyolojisi aratinlmak uzere klinigimize yatinlan 70 hasta alindi Bu hastalarin tanisal amacli alinan sivilanndan 4 cc alinarak 3000 devirde 10 dakika santrifuj edildikten sonra calisma yapilana kadar -80[degrees]C'de saklandi. Hastalar transuda, MPE, PPE ve TP gruplarina ayrildi.

Transuda-eksuda ayrimi Light kriterlerine gore yapildi (10). MPE tanisi, plevra sivi sitolojisi ve/veya plevra biyopsisinde malign hucrelerin gorulmesi, PPE tanisi, pnomoni ve beraberinde plevral sivi bulunmasi, sivi gram boyamasinda mikroorganizma ve/veya kulturde ureme saptanmasi, TP tanisi ise plevral sivi ve/veya biyopsisinde asit-rezistan basil gorulmesi, plevral biyopsi orneginde kazeifikasyon nekrozu gosteren granulomatoz inflamas-yon saptanmasi halinde konuldu. Konjestif kalp yetmezligi tanisi anamnez, fizik muayene, gogus radyografisi, diuretik tedaviye yanit alinmasi gibi dekompanse kalp yetmezliginin bulgulannin varliginda ekokardiyografide sol ventrikuler sistolik disfonksiyonu, ciddi kapak hastaligi veya sol ventrikul diyastolik disfonksiyonunun tespiti lie kanitlandi. Siroza bagli plevral efuzyon tanisi, onceden bilinen ve siroz tanisinin klinik, laboratuvar ve histopatolojik olarak kondtAu olgularda, karacier fonksiyon testlerinde bozuk-luk, kannda asit varligi ve plevral siviyi acklayacak ilave patolojinin olmamasi olarak kabul edildi. Plevral sivida neopterin duzeyinin olcumunde bir enzim imnnun assay kiti olan Neopterin EIA (Alpco Diagnostics, 26G Keewaydin Drive Salem, NH 03079) kullanildi.

Istatistik

Istatistiksel analizler, SPSS 13.0 (SPSS Inc. Headquarters, 233 S. Wacker Drive, 11th floor Chicago, Illinois 60606, USA) bilgisayar program' kullanilarak yapildi. Gruplar arasinda neopterin duzeyinin karsilastirilma-sinda Mann-Whitney-U testi kullanildi. Normal dagilima uymayan degikenler icin non-parametrik testier kullanildi. Plevral sivi neopterin duzeyi Kruskal-Wallis varyans analizi ile karalatirildi ve gruplar arasindaki fark Multiple Comparison test ile analiz edildi. 0.05'den kucuk p degeri istatistiksel olarak anlamli kabul edildi. Plevral sly' neopterin duzeyi bakimindan TP ile diger gruplar arasinda fark saptanmadigindan TP tanisinda spesifite ve sensitivitesini belirlemek amacyla receiver operating characteristic (ROC) analizi yapilmadi.

BULGULAR

Hastalarin 47'si erkek, 23'u kadindi ye yas ortalamasi 62.84[+ or -]15.7 idi. Hastalar, plevral sivi nedenine gore transuda, MPE, PPE ve TP olmak uzere dort gruba ayrildi. Transuda grubunda 19, MPE grubunda 19, PPE grubunda 18 ve TP grubunda 14 hasta bulunuyordu. Transudatif sivilarin 16'si konjestif kalp yetmezligi, 3'u karaciger sirozuna bagli idi. Gruplara gore yas ortalamasi ve cinsiyet dagilimi Table 1'de verildi.

TP grubunda ortalama adenozin deaminaz (ADA) duzeyi 68.28[+ or -]34.20U/L, MPE grubunda 23.10[+ or -]10.42U/L ve PPE grubunda 32[+ or -]14.96 U/L olarak saptandi. TP grubunda ADA duzeyi diger gruplara gore anlamli olarak daha yuksekti (p<0.05). Transuda grubunda ADA duzeyi calisilmadigi icin karsdastirma yapilamadi.

