|
Psychogenic pruritus/Psikojenik
pruritus.
|
|
|
|
|
| Abstract: |
Psikojenik pruritus normal deriyi kasima ve koparma seklinde ortaya
ckarak deride ikincil lezyonlar yaratan, temeli psikojenik /psikiyatrik
nedenlere dayanan bit kasinti turudur. Depresyon, anksiyete, obsesif
kompulzif hastalik, psikoz gibi psikiyatrik hastaliklarla birlikte
bulunabilir. Diger kasinti turlerinden ayrilmasi ve tedavisi hem
dermatolog hem psikiyatrist icin zordur. Bu yazida psikojenik pruritusun
nozolojik durumu, psikiyatrik komorbiditeler, tani He ilgili ozellikleri
ve tedavisi irdelenmistir. Anahtar kelimeler: Pruritus, kasinti, norotik bozukluk, norodermatit Psychogenic pruritus, which is derived from a psychogenic/psychiatric basis, is a variety of pruritus; it appears with scratching and/or picking at normal skin and causes to secondary lesions on the skin. It may coexist with some psychiatric disorders such as depression, anxiety, obsessive-compulsive disorder and psychosis. The distinction from other pruritus varieties poses a clinical challenge to the dermatologist and the psychiatrist. The nosological status, psychiatric comorbidities, diagnostic and therapeutic features of psychogenic pruritus have been evaluated in this article. Key words: Pruritus, itching, neurotic disorder, neurodermatitis |
|
|
|
| Article Type: | Report |
| Subject: |
Pruritus
(Risk factors) Pruritus (Psychological aspects) Pruritus (Care and treatment) Pruritus (Research) Neurodermatitis (Risk factors) Neurodermatitis (Diagnosis) Neurodermatitis (Care and treatment) Neurodermatitis (Research) |
| Authors: |
Altunay, Ilknur Kivanc Koslu, Adem |
| Pub Date: | 12/01/2008 |
| Publication: | Name: Turkish Journal of Dermatology Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2008 Aves Yayincilik ISSN: 1307-7635 |
| Issue: | Date: Dec, 2008 |
| Topic: | Event Code: 310 Science & research |
| Geographic: | Geographic Scope: Turkey Geographic Code: 7TURK Turkey |
| Accession Number: | 195755575 |
| Full Text: |
Kasinti ya da pruritus kasima arzusu yaratan nahos bir duyum olarak
tanimlanir. Binlerce yildir ozellikle de kalabalik ve kotu hijyenik
kosullar altinda yasamanin neden oldugu enfestasyonlarin yaygin oldugu
donemlerde insanlara azap vermis olan bu duyum ayni zamanda bircok deri
hastaliginin ortak ana belirtisi olarak ortaya cikmaktadir. Hipokrat da
dahil bircok eski cag hekimi bu konudan soz etmistir. Dermatolojinin bir
calisma disiplini olarak ortaya cikmasindan onceki donemlerde bile,
deride ve hatta baska sistemlerde yerlesen kimi hastaliklarin en
belirgin ve rahatsiz edici belirtilerinden biri olan kasintiyi gidermek
icin degisik uy gulamalar one surulmus, cozum yollani arastirilmistir
(1). Akut kasinti tipki agri gibi koruyucu bir isleve sahip olmakla
beraber bunun kronik-suregen bir hal almasi kiside bazen ozel tedaviler
gerektiren asin rahatsizlik ve sikinti hissine yol acar. Kasinti bir
hastalik degil bir belirtidir ve eger potansiyel olarak zararli ajani
ortadan kaldirmaya yonelik ise fizyolojik, deri hastaligi, sistemik
