Serum high sensitivity C reactive protein and homocysteine levels in patients with mild to moderate psoriasis/Hafif ve orta siddetli psoriyazis hastalarinda serum yuksek sensitif C reaktif protein ve homosistein duzeyleri.
Abstract: Background and Design: Psoriasis has been reported to be associated with increased cardiovascular risk profile. High sensitivity C reactive protein (hs-CRP) and homocysteine (Hcy) have been demonstrated to be novel biomarkers for subsequent cardiovascular events. The aim of the present study was to examine hs-CRP, Hcy and folic acid levels in patients with mild to moderate psoriasis vulgaris.

Material and Method: Fifty one consecutive patients with mild to moderate psoriasis vulgaris and thirty two sex- and agematched healthy controls were included in this study. After excluding factors that may affect serum Hcy levels, blood samples were obtained for hs-CRP, Hcy and folic acid determination. Lipid levels were also evaluated.

Results: The mean Hcy values of the psoriasis patients was significantly higher, compared with the controls (p=0.001). There were no significant difference in hs-CRP and folic acid levels between psoriasis patients and controls (p>0.05). The total cholesterol (TC) high density lipoprotein cholesterol (HDL C) ratio was significantly higher in patients with psoriasis than in controls (p=0.044). There was a significant relationship between Hcy level and sex in psoriasis patients. The hs-CRP values had significant positive correlation with body mass index (BMI) and TC in psoriasis patients (p<0.05).

Conclusion: Serum hs-CRP and folic acid levels did not show any significant difference between patients with mild to moderate psoriasis and controls. However, serum Hcy levels increased and inversely correlated with folic acid levels in psoriasis patients. These biomarkers could provide additional information in the evaluation of the atherosclerotic risk in psoriasis. (Turkderm 2009; 43: 53-7)

Key Words: Psoriasis, high sensitivity C reactive protein, homocysteine, folic acid, atherosclerosis

Amac: Psoriyazisin artmis kardiyovaskuler risk profili ile iliskisi bildirilmistir. Yuksek sensitif C reaktif protein (hs-CRP) ve homosistein (Hcy) sonradan gelisebilecek kardiyovaskuler olay riskini gosterebilen kanitlanmis guncel biyolojik gostergelerdir. Bu calismanin amaci hafif ve orta siddetli psoriyazis hastalarinda hs-CRP, Hcy ve folik asit duzeylerini arastirmaktir.

Gerec ve Yontem: Elli bir ardisik hafif ya da orta siddette psoriyazis vulgaris, yas ve cinsiyet acisindan eslestirilmis 32 saglikli kontrol calismaya alindi. Serum Hcy duzeylerini etkileyebilecek faktorler ekarte edildikten sonra hs-CRP, Hcy ve folik asit duzeylerini saptamak icin kan ornekleri alindi. Ek olarak lipid duzeyleri de olculdu.

Bulgular: Psoriyazis hastalarinin ortalama Hcy degerleri kontrollerle karsilastirildiginda anlamli olarak yiksekti (p=0,001). Psoriyazisli hastalarla kontroller arasinda hs-CRP ve folik asit duzeyleri acisindan anlamli farklilik yoktu (p>0,05). Total kolesterol (TC) yuksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL C) orani psoriyazisli hastalarda kontrollere gore anlamli derecede yuksekti (p=0,044). Psoriyazis hastalarinda Hcy duzeyleri ile cinsiyet arasinda anlamli iliski mevcuttu. Psoriyazis hastalarinda hs-CRP degerleri vucut kitle indeksi (BMI) ve TC ile anlamli pozitif korelasyon gosterdi (p<0,05).

Sonuc: Hafif ya da orta siddetteki psoriyazis hastalari ile kontroller arasinda serum hs-CRP ve folik asit duzeyleri acisindan anlamli farklilik gozlenmedi. Ancak psoriyazis hastalarinda serum Hcy duzeylerinde artis ve folik asit duzeyleriyle ters korelasyon izlendi. Bu biyolojik gostergeler psoriyaziste aterosklerotik riskin degerlendirilmesinde ek bilgi saglayabilir. (Turkderm 2009; 43: 53-7)

