Osteoporosis in a male patient with leprosy: a case report/Leprali erkek hastada osteoporoz: olgu sunumu.
Abstract: Leprosy is a chronical infectious disease caused by Mycobacterium Leprae involving peripheral nerve, skin, reticuloendothelial system, eyes, testicles and other internal organs. Low bone mineral density in male patients with leprosy due to inactivity, neuropathy, musculosceletal pathology, testicular atrophy and hypogonadism is possible. In this report, we present a male case with hypogonadism and testicular atrophy caused by leprosy and aim to discuss its effects on androgen and bone mineral density (From the World of Osteoporosis 2010;16:22-4)

Key words: Leprosy, male osteoporosis

Lepra priferik sinir, deri, retikoandotelyal sistem, goz, testis ve diger ic organlarin tutulumu ile giden Mikobakterium Lepra'nin neden oldugu kronik bir enfeksiyondur. Lepra erkek hastalarda neden oldugu testikuler atrofi, muskuloskeletal patolojiler, noropati ve inaktivite sebebiyle potansiyel olarak kemik mineral yogunlugunda azalmaya neden olabilir. Bu yazida leprali, hipog-onadizmli ve osteoporozlu bir olguyu sunarak hem lepranin androjen durumu uzerine etkisine hem de kemik mineral yogunlugu uzerine olan etkisine dikkat cekmek amaclanmistir. (Osteoporoz Dunyasindan 2010;16:22-4)

Anahtar kelimeler: Lepra, erkek osteoporozu
Article Type: Case study
Subject: Leprosy (Complications and side effects)
Leprosy (Case studies)
Osteoporosis (Risk factors)
Osteoporosis (Diagnosis)
Osteoporosis (Care and treatment)
Osteoporosis (Case studies)
Bones (Density)
Bones (Health aspects)
Authors: Hiz, Ozcan
Ozkan, Yasemin
Gulcu, Elif
Tekeoglu, Ibrahim
Pub Date: 04/01/2010
Publication: Name: From the Osteoporosis World Publisher: Galenos Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2010 Galenos Yayincilik ISSN: 1300-9141
Issue: Date: April, 2010
Geographic: Geographic Scope: Turkey Geographic Code: 7TURK Turkey
Accession Number: 227945855
Full Text: Giriss

Osteoporoz kirik riskini artiran, kemigin mikromimari yapisinin bozulmasi ve dusuk kemik kutlesi ile karakterize sistemik bir iskelet sistemi hastaligidir. Dunya nufusu yaslandikca, erkeklerde de osteoporoz konusu daha fazla onem kazanmaktadir. Kadin osteoporozuna benzer sekilde erkek osteoporozunda da hastaliga yol acan bircok risk faktoru bulunmaktadir. Serbest testosteron, adrenal androjenler, paratiroid hormon, D vitamini, buyume hormonu, insulin benzeri buyume faktoru gibi hormonlarda-ki fonksiyon bozukluklari erkek osteoporozunun etyopa-togenezinde onemli rol oynamaktadir. Lepra primer olarak periferal sinirlerin sekonder olarak da deri, retikuloendotelyal sistem, goz, testis ve diger ic organlarin tutulumu ile giden Mikobakterium Lepra'nin neden oldugu kronik bir enfeksiyondur (1). Her ne kadar gelismis ulkelerde oldukca nadir gorulse de gelismekte olan ulkelerde hala onemli bir saglik problemidir (2). Lepra potansiyel olarak kemik metabolizmasinda degisiklik yapabilir ve osteoporoza neden olabilir. Erkek hastalarda gorulen dusuk kemik mineral yogunlugu degerleri Mikobakterium Lepra enfeksiyonunun neden oldugu testikuler atrofi ve hipogonadizime baglanmistir (3). Ayrica, son calismalarda bu hastalarda hiperkalsemi ve bazi oste-oartikuler bulgularin birlikte goruldugu bildirilmistir (2). Ancak leprali hastalarda kemik mineral yogunlugunda azalma bircok faktore bagli olarak gelisebilir. Bu faktorler; sosyal durum, beslenme durumu (kalsiyum ve vitamin D yetmezligi, yuksek proteinli diyet), fiziksel kapasitede kisitlanma ve hormonal fonksiyon bozuklugu olarak sayilabilir. Leprali erkek hastalarda testikuler atrofi sik gorulmektedir (4). Ciddi orsit bu hastaligin aktiflestigi donemlerde gorulen tip 4 allerjik reaksiyondur; tedavi sirasinda veya spontan olarak basilin yayilmasi ile olusur. Testislerin etkilenmesine bagli olarak sperm uretiminde ve hormonal profilde gorulebilen bozukluklar sonucunda ortaya cikan sekonder seks karakterlerinde degisme, impotans, kisirlik ve kemik metabolizmasinda bozulma ortaya cikabilir (1,4-8). Bu yazida lepra, hipogonadizm ve osteoporoz birlikteligi olan bir olguyu sunarak hem lepranin androjen durumu hem de kemik metabolizmasi uzerine olan etkisine dikkat cekmek amaclanmistir.