hastalik, ilaclar veya ruhsal nedenlere bagli ise patolojiktir (2,3). Patolojik olan kasinti nedenleri oldukca fazla sayidadir. Sadece birincil deri hastaliklan degil ayni zamanda hematolojik, metabolik, neoplazik ve noropsikiyatrik hastaliklarda da klinik tablo bazen sadece kasinti seklinde ortaya cikabildiginden birincil deri hastaligi disindaki pruritus tablolarinin ilk basvuru adresinin dermatoloji olmasi cok muhtemeldir. Eger kasinti organik kokenli ise hastanin oykusu, sistemik hastaliga ait diger belirtilerin genellikle eslik etmesi ve laboratuvar tetkikleri yardimiyla altta yatan hastaligin tespit edilerek hastanin uygun birime sevki mumkun olabilirken noropsikiyatrik kasintilarin tanisal sinirlannin cizilmesi o denli kolay degildir. Bu tur kasintilarin diger kasintilardan ayirimi, hastanin psikiyatriye psikojenik kokenli kasinti tanisiyla yonlendirilmesi ve tedavisi dermatolog icin sorun olabilir. Gerek organik nedenli gerekse birincil deri hastaligina bagli pruritus, psikojenik faktorlerle bir araya gelebilir. Bu durumda psikojenik pruritus (PP) bir deri hastaligi gibi algilanip gereksiz tetkik ve tedavi maliyetleri ortaya cikabilir ya da deri veya sistemik hastalikarla birlikte olan ikincil kasintinin PP gibi algilanip yetersiz ve yanlis tedavisi soz konusu olabilir. Bunedenle PP tablosunun iyi bilinmesi ve taninmasi gerekmektedir. Her ne kadar diger kasinti turlerine gore daha az calisilmis bir konu olsa da, son 5 yilda giderek artan bir ilgi ile irdelenmeye baslamistir. Psikojenik Kasintinin Tanimi Psikojenik kasintilar saf psikolojik ya da saf psikiyatrik kasintilardir (4-7). Bir baska deyisle organik nedenlerle aciklanamayan, psikojenik faktorlerle tetiklenen ya da siddeti artan ve suregenlik kazanan somatoform kasintilari ifade etmek icin de kullanilir (8). Bu tanim basit gibi gorunse de bugun bile bazi belirsizlikler mevcuttur. Hastanin sikintili ve gergin oldugu ve hekimin de kasintiya neden olabilecek hicbir neden bulamadigi cogu durumda PP terimi "idiyopatik pruritus" terimiyle yer degistirir ve kanisiklik yaratir (6,9). Gercekte PP dermatologlar tarafindan uzun sure ihmal edilmis ve tanimsal bir gorus birligine varilmamistir. Buna karsin psikiyatrik siniflamalar bir noktaya kadar belirleyici olmustur. Psikiyatride tanilari kodlayan DSM IV (Diagnostic Statistical Manual, Mental Bozukluklanin Tanisal ve Sayimsal El Kitabi) da PP'yi acik olarak tanimlamamakta, ancak somatoform bozukluklar arasinda ele almaktadir (10). Tarihsel surecte "psikojenik pruritus" terimini ilk kez psikodermatolojinin kurucularindan olan bir psikiyatrist "Herman Musaph" 1967' de onermis ve psikolojik tedavi goren on hastada tanimlanmistir (11). Musaph, bu tur kasintilarin emosyonel catismalardan, saldirgan egilimleri ve anksiyeteyi kontrol edememekten, asini temizlik ve hastalik korkusundan ileri geldigini ileri surmustur. Bu hipotez kanitlanmamis olsa da PP'li bireylerin psikoterapilerinden buyuk yarar saglamistir. Sonraki yillarda yapilan vaka kontrollu ve deneysel psikoloji calismalarinda kasintinin psisik nedenlerle baslayabildigi gosterilmistir (11,12). Son donemde dermatolog, psikiyatrist ve psikologlardan olusan Fransiz Psikodermatoloji Grubu (FPG), PP icin "fonksiyonel kasinti" terimini de kullanarak bazi tanisal kriterler ileri surmustur (13). (s zorunlu yedi yardimci kriteri kapsayan bu kriterlere gore, PP tanisini koyabilmek icin uc tanesi zorunlu olmak uzere toplam alti kriter mevcut olmalidir (Tablo 1). Psikojenik Pruritusun Genel Pruritus Siniflamalarindaki Yeri Klinik Tablolar, Psikiyatrik Birliktelikler ve Patogenetik Mekanizmalar PP temelde norotik ekskoriyasyon (NE) veya psikojenik ekskoriyasyonlar ve deluzyonel parazitoz tablolarini kapsamaktadir. Kronik taktil sanri denilen ve kronik kasinti, yanma, batma duyulari ile giden bir tabloyu da bu baslik altinda inceleyenler vardir (15) (Tablo 3). Norotik ekskoriyasyon isimlendirmesi dermatoloji yazinina 1920'lerde Gupta tarafindan kazandinlmis, kasintiya bir yanit olarak gelisen yineleyici deriyi kasima, koparma, oyma davrani si olarak tanitilmistir (16). Hem dermatolog hem psikiyatrist icin oldukca zorlayici olan NE, DSM IV'te ayri bir hastalik olarak kabul gormemistir. Toplumdaki insidansi tam olarak bilinememekle birlikte %2 oldugu, kadin cinsinde ve orta yaslarda daha fazla goruldugu bildirilmektedir. Ileri yaslarda kasinti daha inatci olmaya egilimlidir. Ellerin ulasabildigi her yerde gorulur, ozellikle kol ve bacaklarin dis yuzeyleri, yuz ve sacli deri kasintinin yogunlastigi alanlardir. Onemli birtanisal ipucu ellerin ulasamadigi sirt ortasi gibi bolgelerde ekskoriyasyonlarin gorulmemesidir. Ekskoriyasyon yaninda erozyonlar, noduller, renk degisimi hatta skarlar gorulebilir ya da aksine hic lezyon olmayabilir (Sekil 1-3). Bunun disinda bazi ozellikler NE'ye ozel olmamakla beraber karakteristiktir. Surekli olmaktan cok paroksismal ataklar halinde gelen kasintilar vardir ve bu ataklar emosyonel durumla yakindan ilgilidir. Siklikla dinlenme anlarinda ataklar sik, buna karsilik dikkatin baska konulara cevrildigi anlarda azdir. Ama gene de ilginc olarak uyku cok bozulmaz (16-19). Bircok psikiyatrik bozuklukla bir arada gonulebilen NE bilinen bir psikolojik hastalikla ayni anda ortaya cikabilir. Depresyon, anksiyete, obsesif kompulzif hastalik (OKH), somatoform bozukluklar, mani, psikoz ve madde bagimliligi bunlar arasindadir. Ozellikle depresyon, anksiyete ve OKH psikojenik kasinti ile birliktelik gosteren en yaygin psikiyatrik bozukluklar olarak aiem kazanmaktadir (20). Depresyon hastalarindaki umutsuzluk, yardimsizlik duygulari serotonin ve dopamin salgilan ile yakindan iliskilidir. Ayni noromediyatorler kasinti duygusunun olusumunda da rol oynamaktadir. Kasinti, bu hastalarda siklikla depresyonun dolayli bir belirtisi ve baskilanmis ruhsal catismalarin fiziksel bir yansimasi olarak ortaya cikmaktadir. Depresyona dair yorumlan reddeden bazi yasli hastalarda sorgulama derinlestirildiginde aciklanamayan kasintiya dair ipuclari yakalamak mumkundur (12,15,17,18). Anksiyete de tek basina ya da depresyonla eszamanli olarak PP nedeni olabilir (18). Yaygin ekskoriyasyonlari olan major depresif bozukluklu hastalardaki anksiyete ve ajitasyon, birincil anksiyete bozukluku olarak degerlendirilir ve antidepresanlar yerine anksiyolitik ilaclar verilirse depresyonun daha da artirilmasi riski vardir (19). OKH'de anksiyete ve gerginlik yineleyici ve takintili bir deri kasima ve koparma duygusu yaratmaktadir. Burada