Skin hypersensitivity caused by rifampicin/rifampisine bagli deri allerjisi.
Article Type: Report
Subject: Rifampin (Complications and side effects)
Skin diseases (Risk factors)
Drug therapy (Complications and side effects)
Authors: Hacimustafaoglu, Mustafa
Celebi, Solmaz
Pub Date: 03/01/2011
Publication: Name: Journal of Pediatric Infection Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2011 Aves Yayincilik ISSN: 1307-1068
Issue: Date: March, 2011 Source Volume: 5 Source Issue: 1
Accession Number: 295776981
Full Text: Rifampisine Bagli Deri Allerjisi

Skin Hypersensitivity Caused by Rifampicin

Kaviter akciger tuberkulozu tanisiyla rifampisin, INH, prazinamid ve etambutol baslanan 16 yasindaki erkek hastada tedavinin 2. haftasinda deride hafif kasintili yaygin makulopapuler dokuntu (Resim A, B, C), konjonktivit, ates, grip benzeri tablo (ates, bas agrisi, titreme, eklem agrisi ile karakterize), AST ve ALT yuksekligi gelisti. Tum ilaclari kesildi. Klinik tablo 2 gun icinde duzeldi, AST ve ALT gerilemeye basladi. Daha sonra anti tuberkuloz ilaclar sirayla verilmeye baslandi. INH verdikten 2 gun sonra rifampisin tedaviye eklendi. Rifampisin dozundan 4 saat sonra ani gelisen grip benzeri tablo (bas agrisi, ates, titreme, eklem agrisi, konjonktivalarda hiperemi) ve oncekine benzer makulopapuler dokuntude ani bir artis oldu. Rifampisin tedaviden cikarildi, digerantituberkuloz ilaclar sirasiyla ve sorunsuz olarak eklendi. Rifampisin ilac etkilesimlerine yol acabilmesinin yani sira nadiren deri ve grip benzeri bir klinik tabloya yol acabilir. Rifampisin kullaniminda %1-5 oraninda deri dokuntusu, %1 kadar urtiker ve kasintiyla giden deri lezyonlari, %1-10 oraninda grip benzeri semptomlar bildirilmistir.

[ILLUSTRATION OMITTED]

Taniniz Nedir? (Devami)

Instructive Case (Continued)

Hastanin fizik muayenesinde devam eden ust solunum yolu enfeksiyonu bulgulari ve buna yonelik coklu ilac alim hikayesinin olmasi, lezyonlarin yaygin mukoza ve cilt yayilimi gosteren karakteristik gorunumde olmasi nedeniyle hastaya enfeksiyon ve/veya ilac kullanimina sekonder gelismis Stevens-Johnson sendromu tanisi konuldu. Oral alimi bozan, mukozal lezyonlara yonelik Jansiyen viyole, analjezi kli ve bikarbonatli agiz bakimi ile antifungal tedavi ve sistemik steroid tedavisi baslandi. Goz ve cilt lezyonlarina yonelik bakim verildi. Klamidya IgM pozitifligine yonelik olarak hastaya 10 gunluk klaritromisin tedavisi verildi. Tedavinin 5. gununde mevcut lezyonlarda gerileme basladigi, oral alimin duzeldigi gozlendi. 10 gunun sonunda hasta genel durumu iyi olarak taburcu edildi.

Stevens-Johnson sendromu akut baslayan, genelde kendini sinirlayan ciddi mukokutanoz vezikulobulloz bir hastaliktir. Hastaligin patogenezinde multifaktoriyel, genetik ve immun mekanizmalar rol oynamaktadir. Dermis ve konjonktival stromada immun kompleks birikimi Stevens-Johnson sendromu patogenezinde rol oynayan nedenlerden biridir. En sik tetikleyen faktorler sulfonamidler, salisilatlar, antikonvulzanlar, penisilin, ampisilin gibi ilaclar ya da herpes simpleks virus, streptokok, mikoplazma, adenovirus gibi enfeksiyoz ajanlardir (1,2).

