Smoking and asthma prevalence in Celal Bayar University Medical School students/Celal Bayar Universitesi Saglik Grubu ogrencilerinde sigara ve astim prevalansi.
Abstract: Objective: In this study we aimed to evaluate asthma prevalence, smoking status and the effect of probable risk factors in first and second class students of Celal Bayar University Medical Faculty, Manisa School of Health and Vocational School of Health Service.

Material and Method: A questionnaire was prepared based on the ECHRS questionnaire and performed by face to face query. Data were analyzed as current asthma, cumulative asthma and asthma related symptoms prevalence.

Results: Of the 392 students 144 (36.8%) were male and the mean age was 19.3 [+ or -] 1.57. Current asthma, cumulative asthma and asthma related symptom prevalences were 0.5, 2.0, 6.7% respectively and the current smoking status was 16.1 %. Current smoking rates were statistically higher in males (p=0.001) and lower in medical students. Allergic rhinitis, dermatitis and familial atopy frequencies were 20.2, 46 and 28.6% respectively. Family history of asthma, presence of asthma in mother and presence of allergic rhinitis affected the prevalence of asthma related symptoms, while the residence of the students and gender did not effect this prevalence. Smoking history of at least one cigarette a day for 6 months or more was significantly affecting the feeling of wheezing and whistling in the chest.

Conclusion: The results showed that, the current asthma prevalence in the university students of our city was similar to the asthma prevalence of university students of the same age in previous studies.

(Tug Toraks Der 2009, 70: 762-6)

Key words: Asthma, asthma related symptom prevalence, smoking, universty students

Amac: Bu calismada Celal Bcyar Universitesi Tip Fakultesi, Manisa Saglik Yuksek Okulu ve Saglik Hizmetleri Meslek Yuksek Okulu 1 ve 2. sinif ogrencilerinin astim prevalansini belirlemek, olasi risk faktorlerinin etkisini degerlendirmek ve sigara aliskanliklarini saptamak amaclandi.

Gerec ve Yontem: Yuz yuze gorusme yontemi ile doldurtulan anket ECRHS anketi baz alinarak hazirlandi. Veriler simdiki astim, kumulatif astim, astim benzeri semptom prevalansi olarak degerlendirildi.

Bulgular: 392 ogrencinin 144'u (%36.8) erkek, yas ortalamasi 19.3[+ or -]1.57 idi. Simdiki astim prevalansi, kumulatif astim prevalansi, astim benzeri semptom prevalansi sirasiyla %0.5, %2.0 ve %46.7, halen sigara icme orani %16.1 idi. Halen sigara icme orani erkeklerde daha fazla idi (p=0.001), Tip Fakultesi ogrencilerinde daha azdi. Alerjik rinit, dermatit ve ailesel atopi sikligi sirasi ile %20.2, %46 ve %28.6 idi. Ailede astim hikayesi varligi, aile bireylerinden annede astim olmasi ve alerjik rinit varligi astim benzeri semptom prevalansini etkilerken ogrencinin kaldigi yer, cinsiyeti astim benzeri semptom prevalansini etkilememekteydi. Simdiye kadar 6 ay veya daha uzun sure gunde en az 1 tane olmak uzere sigara icmek goguste hirilti ya da islik sesi hissetme oranini anlamli olarak etkilemekteydi.

Sonuc: Sonucta ilimizdeki universite ogrencilerindeki simdiki astim prevalansi ayni yas grubunda universite ogrencilerinde yapilan arastirmalarin cogunluguna benzer bulunmustur.