Anahtar Kelimeler: Psoriyazis, yuksek sensitif C reaktif protein, homosistein, folik asit, ateroskleroz
Article Type: Clinical report
Subject: C-reactive protein (Measurement)
C-reactive protein (Health aspects)
Psoriasis (Complications and side effects)
Psoriasis (Diagnosis)
Psoriasis (Care and treatment)
Psoriasis (Research)
Homocysteine (Health aspects)
Cardiovascular diseases (Risk factors)
Cardiovascular diseases (Diagnosis)
Cardiovascular diseases (Research)
Folic acid (Health aspects)
Authors: Balci, Didem Didar
Yonden, Zafer
Dogramaci, Cigdem Asena
Duran, Nizami
Pub Date: 06/01/2009
Publication: Name: Archives of the Turkish Dermatology and Venerology Publisher: Galenos Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2009 Galenos Yayincilik ISSN: 1019-214X
Issue: Date: June, 2009
Topic: Event Code: 310 Science & research
Geographic: Geographic Scope: Turkey Geographic Code: 7TURK Turkey
Accession Number: 200978595
Full Text: Giris

Psoriyazis toplumun yaklasik %2'sini etkileyen sistemik, kronik ve inflamatuar bir deri hastaligidir (1). Psoriyazis hastalarinda kardiyovaskuler hastalik riskinde artis bildirilmistir. Kronik ve sistemik inflamasyon, kullanilan sistemik tedaviler ve psoriyazise eslik eden sigara aliskanligi, obezite, hipertansiyon, diyabetes mellitus, hiperlipidemi gibi komorbiditeler psoriyaziste ateroskleroz gelisimine katkida bulunan faktorlerdir (2,3). Biz yakin zamanda yapmis oldugumuz bir calismada; psoriyazis varliginin subklinik ateroskleroz icin bagimsiz bir risk faktoru oldugunu gosterdik (4).

Kronik inflamasyonun aterosklerozun tum evrelerinde onemli rol oynadigi gosterilmistir (5). Bu nedenle son yillardaki calismalar, vaskuler inflamatuar gostergelerin plazma duzeyleri ile ileride gelisebilecek kardiyovaskuler olay riski arasindaki muhtemel iliski uzerine yogunlasmistir (6,7). Literaturde, yuksek sensitif C reaktif protein (hs-CRP) ve homosistein (Hcy) gibi biyokimyasal gostergelerin artmis konsantrasyonlarinin ateroskleroz riski ile iliskili oldugu gosterilmistir (6,8). CRP, karacigerde IL-6'ya yanit olarak uretilen ve akut kardiyovaskuler olaylarda arttigi gosterilmis, onemli inflamatuar biyogostergelerden biridir (9). Hs-CRP'nin ileride gelisebilecek kardiyovaskuler olaylari ongormede oldukca kullanisli ve guncel bir biyogosterge oldugu gosterilmistir (8,10,11). Ayrica yuksek hs-CRP duzeylerinin subklinik aterosklerozla iliskili oldugu bildirilmistir (12). Hcy ise oksidatif stress ve endotel fonksiyonu ile iliskili oldugu bilinen bir biyogostergedir. Hiperhomosistinemi sistemik ateroskleroz icin bagimsiz bir risk faktorudur (13). Psoriyazis hastalarinda yuksek hsCRP ve Hcy duzeyleri bildirilmistir (14-18). Literaturde, psoriyazisli hastalarda Hcy duzeylerinin kontrollere gore degisiklik gostermedigini bildiren calismalar da mevcuttur (19).

Ayrica, psoriyazisli hastalarda, Hcy duzeylerinin hastalik siddetiyle korelasyon gosterdigi bildirilmistir (18). Yakin zamandaki calismalar, psoriyazisli hastalarda plazma Hcy duzeyleriyle folik asit duzeyleri arasinda ters korelasyon oldugunu gostermistir (16,18).

Son donemde bildirilen yayinlarda; total kolesterol (TC) yuksek dansiteli lipoprotein kolesterol (HDL C) oraninin koroner kalp hastaligi ve periferik arter hastaliginin gelisimini ongorebilen en onemli parametre oldugu ileri surulmustur (7,10,11).

Bu olgu-kontrol calismasinda, hafif ve orta siddetli psoriyazis hastalarinda hs-CRP, Hcy ve folik asid duzeyleri arastirilmistir. Ayrica bu biyogostergelerin kendi aralarinda ve Psoriyazis Alan Siddet Indeksi (PASI), hastalik suresi, vucut kitle indeksi (BMI), lipid duzeyleri ve TC HIDL C orani gibi parametrelerle iliskisi degerlendirilmistir. Bilgilerimiz dahilinde, bu calisma psoriyazisli hastalarda TC HDL C oranini bildiren ilk calismadir.