Transuda grubunda ortalama neopterin duzeyi 32.73[+ or -]26.20 nmol/L, eksuda grubunda ise 19.34[+ or -]15.32 nmol/L olarak saptandi ve iki grup arasinda anlamh fark yoktu. Ortalama neopterin duzeyi, TP grubunda 19.84 nmol/L, PPE grubunda 26.8 nmol/L ve MPE grubunda 12.52 nmol/L olarak bulundu (Table 2). Transuda ve PPE grubunda neopterin duzeyi MPE grubuna gore anlamh olarak daha yuksekken (p<0.05), TP lie diger gruplar arasinda anlamli fark saptanmach (p>0.05) (Sekil 1). MPE grubunda ortalama ya diger gruplara gore anlamb olarak daha yuksek idi (p<0.05).

TARTISMA

Neopterin, hucresel aracili immunitenin aktivasyonu-nu gosteren bir molekuldur ve TB patogenezinde rolunun olabilece'gi dusunulmektedir. Ornegin akciger tuberkulozlu hastalarda aktivasyon ve tedaviye yanitin degerlendiril-mesinde serum neopterin duzeylerinin aratinldigti bir calivnada tuberkulozlu hastalarin tedavi oncesi neopterin dluzeylerinin tedavinin ikinci ayinin sonundaki duzeyine gore anlamh olarak daha yuksek saptanmi ve neopteri-nin tuberkuloz aktivasyon ve tedavi takibinde guvenilir bir immunolojik belirleyici olarak kullandabilecegi bildirilmitir (11). 30 aktif akciger TB, 15 inaktif akciger TB ye 15 olusan kontrol grubun karsilastirildigi bir baska calisnnada, aktif akciger TB grubunda serum neopterin duzeyinin diger gruplara gore anlamli olarak daha yuksek oldugu, tedavinin altina ayinda ise gruplar arasin-da fark olmadigi saptanmistir (12). Bu nedenle, plevral sivida neopterin duzeyi olcumunun TP tanisinda yararli olabilecegi belirtilmektedir. Bu konuda yapilmtssinirli sayida caltsma bulunmaktadir. Bunlardan ilki Baganha ve arkadaslari tarafindan yapilmrs ve 10 tuberkuloz plarezi lie 15 malign plevral efuzyonda neopterin duzeyleri karsilastirilmistir Bu calismada, TP grubunda (42[+ or -]23 nmol/L) malign efuzyon grubuna gore (17[+ or -]9 nmol/L) plevral sivi neopterin duzeyleri anlamli olarak daha yuksek saptan-mistir (6). TP ile TB disi sivilarda neopterin duzeylerinin karilatirildigi bir calismada, TP grubunda (38.9 nmol/L) diger gruba gore (21.8 nmol/L) plevral sivi neopterin duzeyleri anlamli olarak daha yuksek bulunmustur (7). Bir baska calismada da plevral sivi neopterin duzeyi TP'de (13.15 nmol/L) malign sivilara gore (2.44 nmol/L) anlam-li olarak daha yuksek bildirilmistir (9). Bununla birlikte, yapilan diger calismalarda plevral stvida neopterin duzeyi olcCimunCin TP'de tantsal degerinin bulunmadigt saptan-mistir. Ornegin, Chiang ve arkadaslarinin yaptiklari ve TP, uremik plevral efuzyon, PPE, MPE ve transudatif plevral efuzyonda plevral slyi neopterin duzeylerini karsilastirdik-Ian calismada en yuksek neopterin duzeyleri diger gruplara gore anlamli olarak daha yuksek olmak Uzere Ciremik plevral efuzyonda saptanirken en dusuk duzey MPE'da bulun-mustur. Oremik plevral efuzyondan sonra en yuksek neopterin duzeyi PPE grubunda daha sonra da strastyla TP ve transudatif stvilarda saptanirken gruplar arasinda anlamli fark izlenmemistir (13). Jose ve arkadaslari transuda, TP, MPE ye sebebi bilinmeyen eksudatif smda neopterin duzeylerini karsilastirmis ye TP grubunda neopterin duzeyi sadece sebebi bilinmeyen eksuda grubundan istatistiksel olarak anlamli derecede daha yuksek bulunmus ye TP ile diger gruplar arasinda fark saptanmamistir (8).