(Tur Toraks Der 2009, 10: 162-6)

Anahtar sozcukler: Astim, astim benzeri semptom prevalansi, sigara, universite ogrencileri
Article Type: Report
Subject: Smoking (Demographic aspects)
Medical students (Health aspects)
Asthma (Demographic aspects)
Authors: Goktalay, Tugba
Ozyurt, Beyhan Cengiz
Celik, Pinar
Pub Date: 12/01/2009
Publication: Name: Turkish Thoracic Journal Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2009 Aves Yayincilik ISSN: 1302-7808
Issue: Date: Dec, 2009
Geographic: Geographic Scope: Turkey Geographic Code: 7TURK Turkey
Accession Number: 216487314
Full Text: GIRIS

Brons astimi sik rastlanan ve prevalansi giderek artan kronik hastaliklardan biridir [1]. Prevalans ulkeden ulkeye degisebilecegi gibi, ayni ulkede bolgeden bolge ye de degisebilmektedir [2]. Ulkemizde de okul cagi cocuklari, universite ogrencileri ve eriskin populasyonda olmak uzere farkli bolgelerde astim ve astim benzeri semptom prevalansi arastirmalari yapilmis, bu calismalarda simdiki astim prevalans oranlari %0.3-7.6 arasinda bulunmustur [3-16].

Bu calismada ulkemizin farkli bolgelerinden gelen, Celal Bcyar Universitesi (CBU) Tip Fakultesi, Manisa Saglik Yuksek Okulu (SYO) ve Saglik Hizmetleri Meslek Yuksek Okulu (SHMYO) 1 ve 2. sinif ogrencilerinin astim prevalansini belirlemek, olasi risk faktorlerinin etkisini degerlendirmek ve sigara aliskanliklarini saptamak amaclanmistir.

GEREC ve YONTEM

Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Manisa Saglik Yuksek Okulu ve Saglik Hizmetleri Meslek YukSek Okulu 1 ve 2. siniflarinda okuyan 392 ogrenciye yuz yuze gorusme yontemi ile anket uygulandi. Calismamizda kullanilan anket; sosyodemografik sorular, sigara kullanim oykusu (aktif icici, birakmis, hic icmemis) ve "European Community Respiratory Health Survey (ECRHS)" anketi baz alinarak hazirlandi (Ek 1). Son 12 ay icerisinde goguste islik/hirilti sesi varligi, goguste sikisma hissi ile uyanma, nefes darligi ile uyanma, oksuruk ile uyanmayi sorgulayan sorulardan en az 1'ine evet yaniti verme astim benzeri semptom; son 12 ayda astim krizi gecirme ve su anda astim icin ilac kullanma sorularina evet yaniti verenler simdiki (current) astim; yasamin herhangi bir doneminde astim tanisi alma kumulatif astim olarak degerlendirildi.

Arastirmanin verileri tanimlayici istatistikler ve [chi square] testi kullanilarak degerlendirildi.

BULGULAR

Calismaya alinan 392 ogrencinin 247'si kiz (%63.2), 144'u erkek (%36.8), yas ortalamasi 19.30 [+ or -] 1.57 idi. Tip Fakultesi'nde okuyan 169 (%43.1), SHMYO' da okuyan 62 (%15.8), SYO' da okuyan 161 (%41.1) ogrenci anketi doldurdu.

Iki (%0.5) ogrencide astim ilaci kullanma oykusu (simdiki astim) vardi. Ogrencilerimizde kumulatif astim prevalansi %2.0 (n=8), astim benzeri semptom prevalansi %46.7 (n=183) iken, alerjik rinit, alerjik dermatit ve ailesel atopi oykusu prevalanslari sirasi ile %20.2, 11.7 ve 28.6 (sirasi ile n=79, 46, 112) idi.

Son 12 ayda gogsunde hirilti/islik sesi hisseden 67 (%17.3) ogrenci vardi. Bunlarin 35'i (%53.8) gogsunde islik sesi oldugunda nefes darligi varligini belirtirken, 24'u (%36.9) grip olmadigi zamanlarda da hirilti/islik sesi oldugunu belirtti. Son 12 ayda goguste sikisma hissi belirten 84 (%21.5), nefes darligi ile uyandigini belirten 47 (%12), oksurukle uyandigini belirten 121 (%30.9) ogrenci vardi.