Gerec ve Yontem

Calisma grubu

Ellibir ardisik hafif ya da orta siddetli psoriyazis vulgaris hastasi ve benzer etnik kokenden, yas ve cinsiyet acisindan eslestirilmis 32 saglikli kontrol calismaya alindi. Calismaya katilan tum olgulardan bilgilendirilmis onam alindi. Calisma protokolutip fakultesi etik kurulu tarafindan onaylandi. Psoriyazis vulgaris tanisi klinik ve/veya histopatolojik inceleme ile konuldu.

Tum calisma olgulari icin calismadan dislanma kriterleri; karaciger hastaligi, bobrek yetmezligi, malinite, tiroid hastaligi, diyabetes mellitus, hipertansiyon, aterosklerotik hastaliklar, kalp yetmezligi, sistemik lupus eritematozus, sigara kullanimi, psikiyatrik hastalik, alkol ve ilac bagimliligi, folik asit, vitamin B6 veya B12 kullanimi, gebelik ve 18 yasindan Wcuk olma olarak belirlendi. Ayrica siddetli psoriyazis formlari olan psoriyatik artrit, eritrodermik ve pustuler psoriyazis hastalari da calismaya dahil edilmedi. Vucut yuzey alaninin %15'inden fazlasinda tutulum gosteren hastalar calismadan cikarildi (20,21).

Hiperhomosistinemiye yol actgi bilinen ilac (karbamazepin, fenitoin, teofilin, oral kontraseptifler, azatiopirin, metformin, metotreksat, kortikosteroid, fibrik asit turevleri, siklosporin, androjenler, kolestiramin veya kolestipol) kullanimi olan hastalar da calismadan dislandi. Calismaya katilan tum olgulara kan ornegi alimindan en az 1 hafta once kahve ve alkol, 24 saat once hayvansal protein iceren gidalar almamasi soylendi. Hastalik suresi ve tedaviler kaydedildi. Hastalik siddeti PASI ile degerlendirildi.

Laboratuvar incelemeleri

Sekiz saatlik acligi takiben tum olgulardan TC, dusuk dansiteli lipoprotein kolesterol (LDL C), HDL C, trigliserid (TG), aclik kan sekeri, kreatinin, hs-CRP, total Hcy ve folik asit icin kan ornekleri alindi. Hs-CRP, total Hcy ve folik asit duzeylerinin olcumu icin kan ornekleri sentrifuj edilerek elde edilen serum ornekleri kullanilana kadar -20 [degrees] de saklandi.

Hs-CRP duzeyleri nefelometrik yontemle (Beckman Coulter, IMMAGE, Immunochemistry System, USA), serum total Hcy duzeyleri mikro ELISA sistemle (ORGANON TEKNIKA, Microwell System, TekTime, Roma, Italy) serum folik asit duzeyleri immunoassay auto analyser sistemle (Beckman Coulter, Unicel Dxl 800, Access Immunoassay System INC. USA) olculdu 2,5 ng/ml altindaki folik asit duzeyleri normalden dusuk degerler olarak kabul edildi.

Istatistiksel analiz

Degiskenlerin istatistiksel acidan normal dagilim gosterip gostermedigi Kolmogorov-Smirnov testiyle degerlendirildi. Iki grup arasinda normal dagilim gosteren surekli degiskenler Student's t-testiyle normal dagilim gostermeyen degiskenler Mann-Whitney U testiyle degerlendirildi. Kategorik degiskenler ise her iki grup arasinda Ki-kare testiyle degerlendirildi. Laboratuvar parametreleri ve hasta karakteristikleri arasindaki iliski Spearman rank korelasyon analiziyle degerlendirildi. P degerlerinin 0,05 den kucuk olmasi istatistiksel olarak anlamli kabul edildi. Istatistiksel analiz Statistical Package for the Social Sciences (SPSS) version 13 (SPSS, Chicago, IL, USA) ile gerceklestirildi.