Calismarnizda oncelikle transudatif ve eksudatif sivilarda plevral sivi neopterin duzeylen karsilastinldi. Iki grup arasinda istatistiksel olarak anlarnli fark saptanmadi. Plevral sivida neopterin duzeylerinin degerlendirildigi onceki calismalarda transuda ve eksuda vasfinda sivilar arasinda karsilastirma yapilmadigindan Calismannizda elde ettigimiz bu sonucu literatur bilgileri He karsilastira-machk. Calismamizda diger calismalardan farkli olarak en yuksek neopterin duzeyleri, buyuk bir ktsmini konjestif kalp yetmezligine bagli plevral sivilarin olusturdugu transuda grubunda saptandi. Neopterin bir inflamasyon belirtecidir ve inflamasyon, aterosklerozun baslangici ve gelisiminde anahtar rot oynamaktadir. Yapilan calismalarda akut koroner sendrom ye kronik iskemik kalp hastaliklarinda serum ve idrar neopterin duzeylerinin arttigi bildi-rilmektedir (14-16). Djordjevic ve ark. Iari, kronik stabil angina pektoris ye anstabil anginada serum neopterin cluzeylerinin saIikii kontrol grubundan daha yuksek olduljunu saptamislardir (17). Cok yakin zamanda yapilmis ye stabil angina pektorisli 30 hastanin koroner anjiyografi ile de'derlendirildigi bir calimada, artmis serum neopterin cluzeylerinin daha yaygin koroner arter hastaligi ile iliskili old4u bulunmustur (18).

Bu nedenle calivriamizda transuda grubunda en yuksek neopterin duzeyinin saptanmasinin nedeni olarak kronik iskemik kalp hastaligina sekonder kalp yetmezligi nedeniyle yukselmi serum neopterin duzeylerinin dusunmekteyiz. Bunun dogrulanmasinin farkli nedenlere bayi transudatif sivilarda neopterin duzeylerinin karilatirilmasi ile mumkiin olabilecegini dusunmekteyiz.

Calismarnizda en yuksek ikinci neopterin duzeyleri PPE grubunda saptandi. PPE grubu ile MPE grubundaki fark anlamliydi. Literaturdeki PPE olgularinin diger gruplarla kariiatirildigi tek calivnada PPE grubunda neopterin duzeyi TP ve MPE gruplarina gore istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek saptanmqtir (12).

Bu calismada, en dusuk neopterin duzeyi, transuda ve PPE grubuna gore anlamli derecede dusuk olmak uzere MPE grubunda saptandi. MPE grubu lie TP grubu arasinda ise anlamli fark yoktu. Daha onceki calismalarin buyuk kisminda da calismamiza benzer ekilde en dusuk neopterin MPE grubunda bildirilmitir. Kanserli hastalarda serum neopterin duzeylerinin yukseldigi bildirilmesine ramen, malign sivilarda dusuk saptanmasinin nedeninin plevral zarin malign infiltrasyonu ve dolayisiyla serumdan plevral siviya gecisinde azalmaya bagli olabilecegi belirtil-mektedir (6).

Sonuc olarak, bu calismanin sonuclarina gore TP'de plevral sivida neopterin olcumunun tanisal degeri bulun-mamaktadir. Bununla birlikte, bu konuda yapilmis calismalarda farkli sonuclar bildirilmi olmasi nedeniyle, daha buyuk hasta gruplarinda yapilacak ek calismalara ihtiyac bulundugunu dusunmekteyiz.

Cikar Catimasi

Yazarlar, herhangi bir cikar catismasinin soz konusu olmadigini bildirmislerdir.

KAYNAKLAR

(1.) World Health Organization. Gobal tuberculosis control 2009: epidemiology, strategy, financing. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 2008. Publication no. WHO/HTM/TB/2009. 411

(2.) Valdes L, Pose A, San Jose E, et al. Tuberculous pleural effusions. Eur J Intern Med 2003;14:77-88.

(3.) Liam CK, Lim KH, Wong CM. Causes of pleural exudates in a region with a high incidence of tuberculosis. Respirology 2000;5:33-8.

(4.) Valdes L, Alvarez D, Valle JM, et al. The etiology of pleural effusions in an area with high incidence of tuberculosis. Chest 1996;109:158-62.

(5.) Trajman A, Pal M, Dheda K, et al. Novel tests for diagnosing tuberculous pleural effusion: what works and what dose not? Eur Respir J 2008;31:1098-106.

(6.) Baganha MF, ota-Pinto A, Pego MA, et al. Neopterin in tuberculous and neoplastic pleural fluids. Lung 1992;170:155-61.

(7.) Tozkoparan E, Deniz O, Cakir E, et al. The diagnostic values of serum, pleural fluid and urine neopterin measurements in tuberculous pleurisy. Int J Tuberc Lung Dis 2005;9:1040-5.