yineleyici kasintinin pruritojenik mediyatorler yoluyla kisir kasinti daigusu yaratmasi olasidir. Bu durum temelde yapay dermatozlara benzer bir psikiyatrik bozukluktur. Hasta durtusel bir sekilde derisini ovar, kasir ve kopanr. Kasinan deri ya normal bir deri alani ya da kucuk bir akne, isinik bolgesidir. Boylece deri uzerinde ulserler, skarlar dahi gonulebilir. Ancak bu tur bozuklukta kisi deriye zarar verdiginin farkinda bile olsa kasinma durtusunu kontrol edemez. Ruhsal gerginlik kasima yoluyla rahatlatilir. Hastalann % 33-98' inde oykuide bir psikososyal stres varligi tespit edilir. Depresyon da eslik edebilir. (18-24). [FIGURE 1 OMITTED] [FIGURE 2 OMITTED] [FIGURE 3 OMITTED] Depresyon, anksiyete ve OKH disinda psikojenik kasintiyla birlikte olabilen diger psikiyatrik bozukluklar vucut dismorfik hastaligi, trikotillomani, kleptomani, sinirda kisilik bozuklugu ve hatta sizofrenidir (15). Sizofreni ve afektif bozukluk tanilariyla izlenen 111 psikiyatri hastasini kapsayan bir calismada hastalann %32'sinin diger kasinti nedenleri dislandiktan sonra PP tanisi aldiklari gosterilmistir ki bu sonuc PP'nin psikiyatrik hastalar arasinda cok da ender olmadigini vurgulamaktadir (20). Sozu gegen ve PP'ye eslik eden psikiyatrik bozukluklarla ilgili olarak mevcut kanitlar bazi durumlarda kasintinin merkezi sinir sistemi (MSS)'nden kaynaklandigini gostermektedir ki bu tur pruritus "merkezi pruritus" olarak isimlendirilir. Pruritusun bu turunde periferik histaminin etkisini ortadan kaldiran antihistaminiklere yanit zayiftir. MSS'deki opioid reseptorlerine baglanan noropeptitler "opioid norotransmiter sistem" araciligiyla PP'deki kasintinin ana kimyasallan olarak islev gorurler. Bu opioidlerden bazilari metionin enkefalin, losin enkefalin ve beta endorfindir. Bu opioid norotransmiter sistem histamin serbestlestirici etkiden bagimsiz olarak kasintiyi baslatabilir ya da artirabilir (21, 25). Bu psikiyatrik durumlann disinda mental stres de onemli bir kasinti artirici etmendir. Patofizyolojik olarak stres bir yandan deri sicakligi, kan akisi ve teriemeyi arttirarak ote yandan periferik olarak histamin, vazoaktif noropeptitler, yangisal mediyatorler ve MSS'de opioidler kanaliyla kasinti duygusunu artirabilir. Kisinin stresle baja cikabilme ozellikleri ve kisiligi mental stresin derideki bir fiziksel bulguya donusturulmesinde onemli rol oynar. Ayrica stres zaten var olan bir hastaliktaki kasintiyi da tetikleyebilir ki bunun en iyi ornekleri psoriazis ve atopik dermatittir (21, 25-27). Deluzyonel parazitoz ya da psikojenik parazitoz, PP basligi altinda incelenecek ozel bir tablodur. Tumuyle psikiyatrik bir problemdir ve derideki degisiklikler "monosemptomatik hipokondriyak psikoz" adi verilen anormal psikopatolojiye ikincil olarak gelisir. Ancak psikoz yani sira OKH, depresyon ve anksiyete gibi psikopatolojiler de eslik edebilir. Hastanin derisinin altinda bocek ya da parazitlerin var olduguna ve gezindigine dair sabit bir inanci vardir. Bu bocekleri cikarmak kaygisiyla hasta derisini surekli kasir, koparir ve bereler (28, 29). Kronik taktil sanri dermatoloji hastalarinda son derece nadir gorulen saf psikiyatrik bir sorun olup kronik