Bulgular

Olgularin demografik, klinik ve Laboratuvar ozellikleri Tablo 1'de gosterilmistir. Iki grup, yas, cinsiyet, BMI, TC, LDL C ve TG duzeyleri acisindan benzerdi. Ancak psoriyazis hastalarinda HDL C duzeyleri kontrollere gore anlamli oranda daha dusuk saptandi (p= 0,012). Ortalama Hcy degerleri psoriyazisli hastalarda kontrollere gore anlamli oranda yuksekti (p=0,001). Ancak psoriyazis hastalari ve saglikli kontroller arasinda hs-CRP ve folik asit duzeyleri acisindan anlamli istatistiksel fark saptanmadi (p>0,05). Hs-CRP degerleri Ridker'in kardiyak risk siniflamasina gore (22) bes grupta degerlendirildi (Tablo 2). Psoriyazis hastalarinda Hcy duzeylerinin folik asit duzeyleri ile ters korelasyon gosterdigi belirlendi (p<0,001). Psoriyazis hastalarinda Hcy duzeyleri ile cinsiyet arasinda anlamli iliski mevcuttu. Hcy duzeyleri erkeklerde kadinlara gore anlamli oranda daha yuksekti (30,11[+ or -]6,81'e karsilik 21,78[+ or -]5,36, p<0,001). Uc (%6,25) psoriyazis hastasinda dusuk folik asit duzeyi saptanirken, saglikli kontrollerin hicbirinde dusuk folik asit duzeyi belirlenmedi (p>0,05). Tum laboratuvar parametreleri ile hastalik suresi ya da PASI skorlari arasinda korelasyon saptanmadi (p>0,05). Psoriyazis hastalarinda hs-CRP duzeyleri BMI ve TC ile anlamli pozitif korelasyon gosterdi (p<0,05). TC HDL C orani psoriyazis hastalarinda kontrollere gore anlamli oranda yuksek bulundu (p=0,044).

Tartisma

Psoriyazis artmis kardiyovaskuler risk ile iliskili kronik inflamatuar bir deri hastaligidir (2,23). Ateroskleroz yalnizca lipid birikim hastaligi degildir. Kronik inflamasyon; aterosklerozun baslangic, ilerleme ve aterotrombotik komplikasyonlar olusturma evrelerinin tumunde onemli role sahiptir (5). Aterosklerozun inflamatuar karakteri konusundaki kanitlar arttikca kardiyovaskuler risk tahmini ve degerlendirmesi icin cok sayida inflamasyon gostergesi onem kazanmistirb (6-11,22). Hs-CRP ve Hcy gelisebilecek kardiyovaskuler olaylarin tahmininde yaygin olarak kullanilan guncel biyokimyasal gostergelerdir (6,11,22). Literaturde psoriyazisli hastalarda hs-CRP duzeylerini arastiran iki calisma mevcut olup, bu iki calismacla saglikli kontrollere gore psoriyazis hastalarinda hs-CRP duzeyleri anlamli duzeyde yuksek bulunmustur (14,15). Ancak, bizim calismamizda iki grup arasinda anlamli fark saptanmadi. Bunun birkac nedeni olabilir: Birincisi, calismaya aldigimiz hastalarin hafif ya da orta siddetli psoriyazis hastalan olmasidir (ortalama PASI: 6,56, aralik: 0-21,6). Ikinci neden ise, calisma grubuna anlamli derecede yuksek hs-CRP duzeyleri gosterdigi bildirilmis eritrodermik, pustuler ve psoriatik artrit hastalannin alinmamis olmasidir. Psoriyazisteki artmis ateroskleroz riski sadece kronik inflamasyona bagli olmayip, psoriyazise eslik eden komorbiditeler olan insulin direnci, diyabet, hipertansiyon, sigara aliskanligi ve hastaligin seyrinde kullanilan tedavilerin yan etkileriyle de iliskilidir (2,23). Bu komorbiditeler de hs-CRP duzeylerini etkilemektedir (11,24). Calismanin tasariminda, psoriyaziste hs-CRP duzeylerini arastiran diger arastirmalardan farkli olarak yukanda bahsedilen komorbiditelere sahip olan psoriyazis hastalannin calisma disi birakilmasi, hs-CRP duzeyleri arasinda anlamli fark saptanmamis olmasini aciklayabilecek ucuncu bir neden olabilir. Ayrica calismaya siklosporin, metotreksat ve sistemik steroid alan psoriyazis hastalan da dahil edilmemistir. Calismamizda, psoriyazis hastalari ve saglikli kontroller arasinda HDL C duzeyleri disinda BMI, TC, LDL C ya da TG duzeyleri gibi geleneksel kardiyovaskuler risk faktorleri acisindan istatistiksel anlamli farklilik saptanmadi. Literaturde, saglikli bireylerden olusan genis serilerde geleneksel kardiyovaskuler risk faktorleri ekarte edildiginde, hs-CRP duzeylerinin kardiyovaskuler hasar ile zayif iliski gosterdigi bildirilmistir (12). Biz, Othsuka'nin calismasina benzer sekilde, psoriyazis hastalarinda hsCRP duzeyleri ile BMI arasinda anlamli korelasyon saptadik (14). Ancak calismamizda saglikli kontrol grubunda da hs-CRP duzeyleri ile BMI anlamli korelasyon gosterdi. Literaturde, kardiyovaskuler hastaligi olanlarda ya da saglikli kontrollerde BMI'nin hs-CRP ya da CRP duzeyleriyle iliskili oldugunu gosteren calismalar mevcuttur (25,26). Bizim calismamizda hs-CRP duzeyleri ve PASI skorlari arasinda bu konuda yapilmis diger calismalara paralel olarak anlamli korelasyon bulunmadi (14,15).