Lezyonlar baslangicta genellikle eritemli makuller seklinde olup yuz, govde ve ekstremitelerde hizla santral nekroz gelisimiyle vezikul, bul ve soyulmalara neden olur. Deri lezyonlari eritema multiformeden daha yaygindir, ayrica gozler, oral mukoza, solunum yolu ve ozefagus, genital mukoza gibi iki ya da daha fazla mukoza tutulumu gosterir (Resim 1). Goz lezyonlari mukopurulan konjonktivit, korneal ulserasyon, anterior uveit, panoftalmit olabilir. Sistemik tutulumla pnomoni, myokardit, hepatit, enterokolit, poliarterit, hematuri ve bobrek yetmezligi yapabilir. Bakteriyel superenfeksiyonlar ve sepsis riski artmistir. Tamamiyla iyilesmesi 4-6 haftayi bulabilir. Toksik epidermal nekrolizis bu hastaligin klinik spektrumundaki en ciddi hastaliktir. Mukoz membranlarin ve vucut yuzeyinin %10 dan azinin tutulmasi Stevens-Johnson sendromu, %30 dan fazlasini tutulumu ise toksik epidermal nekrolizis lehinedir (1,3).

Stevens-Johnson sendromunda tedavi yaklasimi destekleyici ve semptomatiktir. Tetikleyici faktor olasiligi yuksek olan ilaclar mumkun olan en kisa zamanda kesilmelidir. Goz bakimi mutlaka verilmelidir. Oral alimi kolaylastiracak topikal analjezikler, acik cilt yaralarina yonelik topikal tedavi ve bakim verilmelidir. Enfeksiyonlar en basta gelen mortalite nedeni oldugu icin bakteriyemi suphesinde sistemik antibiyotik tedavisi baslanmalidir. Sistemik steroid ve intravenoz immunglobulin tedavileri yaygin olarak kullanilmakla birlikte etkinlikleri ile ilgili cok fazla calisma yoktur (1,4).

Resim 1 ve 2'de sundugumuz hastamiza ait cilt ve mukoza lezyonlari, Resim 3'te ise hastanemizde takip ettigimiz Steven-Johnson Sendromu olan bizim vakamiza benzer bir baska hastanin agiz mukozasindaki lezyonlar gorulmektedir.

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

doi: 10.5152/ced.2011.11

Kaynaklar

(1.) Morelli JG. Vesiculobullous disorders. In: Kleigman RM, Behrman RE, Jenson HB, Stanton BF (eds). Nelson Textbook of Pediatrics, 18th Ed. Philadelphia: W.B. Saunders Company; 2007, p. 2686-7.

(2.) Pelit A, Akova AY, Stevens Johnson sendromunda goz bulgulari ve tedavisi. Turkiye Klinikleri Tip Bilimleri 2004; 24: 284-8.

(3.) Boguniewicz M, Leung DYM. Adverse reactions to drugs. In: Kleigman RM, Behrman RE, Jenson HB, Stanton BF (eds). Nelson Textbook of Pediatrics, 18th Ed. Philadelphia: W.B. Saunders Company; 2007, p. 990-3.

(4.) Koh MJ, Tay YK. An update on Stevens-Johnson syndrome and toxic epidermal necrolysis in children. Curr Opin Pediatr 2009; 21: 505-10.

Yazisma Adresi:

Correspondence Address:

Dr. Mustafa

Hacimustafaoglu

Uludag Universitesi

Tip Fakultesi, Cocuk

Enfeksiyon Hastaliklari

Bilim Dali,

Bursa, Turkiye

Tel.: +90 224 442 88 75

Faks: +90 224 442 87 49

E-posta:

mkemal@uludag.edu.tr

Mustafa Hacimustafaoglu, Solmaz Celebi

Uludag Universitesi Tip Fakultesi, Cocuk Enfeksiyon Hastaliklari Bilim Dali, Bursa,Turkiye
Gale Copyright: Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.