kasinti, yanma, batma gibi duyum bozukluklan ile karakterizedir. Ayri bir antite olarak varligi tartismalidir (21,30) Psikojenik Kasintilarda Psikodinamik Gorusler Bircok yazar tarafindan bu konu ile ilgili gorusler one surulmustur. Ortak olan goruslere gore bu hastalar agresyon ile ilgili norotik catismalarini, sevgi gereksinimi, kizginlik ve gucenme duygularini dogrudan ifade edememektedir. Kasintinin ortadan kalkabilmesi icin bilinc disinda yer alan norotik catismanin icerdigi ofke, kizginlik, agresyon gibi duygularin dile dokulmesi ve bunlari kabul edememenin verdigi sucluluk ve kendini cezalandirma duygularinin azaltilmasi gerekir. Bu sayede kisinin kendini yolarak duygularini ifade etmesi ya da kendini cezalandirmasi onlenmis olur. Bazi yazarlara gore kasinti bir tur mazosistik histerik konversiyon reaksiyonu olarak ortaya cikmaktadir (12). Psikojenik Kasintili Hastanin Degerlendirilmesi Ister lokal ister jeneralize olsun kasinti ile geien bir hastada psikojenik etiketinin konmasi uc asamadan gecer: 1-ayrintili oyku, 2-ayrintili fizik ve dermatolojik muayene, 3-laboratuvar tetkikleri. Kasintinin sadece psikiyatrik nedenlere mi dayandigi, organik bir sorundan mi kaynaklandigi, yoksa her ikisinin de etkisiyle mi ortaya ciktigi tespit edilmeye calisilir (15,18). Ayrintili oykuye diger kasinti nedenlerine ait genel sorgulama sonrasinda gecilir. Genel sorgulamada alerjiler, kilo kaybi, halsizlik, ates, meslek, hobiler, vb. gibi bilgiler onemli iken, PP icin odaklanilmasi gereken ana elementler kasintinin baslama zamani, suresi, yogunlasma zamanlari, baslatici, arttirici ya da yatistinci etkiler, kasimanin oncesinde ya da kasima sureci esnasinda ve sonrasindaki dusunceler, duygulardir. Uyku sorunlari, onceki psikiyatrik durumlar ve ilac kullanimlari, intihar dusunceleri, depresyon sorgulanmasi bu bolumdeki diger ayrintilardir. Kuskulu durumlarda psikiyatrik degerlendirme ve psikiyatrik testiere ihtiyac vardir. Dermatolojik muayenede ekskoriyasyon, krut olusumlari, pigmentasyon degisiklikleri, ulserler, eritem, enfeksiyon bulgulari aranir. Kasinti yaratabilen skabies, urtiker, egzama gibi bir cok birincil deri hastaligi muayene ve yardimci deri testleri araciligiyla bu asamada elenir. Brakiyoradiyal pruritus, notaljiya parestetika, beyin tumoru kasintilari ve multipl skleroz gibi sinir kompresyonu ve hasani ile giden hastaliklara bagli noropatik ya da norojenik kasintilar ile baska sistemik hastaliklara bagli kasintilarin da bu tanisal evrede kismen elenmesi mumkundur (15,31). Ucuncu evre laboratuvar tetkikleridir. Ozellikle belirtisiz giden ya da ekskoriyasyonlarin az oldugu veya silik oldugu durumlarda altta yatan sistemik nedenlerin dislanmasi amaciyla biyokimyasal tetkikler ve goruntuleme yontemlerine basvurulabilir. Renal, hepatik hastaliklar, polisitemi vera, cesitli metabolik bozukluklar, Hodgkin hastaligi ya da losemilerin psikojenik gibi gorunen kasintilarla kansmasi mumkundur. Deri biyopsisi sadece diger deri hastaliklarini dislamada yardimcidir ve baska bir dermatozun varliginda uygulanabilir. Ancak laboratuvar testleri anamnez ve fizik muayeneye dayandirilmali ve genis bir perspektiften uygulanmamalidir. Genel