Biz, saglikli kontrollerle karsilastirildiginda, psoriyazis hastalarinda folik asit duzeyleriyle ters korelasyon gosteren, istatistiksel olarak anlamli derecede yuksek Hcy duzeyleri saptadik. Bu bulgular literaturdeki diger Calismalarla uyumluydu (16,18). Koca ve ark. ise literatur ve bizim bulgularimizdan farkli olarak, psoriyazisli hastalarda Hcy duzeylerinin kontrollerden farkli olmadigini bildirmislerdir (19). Ayrica, Vanizor Kural ve ark. (17) ile Karabudak ve ark.'nin (16) Calismalariyla uyumlu olarak, PASI skorlari ile Hcy ya da folik asit duzeyleri arasinda herhangi bir korelasyon saptanmadi. Calismamizda, psoriyazis hastalarinin folik asit duzeyleri saglikli kontrollere gore daha dusuk bulunmasina ragmen anlamli fark gostermedi. Literaturde psoriyazis hastalarinda folik asit duzeylerine iliskin birbiriyle Celisen yayinlar mevcuttur (16-18,27). Bu Calismalarin Cogunda psoriyazis hastalarinda anlamli duzeyde dusuk folik asit duzeyleri bildirilmistir (16-18). Bizim calismamizda yalnizca 3 (%6,25) psoriyazis hastasinda dusuk folik asit duzeyi saptandi. Ancak istatistiksel olarak anlamli fark bulunmadi. Segal ve ark. %70'i metotreksat tedavisi alan 40 psoriyatik artritli hastanin sadece 1 (%2,5)'inde dusuk folik asit duzeyi saptamislardir (27). Psoriyazis hastalarindaki dusuk folik asit duzeyleri folik asitin derideki artmis kullanimi ve/veya barsaklardaki azalmis emilimi ile iliskilendirilmistir (18). Psoriyazisli hastalardaki yuksek Hcy duzeylerinin arkasindaki asil mekanizma belirsiz olsa da, azalmis folik asit, vitamin B12 ve B6 konsantrasyonlarinin major sebepler oldugu one surulmektedir (16-18,28). Bizim bulgularimiza gore psoriyazis hastalarinda Hcy ve folik asit duzeyleri arasinda ters korelasyon olmasina ragmen, psoriyazis hastalarinda anlamli duzeyde dusuk folik asit duzeyleri saptanmadigi icin psoriyazisteki hiperhomosistinemi yalnizca folik asit eksikligi ile aciklanamaz. calismamizda erkek psoriyazis hastalarinda daha yuksek Hcy duzeylerinin gorulmesi Hcy metabolizmasi uzerine kadin seks steroid hormonlarinin azaltici etkisinden kaynaklanmis olabilir (29). Psoriyaziste hiperhomosistinemiye neden olan asil mekanizmayi tam olarak aciklayabilmek icin ileri calismalara ihtiyac vardir. Hiperhomosistineminin aterosklerotik hastaliklar icin bagimsiz bir risk faktoru oldugu pek cok calismada gosterilmistir (13). Hiperhomosistinemi ile ateroskleroz gelisimi arasindaki iliski multifaktoriyeldir. Lipid peroksidasyonu, vaskuler endotel hasari, bozulmus vazomator regulasyon ve endotel disfonksiyonu suclanan faktorlerdir (30,31). Ek olarak, hiperhomosistinemiye bagli gelisen ateroskleroz icin one surulen mekanizmalardan biri homosisteinin endotel hucre buyumesinde inhibisyona ve duz kas hucre proliferasyonunda artisa ve bunun sonucunda arteriyel intima mediya tabakasinin kalinlasmasina yol acmasidir (32). Psoriyaziste de hiperhomosistinemi ateroskleroz gelisiminden sorumlu faktorlerden biri olabilir.