Simdiye kadar 6 ay veya daha uzun sure gunde en az 1 tane olmak uzere sigara icen ogrenci sayisi 88 (%22.4) iken halen sigara icenlerin sayisi 63 (%16.1) idi. Gunde en az 53 ogrenci bu durumu bagimlilik yapan madde aliskanligi olarak degerlendirdi. Gunde en az 1 tane sigara icme orani %10.7 (n=42), her gun olmamakla birlikte ara sira sigara icme orani %5.4 (n=21), hic icmeyenlerin orani %82.4 (n=323) idi (6 ogrenci cevaplamamistir). Sigara icenlerin gunluk tukettigi ortalama sigara miktari 9.64 [+ or -] 6.89 (min 1-max 23), ortalama sigara icilen yil 3.28 [+ or -] 2.80 idi. Erkek ogrencilerde halen sigara icme daha fazla iken (p=0.001), ogrencinin okudugu bolum ve kaldigi yer de sigara icimini etkilemekteydi (sirasi ile p<0.001, p<0.05). Simdiye kadar 6 ay ve uzeri sigara icme orani da erkek ogrencilerde daha fazlaydi (p<0.001). Ogrencilerin okuduklari bolumlere gore en fazla sigara icimi Saglik hizmetleri meslek yuksek okulunda, en az ise tip fakultesi ogrencileri arasinda bulundu (p<0.001 *). Ogrencilerin kaldiklari yere gore sigara icme durumlarina bakildiginda ise tek basina veya arkadaslariyla evde kalan ogrencilerin yurtta veya ailesiyle birlikte yasayan ogrencilere gore daha fazla sigara ictikleri saptanmistir (sirasiyla %16.2, %8.1 ve %6.9, p<0.05).

Ogrencilerin sigara icme durumlarinin cinsiyet, okuduklari bolum ve kaldiklari yere gore dagilimi Tablo 1' de gorulmektedir.

Astim benzeri semptomu olan olgular sigara kullanimi acisindan degerlendirildi. Halen sigara ictigini belirten ogrencilerde astim benzeri semptom sikligi %61.9 iken sigara icmedigini belirtenlerde %44.6 olup sigara icimi astim benzeri semptom sikligini arttirmaktaydi (p=0.012). Halen sigara iciminin son 12 ayda goguste hirilti/islik sesi hissetmeyi etkilerken (p=0.012) diger parametreleri etkilemedigi goruldu (Tablo 2). Simdiye kadar 6 ay ve uzeri sigara icme de sadece son 12 ayda goguste hirilti/islik sesi hissetmeyi etkilemekteydi (p=0.011).

112 (%28.6) ogrenci ailede alerjik hastalik oykusu verirken, Bunlarin 40'inda (%10.2) ailede astim oykusu vardi. Ailede alerjik hastalik oykusu astim benzeri semptom varligini etkilemekte idi (p<0.001). 66 (%16.8) ogrencinin hayvan besleme oykusu vardi. Ailede astim hikayesi varligi, aile bireylerinden annede astim olmasi ve ogrencide alerjik rinit varligi, sigara kullanimi astim benzeri semptom prevalansini etkilerken (sirasi ile p=0.005, p=0.034, p=0.020, p= 0.012) ogrencinin kaldigi yer, cinsiyeti, ogrencide atopik hastalik varligi, hayvan besleme durumu astim benzeri semptom prevalansini etkilememekteydi (sirasi ile p=0.144, p=0.183, p=0.053, p=0.074).

TARTISMA

Astim sik karsilasilan ve prevalansi giderek artan kronik hastaliklardan birisidir. Ulkemizde degisik bolgelerde ve yas gruplarinda ERCHS anketi baz alinarak yapilan calismalarda %0.3-7.6 arasinda farkli astim prevalans sonuclari bildirilmektedir [3-16].

Saglikla ilgili alanlarda egitim goren ogrencilerin sorulara daha objektif yanitlar verebilecegi dusunulerek, Cimrin ve arkadaslarinin yaptigi arastirmada Tip Fakultesi ogrencileri secildigi gibi biz de arastirmamizda universitemizin Tip Fakultesi, Maniw Saglik Yuksek Okulu ve Saglik Hizmetleri Meslek Yuksek Okulu ogrencilerini calisma grubu olarak aldik [4].