olarak bu tanisal akis semasi icinde PP tanisini koymak mumkun olsa da esas sorun PP'nin diger tablolarla bir araya gelmis olmasidir. Ornegin, brakiyoradial pruritus gibi noropatik bir kasinti tablosuna veya sistemik nedenli bir kasintiya ikincil olarak depresyon ve/veya anksiyete eslik edebilir ve tabloyu karmasik hale sokabilir (13,15,21,32,33). Kasintinin suregen olusu, geleneksel tedavilere yanitsiz kalmasi, eslik eden bir depresyonun ya da psikiyatrik bozuklugun varligi belirtilerin psikojenik olarak degerlendirilmesine ve hastanin ciddiye alinmamasina yol acabilir. Kuru deri ile giden bir atopik egzamada hem psikojenik, hem de norojenik ve deriye ait nedenlerle kansik etiyolojiye sahip kasinti tablosunu gormek mumkundur (5). Bu tur hastalara saf PP tanisi koymak ve birincil deri hastaligini atlamak cok olasidir. Tedavi A-Dermatolojik Tedavi: Destekleyici olup ikincil komplikasyonlardan kacinmak ve hastaya gucen saglamak icin gereklidir. Genellikle antihistaminikler ile yapilan standart tedaviler yararli olmaz. Bununla birlikte denenebilir. Ozellikle sedatif etkili clan birinci kusak [H.sub.1] antihistaminiklerden yarar saglamak mumkun olabilir. Ister topikal, ister sistemik olsun steroidler psikojen kasintida fayda saglamaz; ancak yangisal ozellikler varsa kullanilabilir. Kuruluk kasintiyi tetikledigi icin deriyi nemlendirmek onemlidir. Krutlar ve eksuda varliginda enfeksiyon olasiligi goz onunde tutularak lokal ve sistemik antibiyotikler secilmelidir. Asiri ekskoriye eden ve derisiyle oynayan hastalarda bunu onlemek icin kapatici ortuler kullanilabilir (15,21). B-Psikiyatrik Tedavi: Ilac tedavisi ve psikcterapi olmak uzere iki bolumde incelenebilir. Etiyolojiye yoneliktir, altta yatan psikopatolojinin duzeltilmesini amaclar ve tedavinin esas bolumunu olusturur. Antidepresan ve/veya anksiyolitik ajanlar ve antipsikotiklerden olusan bu grupta selektif serotonin geri alim inhibitorleri (SSRI), selektif serotonin ve norepinefrin geri alim inhibitorleri (SSNRI) ve trisiklik antidepresanlar, dopamin blokeri ve noroleptik bir ilac olan pimozid, atipik bir antipsikotik clan olanzapin gibi ilaclar yer alir (34,35). SSRI grubundan paroksetin ve SSNRI grubundan mirtazapinin inatci kasintida faydali olabilecegi bildirilmektedir (36). Trisiklik antidepresanlardan doksepinin antidepresan ozelliginin yaninda guclu bir antipruritik etkiye sahip oldugu bilinmekle birlikte tum bu ilaclani kullanirken intihar riskini daima dikkate almak gerekir (35). Deluzyonel parazitoz gibi ozel durumlarda pimozid gibi n6roleptik bir ajan, risperdon gibi antipsikotikler ya da son zamanlarda etkinligi bildirilen olanzapin kullanimi onerilebilir (28,37). Ic goru odakli psikoterapi ve psikanaliz ozellikle yasam kalitesinin ciddi olarak bozuldugu ve dermatolojik ve psikofarmakolojik tedaviye kolay yanit vermeyen genc hastalarda yararli olabilir (38). Kaynaklar (1.) Peharda V, Gruber F, Kastelan M, Brajac I et al. Pruritus an important symptom of internal diseases. Acta DermatoVenerologica. Available at: http://www.mf.unilj.si/acta-apa/acta-apa-00-3/acta-apa-00-3.html (2.) Savin JA. How should we define itching? J Am Acad Dermatol 1998; 38: 