Son yillarda TC HDL C oraninin periferik ve koroner ateroskleroz icin en guclu bagimsiz risk faktorlerinden biri oldugu gosterilmistir (7,10,11). Bu Calisma, psoriyazisli hastalarda TC HDL C oraninin saglikli kontrollerden anlamli derecede yuksek oldugunu gosteren ilk calismadir. Bu calismada ek olarak HIDL C duzeylerinin psoriyazisli hastalarda kontrollere gore daha dusuk oldugu saptanmistir. Bu bulgu, bizim daha onceki calisma verilerimizle ve literaturde psoriyaziste lipid profilini arastiran farkli iki calisma sonuclari ile uyum gostermektedir (4,33,34). Literaturde psoriyaziste lipid duzeyleriyle ilgili celiskili bulgular da mevcuttur. Farshchian ve ark. psoriyazisli hastalarla saglikli kontroller arasinda lipid duzeyleri acisindan anlamli fark olmadigini bildirmislerdir (35). Bulgularimiza gore, psoriyazisli hastalarda artmis TC HDL C orani azalmis HDL C duzeylerinden kaynaklanmaktadir. Ancak TC HDL C orani ile diger biyokimyasal parameterler veya hasta ozellikleri arasinda herhangi bir iliski saptanmamistir.

Sonuc olarak, calismamizda hafif-orta siddetli psoriyazis hastalarinda folik asit duzeyleriyle ters korelasyon gosteren yuksek serum Hcy duzeyleri saptanmistir. TC HDL C orani da psoriyazis hastalarinda anlamli duzeyde yuksek bulunmustur. Ancak, serum hs-CRP ve folik asit duzeyleri iki grup arasinda anlamli farklilik gostermemistir. Hs-CRP; aterosklerotik hastaliklari ongormede en guclu biyogostergelerden biri olup kronik inflamatuar sureci de gosterebilirken, Hcy; folik asit, vitamin B6 ve B12 metabolizmasindan etkilenen bir biyogostergedir. Psoriyaziste hizlanmis ateroskleroz surecinde multifaktoriyel mekanizmalarve farkli biyolojik yollar ileri surulmektedir. Calismamizdaki bu biyogostergeler psoriyazisli hastalarda aterosklerotik riskin degerlendirilmesinde konvansiyonel risk faktorlerine ek onemli bilgiler saglayabilir. Psoriyazis hafif-orta siddette seyretse bile, hiperhomosistinemi ve yuksek TC HDL C orani nedeniyle bu hastalar artmis ateroskleroz riskine sahiptir. Psoriyazisin tedavi ve takibinde, hastaligin dermatolojik komponentinin yani sira aterojenik yonunun de goz onunde bulundurulmasi gereklidir.

Tesekkir

Bu calisma Merck Serono, Turkiye firmasi tarafindan finansal olarak desteklenmistir.

Gelis Tarihi/Received: 28.12.2008 Kabul Tarihi/Accepted: 23.02.2009

Didem Didar Balci, Zafer Yonden *, Cigdem Asena Dogramaci, Nizami Duran **

Mustafa Kemal Uiiversitesi Tip FakCItesi, Dermatoloji, * Biyokimya ve ** Mikrobiyoloji Anabilim Dah, Hatay, Turkiye

Kaynaklar

(1.) van de Kerkhof PCM, Schalkwijk J: Psoriasis. Dermatology. Ed. Bolognia JL, Jorizzo JL, Rapini RP. Spain, Elsevier, 2008;115-35.

(2.) Neimann AL, Shin DB, Wang X et al: Prevalence of cardiovascular risk factors in patients with psoriasis. J Am Acad Dermatol 2006;55:829-35.

(3.) Shapiro J, Cohen AD, David M et al: The association between psoriasis, diabetes mellitus, and atherosclerosis in Israel: a case-control study. J Am Acad Dermatol 2007;56:629-34.

(4.) Bald D, Bald A, Karazincir S et al: Increased carotid artery intima-media thickness and impaired endothelial function in psoriasis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2009;23:1-6.

(5.) Libby P, Ridker PM, Maseri A: Inflammation and atherosclerosis. Circulation 2002;105:1135-43.

(6.) Wang TJ, Gona P, Larson MG et al: Multiple biomarkers for the prediction of first major cardiovascular events and death. N Engl J Med 2006;21:2631-9.