Ulkemizin farkli bolgelerinden gelen, CBU 1 ve 2. sinif Tip Fakultesi, Maniw Saglik Yuksek Okulu ve Saglik Hizmetleri Meslek Yuksek Okulu ogrencilerinde sigara kullanimi, astim prevalansi ve iliskili bazi faktorlerin etkisini degerlendirmeyi amacladigimiz calismamizda ogrencilerimizde simdiki astim prevalansi %0.5, kumulatif astim prevalansi %2 olarak bulunmustur. Cimrin ve arkadaslari Tip Fakultesi ogrencilerinde yaptiklari anket calismasinda simdiki astim prevalansini %0.5, kumulatif astim semptom prevalansini %6.71 olarak bulmuslardir [4]. Benzer sekilde Ankara, Eskisehir, Van ve Kocaeli'de universite ogrencilerinde astim ve benzeri semptomlarin sorgulandigi anket calismasinda sirasiyla simdiki astim prevalansi %0.3, %0.4, %1.0 ve %7.6 olarak saptanmistir [5-8]. Yildiz ve arkadaslari calismalarinda prevalansi yuksek bulmalarini sanayi sehri olmalari ve yogun motorlu arac trafigi ile iliskilendirmislerdir. Universite ogrencilerindeki bu prevalans eriskin yas grubunda yapilan Benzer arastirmalardan daha dusuktur. Ancak Teke ve arkadaslari 4433 ogrencide simdiki astim prevalansini %1.6 bulmuslardir [9]. Bu durum aldiklari populasyonun genisligi ile iliskili olabilir. Manisa ilinde simdiki astim prevalansi eriskin yas grubunda %1.2 bildirilmistir [10]. Ulkemizde universite ogrencilerinde yapilan astim prevalans calismalarinin sonuclari Tablo 3'de gorulmektedir.

Arastirmamizda astim benzeri semptom prevalansi %46.7'dir. Ilimizde eriskin yas grubunda astim benzeri semptom prevalansi %25 olarak bildirilmistir [10]. Selcuk Universitesi'nde yapilan arastirmada bu prevalans %38 iken [9] Van'daki universite ogrencilerinde %12.1'dir [7]. Calismamizda prevelansin yuksek cikmasi populasyonumuzun yas ortalamasindan ve ilimizin ulkemizin batisinda olup, sehir merkezinin sanayi merkezine yakin olmasindan kaynaklanmis olabilir.

79 (%20.2) ogrencimizde alerjik rinit oykusu vardi. Izmir, Eskisehir, Van, Konya illerinde universite ogrencilerinde degisik oranlarda allerjik rinit bildirilmistir (sirasi ile %7.5, 9.5, 24.1, 11) [4,6,7,9]. Allerjik dermatit oykusu ise 46 (%11.7) ogrencimizde vardi. Ayni sekilde Van'da universite ogrencilerinde yapilan arastirmada bu oran %6.8 [7], Izmir'de urtiker %4, egzama %5.2 bulunmustur [4]. Ilimizde yetiskin yas grubunda alerjik rinit ve dermatit oranlari sirasi ile %14.5 ve 10.9 olarak bulunmustur [10]. Allerjik rinit acisinan bakildiginda bizim verilerimiz Van ilinde yapilan arastirma gibi yuksek bulundu. Allerjik dermatiti acisindan da diger il verileri ile karsilastirildiginda yuksek oranlar saptanmistir. Bizim alerjik rinit ve dermatit acisindan yuksek verilerimiz calisma grubumuzun saglikla ilgili fakulte ve yuksekokul ogrencilerini kapsamasi, bu ogrencilerin diger fakultelere oranla sorulari daha dogru yanitlamalarindan kaynaklanabilir.

Arastirmamizda astim benzeri semptomlardan en cok goruleni gece oksurukle uyanma (%30.9) idi. Goguste sikisma hissi %21.5, goguste hirilti/islik sesi hissetme %17.3, nefes darligi ile uyanma %12 oraninda idi. Gogsunde hirilti/islik sesi hissedenlerin %53.8'i gogsunde islik sesi oldugunda nefes darligi varligini belirtirken, %36.9'u grip olmadigi zamanlarda da hirilti/islik sesi oldugunu belirtti. Ulkemizde universite ogrencileri ve yetiskinlerde yapilan arastirmalarda bu oranlar farkli olmakla birlikte elde ettigimiz degerler ulkemiz verilerine uygunluk gostermektedir.