268-9. (3.) Hiramanek N: Itch: a symptom of occult disease. Aust Fam Physician 2004;33:495-9. (4.) Twycross R, Greaves MW, Handwerker H, Jones EA, et al. Itch: scratching more than the surface. QJM 2003 ;96:7-26. (5.) Bernhard JD. Itch and pruritus: what are they show should itches be classified? Dermatol Ther 2005; 18: 288-91. (6.) Bernhard JD. Pruritus. Lancet 1995; 345: 1584. (7.) Ycsipovitch G, Greaves MW, Schmelz M. Itch. Lancet 2003; 361:690-4. (8.) Harth W, Hermes B, Niemier V, Gieler U. Clinical pictures and classification of scmatoform disorders in dermatology. EJD 2006;16: 607-14. (9.) T-J Goon A, Ycsipovitch G, Chan YH, Goh CL. Clinical characteristics of generalized idiopathic pruritus in patients from a tertiary referral center in Singapore. Int J Dermatol. 2007 ;46:1023-6. (10.) Amerikan Psikiyatri Birligi. Mental Bozukluklann Tanisal ve Sayimsal El kitabi, D6rduncu Baski (DSM-IV). (Qev. Ed. E Koroglu). Hekimler Yayin Birligi, Ankara, 1995: 337-63. (11.) Gieler U. Pruritus and other somatoform disorders. Avaliable at: http://www.psychodermatologie.cz/symposium (12.) Koblenzer CS. Psychocutaneous Disease. Orlando: Grune & Stratton; 1989: 49-54. (13.) Misery L, Alexandre S, Dutray S, Chastaing M, et al. Functional itch disorder or psychogenic pruritus: suggested diagnosis criteria from the French psychodermatology group. Acta Derm Venereol. 2007;87:341-4. (14.) Stander S, Weisshaar E, Mettang T, Szepietowski JC, et al. Clinical classification of itch: a position paper of the International Forum for the Study of Itch. Acta Derm Venereol 2007;87:291-4. (15.) Yosipovitch G,Samuel LS. Neuropathic and psychogenic itch. Dermatol Ther 2008; 21: 32-41. (16.) Walling HW, Swick BL. Psychocutaneous syndromes: a call for revised nomenclature. Clin Exp Dermatol 2007; 32: 317-19. (17.) Calikusu C, Yucel B, Polat A, Baykal C. The relation of psychogenic excoriation with psychiatric disorders: a comparative study. Comprehensive Psychiatry 2003;44: 256-61. (18.) Arnold LM, Auchenbach MB, McElroy SL. Psychogenic excoriation. Clinical features, proposed diagnostic criteria, epidemiology and approaches to treatment. CNS Drugs 2001;15:351-9. (19.) Gupta MA. Evaluation and treatment psychogenic pruritus and self excoriatiion. J Am Acad Dermatol 1995;32: 532-33. (20.) Hatch ML, Paradis C, Friedman S, et. al. Obsessive-compulsive disorder in patients with chronic pruritic conditions: case studies and discussion. J Am Acad Dermatol 1992;26:549-51. (21.) Krishnan A, Koo J. Pyche, opioids, and itch: therapeutic consequences. Dermatol Ther 2005; 214:305-309. (22.) Mercan S, Kivanc Altunay I: Dermatolojide kendini yaralama davranislan ve psikiyatrik bozukluklarla iliskileri. Dermatose 2006 ;4: 227-234. (23.) Koblenzer CS. Neurotic excoriations and dermatitis artefacta. Dermatol Clin 1996;14: 447-55 (24.) Gupta MA, Gupta AK, Haberman HF: The self-inflicted dermatoses: a critical review. Gen Hosp Psychiatry 1987; 9:45-52. (25.) Fjellner B, Ametz BB. Psychological predictors of pruritus during mental stress. Acta Dermatol Venereol 1985;65: 504-508 (26.) Wallengren J. Neuroanatomy and neurophysiology of itch. Dermatol Therapy 2005; 18: 