(7.) Ridker PM, Stampfer MJ, Rifai N: Novel risk factors for systemic atherosclerosis: a comparison of C-reactive protein, fibrinogen, homocysteine, lipoprotein(a), and standard cholesterol screening as predictors of peripheral arterial disease. JAMA 2001;285:2481-5.

(8.) Albert MA, Glynn RJ, Ridker PM: Plasma concentration of C-reactive protein and the calculated Framingham Coronary Heart Disease Risk Score. Circulation 2003;108:161-5.

(9.) Li JJ, Fang CH: C-reactive protein is not only an inflammatory marker but also a direct cause of cardiovascular diseases. Med Hypotheses 2004;62:499-506.

(10.) Leu HB, Lin CP, Lin WT et al: Risk stratification and prognostic implication of plasma biomarkers in nondiabetic patients with stable coronary artery disease: the role of high-sensitivity C-reactive protein. Chest 2004;126:1032-9.

(11.) Rifai N, Ridker PM: High-sensitivity C-reactive protein: a novel and promising marker of coronary heart disease. Clin Chem 2001;47:403-11.

(12.) Olsen MH, Christensen MK, Hansen TW et al: High-sensitivity C-reactive protein is only weakly related to cardiovascular damage after adjustment for traditional cardiovascular risk factors. J Hypertens 2006;24:655-61.

(13.) Verhoef P, Kok FJ, Kruyssen DA et al: Plasma total homocysteine, B vitamins, and risk of coronary atherosclerosis. Arterioscler Thromb Vasc Biol 1997;17:989-95.

(14.) Ohtsuka T: The relation between high-sensitivity C-reactive protein and maximum body mass index in patients with psoriasis. Br J Dermatol 2008;158:1141-3.

(15.) Sergeant A, Makrygeorgou A, Chan WC et al: C-reactive protein in psoriasis. Br J Dermatol 2008;158:417-9.

(16.) Karabudak O, Ulusoy RE, Erikci AA et al: Inflammation and hypercoagulable state in adult psoriatic men. Acta Derm Venereol 2008;88:337-40.

(17.) Vanizor Kural B, Orem A, Cimsit G et al: Plasma homocysteine and its relationships with atherothrombotic markers in psoriatic patients. Clin Chim Acta 2003;332:23-30.

(18.) Malerba M, Gisondi P, Radaeli A et al: Plasma homocysteine and folate levels in patients with chronic plaque psoriasis. Br J Dermatol 2006;155:1165-9.

(19.) Koca R, Mungan AG, Altinyazar HC et al: Dusik doz metotreksat ile tedavi edilen psoriasis vulgaris hastalarinda homosistein, folik asit ve vitamin B12 duzeyleri. Turkderm 2005;260-4.

(20.) Drouin R, Moroni O, Cantin K et al: A double-blind, placebocontrolled, randomized trial of XP-828L (800 mg) on the quality of life and clinical symptoms of patients with mild-to-moderate psoriasis. Altern Med Rev 2008;13:145-52.

(21.) Bernstein S, Donsky H, Gulliver W et al: Treatment of mild to moderate psoriasis with Relieva, a Mahonia aquifolium extract-a double-blind, placebo-controlled study. Am J Ther 2006;13:121-6.

(22.) Ridker PM: High-sensitivity C-reactive protein: potential adjunct for global risk assessment in the primary prevention of cardiovascular disease. Circulation 2001;103:1813-8.

(23.) Wakkee M, Thio HB, Prens EP et al: Unfavorable cardiovascular risk profiles in untreated and treated psoriasis patients. Atherosclerosis 2007;190:1-9.

(24.) Ryu SY, Lee YS, Park J et al: Relations of plasma high-sensitivity C-reactive protein to various cardiovascular risk factors. J Korean Med Sci 2005;20:379-83.

(25.) Visser M, Bouter LM, McQuillan GM et al: Elevated C-reactive protein levels in overweight and obese adults. JAMA 1999;282:2131-5.

(26.) Kim K, Valentine RJ, Shin Y et al: Associations of visceral adiposity and exercise participation with C-reactive protein, insulin resistance, and endothelial dysfunction in Korean healthy adults. Metabolism 2008;57:1181-9.

(27.) Segal R, Baumoehl Y, Elkayam O et al: Anemia, serum vitamin B12, and folic acid in patients with rheumatoid arthritis, psoriatic arthritis, and systemic lupus erythematosus. Rheumatol Int 2004;24:14-9.

(28.) Fry L, Macdonald A, Almeyda J et al: The mechanism of folate deficiency in psoriasis. Br J Dermatol 1971;84:539-44.