Simdiye kadar 6 ay veya daha uzun sure gunde en az 1 tane olmak uzere sigara icen ogrenci sayisi 88 (%22.4) iken halen sigara icenlerin sayisi 63 (%16.1) idi. Ozdemir ve arkadaslari da 1. sinif ogrencilerinde duzenli sigara icme oranini %10 bulmuslardir [6]. Cimrin ve arkadaslari tip fakultesi ogrencilerinde sigara icme oranini %35.2 bulmuslardir [4]. Onbasi, Teke, Telli universiteye yeni baslayan ogrencilerde sigara icme oranini sirasi ile %23.3, 29.6, 27.9 olarak belirtirken [7,9,17], daha once universitemiz tip fakultesi ogrencilerinde yapilmis olan bir arastirmada sigara icme orani donem 1 ogrencilerinde %15.4, donem 6 ogrencilerinde %28.6 bulunmustur [18]. Arastirmamizda sigara icme oraninin dusuk olmasi calisma grubumuzun 1 ve 2. sinif ogrencilerinden olusmasi yani sira cogunlugun kiz ogrencilerden olusmasindan da kaynaklanabilir.

"Bagimlilik yapici madde aliskanliginiz var mi?'" soru-suna halen sigara icen 53 (%84) ogrenci evet cevabi verdi. Genc eriskin populasyonda sigaranin bagimlilik yapici madde aliskanligi olarak degerlendirilmesi sigara karsiti kampanyalarla iliskili olabilir.

Erkek ogrencilerde halen sigara icme ve simdiye kadar 6 ay ve uzeri sigara icme orani daha fazla idi. Sigara icme orani tek basina veya arkadaslari ile birlikte evde ve yurtta kalan ogrencilerde daha fazla iken aile yaninda kalanlarda en azdi. Bu durum ozgurlukcu yaklasimi desteklemekte ve arkadas cevresinden etkilenmeyi ortaya koymaktadir. Ayni zamanda aile baskisinin etkisi de gozlenmektedir.

Ogrencinin okudugu bolum ve kaldigi yer de sigara icimini etkilemekte idi. SHMYO ogrencilerinde sigara kullanimi daha fazla idi. Tip Fakultesi ve Saglik Yuksek Okulu ogrencilerinin direkt saglik personeli olmasi ve bu nedenle daha bilincli davranmalari, sigara kullaniminin bu gruplarda az olmasinda etkili olabilir.

Ogrencilerimizde sigara icimi, astim benzeri semptom prevalansini etkilemekte idi. Benzer sekilde Cimrin, Ozdemir ve Teke ve astim semptomu tanimlayan ogrencilerde sigara icme oranini yuksek bulmuslardir [4,6,9]. Aktif sigara icen eriskinlerde sigaranin astima yol actigina ait veriler sinirli olmakla birlikte arastirma sonuclarimiz sigaranin astim benzeri semptomlarin olusmasinda etkisinin olabilecegini desteklemektedir.

Ogrencilerimizin %28.6'sinda ailede alerjik hastalik oykusu varken, %10.2'sinde ailede astim oykusu vardi. Cimrin ve arkadaslari da ailede astim ve alerjik hastalik oykusu oranini benzer sekilde %29.3 olarak bulmuslardir [4]. Ailede alerjik hastalik oykusu, astim hikayesi varligi ve aile bireylerinden annede astim olmasi astim benzeri semptom prevalansini etkilemekteydi (sirasi ile p<0.001 *, p=0.005*, p=0.034*). Ailede atopi oykusunun alerjik hastaliklar icin onemli bir risk faktoru oldugu bilinmektedir [19,20]. Ebeveynlerden birisinde astim olmasi dogacak bebekte astim olasi riskini arttirmakta (%20-30), her ikisinde birden astim olmasi riski (%60-70) daha da arttirmaktadir [21,22]. Calismamizda ogrencide atopi varliginin astim benzeri semptom prevalansina etkisi gozlenmemistir. Ancak ogrencide alerjik rinit varligi astim benzeri semptom prevalansini etkilemekte idi (p=0.020*). Teke ve arkadaslari da alerjik riniti olanlarda astim benzeri semptom prevalansini daha yuksek bulmuslardir [9]. Bu durum atopi varligi ve astim iliskisinin beklenen bir sonucudur.