292-303. (27.) Gupta MA, Gupta AK, Kirkby S, et al. Pruritus in psoriasis.A prospective study of some psychiatric and dermatological correlates. Arch Dermatol 1988;124: 1052-7. (28.) Mercan S, Altunay IK, Taskintuna N, et. al. Atypical antipsychotic drugs in the treatment of delusional parasitosis. Int J Psychiatry Med. 2007; 37: 29-37. (29.) Koblenzer CS.Neurotic excoriations and dermatitis artefacta. Dermatol Clin 1996;14: 447-55. (30.) Koo J, Gambla C. Delusions of parasitosis and other forms of monosymptomatic hypocondriacal psychosis. Dermatol Clin 1996;14: 429-502. (31.) Greaves MW. Recent advances in pathophysiology and current management of itch. Ann Acad Med Singapore 2007; 36:788-92. (32.) Kivanc Altunay I, Mercan S. Brachioradial pruritus associated with depression and anxiety. Dermatologia Kliniczna 2007;9 (Supp1):31. (33.) Koo J, Gambla C, Fried R. Pseudopsychodermatologic disease. Dermatol Clin 1996;14:525-30 (34.) Greaves MW. Itch in systemic disease: therapeutic options. Dermatol Ther 2005;18:323-7. (35.) Koo J, Lebwohl A. Psychodermatology: the mind and skin connection. Am Fam Physician 2001;64:1873-1878. (36.) Hundley JL, Yosipovitch G. Mirtazapine for reducing nocturnal itch in patients with chronic pruritus: a pilot study . J Am Acad Dermatol 2004;50:889-91. (37.) Lee CS. Delusions of parasitosis. Dermatol Ther. 2008;21:2-7 (38.) Koblenzer CS. The emotional impact of chronic and disabling skin disease: a psychoanalytic perspective. Dermatol Clin 2005;23:619-27. Ilknur Kivanc Altunay, Adem Koslu Sisli Etial Egitim ve Arastirma Hastanesi, Dermatoloji Klinigi, Istanbul, Turkiye Yazisma Adresi / Corresponding Author: Doc. Dr. Ilknur Kivanc Altunay, Sisli Etfal Egitim ve Arastirma Hastanesi, Dermatoloji Klinigi, Istanbul, Turkiye e-posta: ialtunay@gmail.com Tablo 1. Psikojenik pruritusta tani kriterleri A-Zorunlu kriterler 1-Lokalize veyajeneralize, sine materia (primer deri lezyonu olmaksizin) 2-Alti (6) haftadan uzun suren kronik kasinti 3-Somatik bir nedenin olmayisi B-Yardima kriterler 1-Kasintinin psikolojik etkilere yol acan bir veya birkac yasani olayi ile kronolojik iliskisi 2-Stresle kasinti siddetinin degismesi 3-Gece uykusunun bozulmasi 4-Dinlenme sirasinda kasintinin belirgin olmasi 5-Diger psikojenik bozukluklarla birliktelik 6-Psikotrop ilaclara olumlu yanit 7-Psikoterapilere olumlu yanit Tablo 2. Pruritusun Klinik Tipleri Dermatolojik (Pruritoseptif) Psoriazis, egzama, skabies, urtiker vb Sistemik: Renal, hepatik, metabolik kasintilar, Hodgkin hastaligi gibi malin hastaliklar, polisitemi vera Norojenik/Noropatik: Merkezi ya da periferik sinir sistemi bozukluklarindan dogan kasintilar (beyin tumoru, multipl skleroz, noropati, brakioradyal pruritus, notaljyia parestetika vb.) Psikojenik : Saf psikolojik ya da saf psikiyatrik kasintilar Karisik: Diger gruplardan olan ve bir araya gelebilen ya da ayni anda cikabilen kasintilar Diger: Tum bu gruplara dahil edilemeyen kasintilar Tablo 3. Psikojenik Pruritusun Klinik Tipleri 1-Psikojenik ekskoriyasyon / Norotik ekskoriyasyon 2-Deluzyonel parazitoz 3-Kronik taktil sanrilar |
| Gale Copyright: | Copyright 2008 Gale, Cengage Learning. All rights reserved. |