(29.) Kim MH, Kim E, Passen EL et al: Cortisol and estradiol: nongenetic factors for hyperhomocyst(e)inemia. Metabolism 1997;46:247-9.

(30.) Hankey GJ, Eikelboom JW: Homocysteine and vascular disease. Lancet 1999;354:407-13.

(31.) Kanani PM, Sinkey CA, Browning RL et al: Role of oxidant stress in endothelial dysfunction produced by experimental hyperhomocyst(e)inemia in humans. Circulation 1999;100:1161-8.

(32.) Tsai JC, Perrella MA, Yoshizumi M et al: Promotion of vascular smooth muscle cell growth by homocysteine: a link to atherosclerosis. Proc Natl Acad Sci USA 1999;91:6369-73.

(33.) Rocha-Pereira P, Santos-Silva A, Rebelo I et al: Dislipidemia and oxidative stress in mild and in severe psoriasis as a risk for cardiovascular disease. Clin Chim Acta 2001;303:33-9.

(34.) Reynoso-von Drateln C, Martinez-Abundis E, Balcazar-Munoz BR et al: Lipid profile, insulin secretion, and insulin sensitivity in psoriasis. J Am Acad Dermatol 2003;48:882-5.

(35.) Farshchian M, Zamanian A, Farshchian M, Monsef AR, Mahjub H: Serum lipid level in Iranian patients with psoriasis. J Eur Acad Dermatol Venereol 2007;21:802-5.

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Dr. Didem Didar Balci, Mustafa Kemal Universitesi Tip Fakultesi, Dermatoloji Anabilim Dali, Hatay, Turkiye E-posta: didemaltiner@yahoo.com
Tablo 1. Olgularin demografik, klinik ve laboratuvar bulgulari

                           Psoriyazis hastalan (n=51)

Yas                        40,1 [+ or -] 14,4
Erkek/kadin                27/24
Hastalik suresi (yil)      10,65 [+ or -] 8,07
PASI                       6,56 [+ or -] 4,73
BMI (kg/[m.sup.2])         26,15 [+ or -] 3,96
Total kolesterol (mg/dl)   181,3 [+ or -] 34,14
LDL kolesterol (mg/dl)     124,1 [+ or -] 30,1
HDL kolesterol (mg/dl)     40,3 [+ or -] 10,4
TC HDL C orani             4,89 [+ or -] 1,32
Trigliserid (mg/dl)        116,2 [+ or -] 63,3
Homosistein (nmol/ml)      26,19 [+ or -] 7,41
Folik asit (ng/ml)         5,31 [+ or -] 2,07
hs-CRP (mg/dl)             0,45 [+ or -] 0,46

                           Kontroller (n=32)        P-degerleri

Yas                        42,2 [+ or -] 14,7       0,511*
Erkek/kadin                17/15                    0,987
                                                    ([double dagger])
Hastalik suresi (yil)
PASI
BMI (kg/[m.sup.2])         26,72 [+ or -] 3,69      0,516*
Total kolesterol (mg/dl)   190,9 [+ or -] 36,9      0,710*
LDL kolesterol (mg/dl)     118,7 [+ or -] 28,4      0,426*
HDL kolesterol (mg/dl)     45,9 [+ or -] 12,7       0,012*
TC HDL C orani             4,32 [+ or -] 1,09       0,044*
Trigliserid (mg/dl)        135,8 [+ or -] 73,8      0,200*
Homosistein (nmol/ml)      20,19 [+ or -] 7,41      0,001*
Folik asit (ng/ml)         6,43 [+ or -] 4,02       0,657*
hs-CRP (mg/dl)             0,36 [+ or -] 0,35       0,552 ([dagger])

* Student's t test
([double dagger]) Ki-kare test
([dagger]) Mann Whitney U test

Tablo 2. Olgularin hs-CRP duzeylerinin Ridker'in kardiyak risk
siniflamasina gore dagilimi

Psoriyazis        Kontroller      hs-CRP          Risk grubu
hastalari         (n=32) (%)      duzeyleri
(n=51) (%)                        (mg/dl)

8(15,7)           4(12,5)         0,01-0,069      Dusik
2(3,9)            5(15,6)         0,07-0,11       Hafif
11(21,6)          3(9,4)          0,12-0,19       Orta
8(15,7)           11(34,4)        0,20-0,38       YOksek
22(43,1)          9(28,1)         0,39-1,50       Cok yuksek
Gale Copyright: Copyright 2009 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.