Ogrencinin kaldigi yerin, cinsiyetin, hayvan besleme durumunun astim benzeri semptom prevalansini etkilemedigi gorulmustur. Izmir'de tip fakultesi ogrencilerinde yapilan arastirmada da kalinan yer, cinsiyet ve hayvan beslemenin astmatik semptomlari etkilemedigi sonucuna ulasilmistir [4]. Teke astim benzeri semptom prevalansi ve son 12 ayda oksuruk ile uykudan uyanma oranini kizlarda daha yuksek bulmustur [9]. Ozdemir son 12 aydaki hisiltili solunum [6], Kalyoncu son 12 aydaki hisiltili solunum ile birlikte nezle-grip olmaksizin olan hisiltili solunum oranlarini [5] erkeklerde daha yuksek saptamislardir.

Saglikla ilgili alanlarda egitim alan ogrencilerin gorece daha objektif degerlendirme yapabilecekleri goz onune alindiginda tip fakultesi ogrencilerinin anket arastirmalari icin uygun bir grup olusturduklarini kabul edebiliriz. Sonucta ilimizdeki saglikla ilgili alanda egitim alan universite ogrencilerinde simdiki astim prevalansi ilimizde eriskin yas grubuna gore dusuk olmakla birlikte ayni yas grubunda universite ogrencilerinde yapilan arastirmalardaki calismalarin cogunluguna benzer bulunmustur. Sigara icimi, alerjik rinit varligi, ailede alerjik hastalik oykusu, ailede ve annede astim olmasinin astim benzeri semptomlari artirdigi sonucuna varilmistir.

Received: 09.07.2008 Accepted: 31.12.2008

Gelis Tarihi: 09.07.2008 Kabul Tanhi: 31.12.2008

KAYNAKLAR

[1.] Kalyoncu F. Ulkemizde brons astmasi epidemiyolojisi. In. Kalyoncu F; ed. Brons Astmasi. Atlas Kitapcilik 2001:1-14.

[2.] Heinrich J, Richter K, Frye C, et al. European Community Respiratory Health Survey in adults. Pneumologie 2002;56:297-303.

[3.] Bayram I, Kendirli SG, Yilmaz M, ve ark. Hatay'in Payas Kasabasindaki Okul cagindaki cocuklarda alerjik hastaliklarin prevalansi ve astimi etkileyen faktorler. T Klin Allerji Astim 2001;3:56-65.

[4.] Cimrin A, Sevinc C, Ellidokuz H, ve ark. Tip fakultesi ogrencilerinde astim semptomu prevalansi ve iliskili faktorler. Toraks Dergisi 2002;3:13-6.

[5.] Kalyoncu AF, Demir AU, Ozcakar B, et al. Asthma and allergy in Turkish university students: Two cross-sectional surveys 5 years apart. Allergol Immunopathol 2001;29: 264-71.

[6.] Ozdemir N, Metintas S, Ucgun I, ve ark. Universiteye yeni baslayan ogrencilerde astim ve alerjik rinit prevalansi: Dort yillik kohort calismasi ilk sonuclari. Tuberkuloz ve Toraks 2001;49:333-7.

[7.] Onbasi 0, Ilhan AC, Onbasi K, Keskin S. The prevalence of asthma and allergy among university students in Van, Turkey. Allergy 2008;63:139-40.

[8.] Yildiz F, Ilgazli A, Ozkarakas 0, ve ark. Endustri sehri Kocaeli'nde universite ogrencileri arasinda bronsiyal astma prevalansi. Tuberkuloz ve Toraks Dergisi 1999;47:160-4.