(8.) San Jose E, Alvarez D, Valle JM, et al. Comparative evaluation of neopterin, lysozyme, and adenosinedeaminase in pleural fluid as markers of tuberculous pleurisy. Chest 1996;110:50-1.

(9.) Cok G, Parildar Z, Basol G, et al. Pleural fluid neopterin levels in tuberculous pleurisy. Clinical Biochemistry 2007;40:876-80.

(10.) Light RW, McGregor MI, Luchsinger PC, et al. Pleural effusions: the diagnostic seperation of transudates and exudates. Ann Intern Med 1972;77:507-13.

(11.) Guler M, Huddam D, Unsal E, ve ark. Akciger tuberkulozlu hastalarda aktivasyon ve tedaviye yanitin degerlendirilmesinde serum neopterin duzeyinin yen. Tuberkuloz ve Toraks Dergisi 2006;54:330-5.

(12.) Turgut T, Akbulut H, Deveci F, et al. Serum Interleukin-2 and Neopterin Levels as Useful Markers for Treatment of Active Pulmonary Tuberculosis. Tohoku J Exp Med 2006;209:321-8.

(13.) Chiang CS, Chiang CD, Lin JW, et al. Neopterin, soluble interleukin-2 receptor and adenosine deaminase levels in pleural effusions. Respiration 1994;61:150-4.

(14.) Berdowska A, Zwirska-Korczala K. Neopterin measurements in clinical diagnosis. Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics 2001;26:319-29.

(15.) Ray KK, Morrow DA, Sabatine MS. Long-term prognostic value of neopterin a novel marker of monocyte activation in patients with acute coronary syndrome. Circulation 2007;115:3071-8.

(16.) Jortani SA, Prabhu SD, Valdes R. Strategies for developing biomarkers of heart failure. Clinical Chemistry 2004;50:265-78.

(17.) Djordjevic VB, Stojanovic I, Cosic V, et al. Serum neopterin, nitric oxide, inducible nitric oxide synthase and tumor necrosis factor-[alpha] levels in patients with ischemic heart disease. din Chem Lab Med 2008;46:1149-55.

(18.) Alber HF, Duftner C, Wanitschek M, et al. Neopterin, CD4+CD28-lymphocytes and the extent and severity of coronary artery disease. International Journal of Cardiology 2009;135:27-3.

Yazisma Adresi / Address for Correspondence: Aydin Ciledag, Ankara Uniyersitesi Tip Fakultesi, Gogus Hastaliklari Anabilim Dali, Ankara, Turkiye

Tel.: +90 312 595 65 09 E-posta: aciledag@yahoo.com

Serhat Erol (1), Aydin ciledag (1), Akin Kaya (1), Salih Cesur (2), Yasemin Fidan (3), Sami Kinikli (2), Numan Numanoglu (1)

(1.) Ankara Universitesi Tip Fakultesi, Gogus Hastaliklari Anabilim Dali, Ankara, Turkiye

(2.) Ankara Egitim ve Arastirma Hastanesi, Enfeksiyon Hastaliklari ye Klinik Mikrobiyoloji Klinigi, Ankara, Turkiye

(3.) Ankara Egitim ve Arastirma Hastanesi, Biyokimya ye Klinik Biyokimya Klinigi, Ankara, Turkiye

doi:10.5152/ttd.2010.03
Table 1. Gruplara Gore Yas ve Cinsiyet

          Yas                Cinsiyet
                             K         E

Transuda  66.3[+ or -]13.97  6         13

TP        58.5[+ or -]16.83  4         10

PPE       54.6[+ or -]16.32  4         14

MPE       70.3[+ or -]12.17  9         10


Sekil 1. Plevral efuzyon ortalama neopterin duzeyleri

TP        19.84

PPE        26.8

MPE       12.52

Transuda  32.73

Note: Table made from bar graph.

Tabto 2. Gruplara gore plevral sivi neopterfr duzeyleri

                 Transuda     TP          MPE          PPE
Neopterin
(nmol/L)

Mean[+ or -]SD  32.73[+ or   19.84[+ or   12.52[+ or   26.8[+ or
                   -]24.92      -]15.94       -]4.24     -]20.16

Median               19.20         15.4        12.10       18.50
(min-max)      (11.2-89.2)    (8-70.20)  (5.2-21.60)  (5.2-78.8)
Gale Copyright: Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.