[9.] Teke T, Ozer F. Selcuk Universitesi ogrencileri arasinda astim ve astim semptom prevalansi. Genel Tip Dergisi 2008;18:13-21.

[10.] Sakar A, Yorgancioglu A, Dinc G, ve ark. Manisa ilinde astim ve allerjik semptom prevalansi. Tomks Dergisi 2005;6:202-9.

[11.] Bozkurt N, Bozkum AI, Tas E, Catak B. Denizli il merkezinde 15 yas ve uzeri nufusta astim prevalansi. Tomks Dergisi 2006; 7:5-10.

[12.] Daloglu G, Ozkurt S, Evyapan F, ve ark. Denizli il merkezindeki 20-49 yas grubu eriskinlerde astim semptom prevalansi ve etkileyen risk faktorleri. Tomks Dergisi 2006;7:151-5.

[13.] Mirici A, Saglam L, Kaynar H,ve ark. Erzurum'da eriskin populasyonda astim semptom prevalansi. Solunum 2002;4:454-7.

[14.] Ozlu T, Can G, Torun P, ve ark. Trabzon'da eriskin populasyonda astmatik semptom prevalansi. Tuberkuloz ve Toraks 1999;47:65-7.

[15.] Hamzacebi H, Unsal M, Kayhan S, ve ark. Kuzey Anadolu'da bulunan Samsun'da sigara, cins ve yasa gore solunumsal semptomlar ve astimin prevalansi. Tuberkuloz ve Toraks Dergisi; 2006;54:322-9.

[16.] Demir AU, Kalyoncu AF, Selcuk T, ve ark. Prevalence of asthma, allergy, and respiratory sypmtoms in Hasancelebi/ Hekimhan/Malatya in Eastern Turkey. Turkish Respiratory Journal 2001;2:29-34.

[17.] Telli C, Solak Z, Ozol D, Sayiner A. Universiteye baslayan ogrencilerin sigara icme aliskanliklari. Solunum 2004;6:101-6.

[18.] Yildirim C, Celik P, Sakar A, Dinc G. Tip Fakultesi ogrencilerinin sigaraya karsi tutumlari. Solunum 2004;6:30-5.

[19.] von Mutius E, Sears MR. Risk factors for development of asthma. In: Chung F, Fabbri LM, eds; Asthma, European Respiratory Monograph Number 23; UK:ERS Journals Ltd; 2003:57-73.

[20.] Strachan DP. Family size, infection and atopy: The first decade od the "hygiene hypothesis". J Allergy Clin Immunol 1999;104:554-8.

[21.] Lundback B. Epidemiology of rhinitis and asthma. Clin Exp Allergy 1998;28:3-10.

[22.] Gergen PJ, Weiss KB. Epidemiology of asthma. In: Buse WW, Holtage ST eds. Asthma and Rhinitis. USA: Blacwell Scientefic Publication 1995:15-28.

Tugba Goktalay (1), Beyhan Cengiz Ozyurt (2), Pinar Celik (3)

(1) Celal Bayar Universitesi, Mediko-Sosyal Bashekimligi, Manisa, Turkiye

(2) Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Halk Sagligi Anabilim Dali, Manisa, Turloye

(3) Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Gogus Hastaliklari Anabilim Dali, Manisa, Turloye

Sunuldugu Kongre: Turk Toraks Dernegi 11. Yillik Kongresi, 23-27 Nisan 2008, Belek, Antalya

Yazisma Adresi / Address for Correspondence: Tugba Goktalay, Celal Bayar Universitesi, Mediko-Sosyal Bashekimligi, Manisa, Turkiye

Tel: +90 236 232 31 33 E-posta: tugba.goktalay@bayar.edu.tr
Ek 1. Uygulanan anket formu

1.  Son 12 ay icerisinde hic gogsunuzde hirilti yada islik sesi
     hissettiniz mi?
1a. Gogsunuzde islik sesi oldugunda hic nefes darligi oldu mu?
1b. Grip olmadiginiz zamanlarda bu hirilti yada islik sesi olur mu?
2.  Son 12 ayda hic gogsunuzde sikisma hissi ile uyandiniz mi?
3.  Son 12 ayda hic nefes darligi ile uyandiniz mi?
4.  Son 12 ayda hic oksuruk ile uyandiniz mi?
5.  Son 12 ayda hic astim krizi gecirdiniz mi?
6.  Su anda astim ilaci kullaniyor musunuz?
7.  Yasaminizin herhangi bir doneminde astim tanisi aldiniz mi?
8.  Saman nezlesi (bahar nezlesi) var mi?
9.  Kasintili deri hastaliginiz ve/veya egzemaniz var mi?
10. Ailenizde; kasintili deri hastaligi, egzema, Saman nezlesi,
    astim var mi?


Tablo 1. Ogrencilerin sigara icme durumlarinin cinsiyet, bulunduklari
okul ve kaldiklari yere gore dagilimi

                               Hergun
Ozellik                         icen     Bazen     Icmeyen       p
                              Sayi (%)  Sayi (%)  Sayi (%)

Tum grup (n=386)              42(10.9)  21(5.4)   323(83.7)

Cinsiyet *

Erkek (n=140)                 24(17.1)  12(8.6)   104(74.3)
Kadin (n=245)                 17(6.9)    9(3.7)   219(89.4)  0.001 **

Bolum

Saglik Yuksek Okulu (n=161)   16(9.9)   10(6.2)   135(83.9)
Saglik Hizmetleri Meslek      17(27.4)   5(8.1)   40(64.5)   0.001 **
Yuksek Okulu (n=62)
Tip Fakultesi (n=169)          9(5.5)    6(8.1)   148(90.8)

ogrencinin Kaldigi Yer

Aile yaninda (n=116)           8(6.9)    9(7.8)   99(85.3)   0.015 ***
Yurtta(n=123)                 10(8.1)    2(1.6)   111(90.2)
Ogrenci evi (n=136)           22(16.2)   9(6.6)   105(77.2)

* 7 ogrenci cinsiyeti belirtmemistir. ** Ki-kare, 5 ogrenci
belirtmemistir. *** egimde ki kare, 17 ogrenci belirtmemistir

Tablo 2. Sigara icme durumunun astim benzeri semptomlara etkisi

                                    Sigara icme durumu             p

                              Evet-iciyorum   Hayir-icmiyorum
                               Sayi (% *)        Sap (% *)

Son 12 ayda hirilti-islik
  sesi                          18 (28.6)        49 (15.4)      0.012 *
Islik sesi oldugunda nefes
  darligi                       11 (61.1)        24 (51.1)       0.467
Grip olmadiginiz
  zamanlarda hirilti-islik
  sesi                          8 (44.4)         16 (34.0)       0.437
Son 12 ayda goguste
  sikisma hissi                 19 (30.2)        65 (20.2)       0.082
Son 12 ayda nefes darligi
  ile uyanma                    9 (14.3)         38 (11.8)       0.576
Son 12 ayda oksurukle
  uyanma                        25 (39.7)        96 (29.9)       0.127
Saman nezlesi                   15 (23.8)        64 (19.9)       0.480
Kasintili deri hastaligi        8 (12.7)         38 (11.8)       0.834
Astim benzeri semptom           39 (61.9)       144 (44.6)      0.012 *

* sutun yuzdesi

Tablo 3. Ulkemizde universite Ogrencilerinde yapilan astim prevalans
calismalarinin sonuclari

              Ogrenci      Simdiki       Kumulatif
             sayisi (n)   astim (%)      astim (%)          Calisma

Manisa          392          0.5             2            Calismamiz
Izmir           834          0.5           6.71          Cimrin A. (4)
Ankara          4331         0.3            --          Kalyoncu AF (5)
Eskisehir       1575         0.4      7.7 (yasaminin    Ozdemir N. (6)
                                       herhangi bir
                                         doneminde
                                         wheezing)
Van             2134         1.0            1.4           Onbasi (7)
Kocaeli         2000         7.6            8.2          Yildiz F. (8)
Konya           4433         1.6            2.7           Teke T. (9)
Gale Copyright: Copyright 2009 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.