Olgu

65 yasinda erkek hasta yirmili yaslarda iken her iki ust ekstremitesinde uyusma, karincalanma, soguk ve sicak duyusu bozuklugu gibi periferik noropatik bulgular gelismis ve klinik ve histolojik bulgulara dayali olarak lepra tanisi almis. Bu gune kadar cilt lezyonlari nedeni ile zaman zaman tedavi verilmis. Uzun suredir hipertansiyon tanisi olan hasta 01.05.2009 tarihinde sag fronto-temporal bolgede hemorajik infarkta bagli sol hemipleji tanisi ile noroloji kliniginde tedavisi duzenlendikten sonra 10. gunde rehabilitasyon amaci ile klinigimize yatirildi. Yapilan fizik muayenesi sonucu onikoid gorunum tespit edildi (Resim 1). Bilateral jinekomasti mevcuttu. Her iki elde ve dirseklerde hafif derecede fleksiyon kon-trakturu vardi. Ozellikle sol ayakta olmak uzere her iki ayakta cilt lezyonlari goruldu (Resim 2). Bu lezyonlar dermatoloji ve noroloji klinigi konsultasyonu ile periferik noropatiye bagli lezyonlar olarak degerlendirildi. Hipoandrojenizm on tanisi ile seks steroid plazma seviyeleri olculdu. Total testosteron: 24,2ng/dL (181-758 ng/dL), DHEA-S: <15,0 ug/dL (80-560 ug/dL) , FSH: 49,7 mlU/mL (0,7-11,1 mlU/mL) ve LH: 16,1 mlU/mL (0,8-7,6 mlU/mL) olarak olculdu. DEXA kullanilarak olculen Femur boynu T skoru: -3,67, L1-L4 vertebra T skoru: 2,73 olarak tespit edildi. 24 saatlik idrarda kalsiyum: 1,64 mg/dl (CAU) (6,7-21,3 mg/dl), fosfor: 46,36 mg/dl (PHOU2) (40-140 mg/dl) idi. Plazma kalsiyum ve fosfor degerleri normal sinirlar icindeydi. Paratiroid hormon: 146,1 pg/mL(15,0-68,3 pg/mL), 25OH Vitamin D seviyesi: 9,76 ug/L (20-120 ug/L) olarak tespit edildi. Hipoan-drojenizm on tanisi ile Endokrinoloji Bilim Dali ile kon-sulte edildi. Hastaya aylik intramuskuler depo testosteron tedavisi baslandi. Lepraya bagli hipoandrojenizm ve D vitamini yetmezligine sekonder osteoporoz tanisi konduktan sonra tedavi olarak bifosfonat, aktif D vitamini (hastanin guneslenmesi ve oral D vitamini alimi yetersiz oldugu icin) ve kalsiyum tedavisi baslandi. Diyet duzenlemesi yapildi ve egzersiz programi duzenlendi.

[ILLUSTRATION OMITTED]

Tartisma

Leprali hastalarda osteoporozun patogenezi tam olarak bilinmemektedir. Ishikawa ve ark. (9) Japon leprali hastalarda osteoporoz ile ilgili yaptiklari calismalarinda; osteoporozun nedeni olarak lepra enfeksiyonuna bagli gelisen testikuler atrofiye bagli hipogonadizm oldugunu ortaya koymuslardir. Testikuler atrofi leprali hastalarda oldukca yaygin gorulur. Sonucta siklikla impotans, sekonder seks karakterlerinde degisiklik, jinekomasti ve siterilite ortaya cikar (10). Japonyada yapilan calismalarda lepranin yalnizca dusuk kemik kutlesine yol acmadigi ayni zamanda yuksek kalca ve omurga kiriklari ile iliskili oldugu belirtilmistir (11,12). Saporta ve ark. (8) yaptiklari calismalarinda leprali hastalardaki testosteron duzeylerini saglikli kontrol grubuna gore oldukca dusuk tespit etmislerdir. Bununla birlikte leprali erkek hastalarda testosteron duzeyleri ile ilgili farkli sonuclar bildiren calismalar da vardir. Shilo ve ark. (13) leprali erkek hastalarda hormon duzeylerini normal olarak bulmuslardir. Serum testosteron duzeyi hastamizda oldukca dusuk tespit edildi: 24,2 ng/dL (181758 ng/dL). Testosteron duzeyindeki bu dusukluk hastamizda ilk defa tespit edilmistir. Hastanin ozgecmisi sorgulandiginda hic evlilik yapmadigi, 20 yasindan itibaren peniste sertlesme problemi basladigi ve cinsel yasaminda inaktif oldugu ogrenildi. Hastanin beslenme durumunda osteoporoz icin risk faktoru olabilecek bir durum yoktu. Hasta genelde gunluk yasam aktivitele-rinde bagimsiz ancak inaktif bir yasam sekli vardi ve guneslenme orani oldukca dusuktu. Kemik metabolizmasini olumsuz yonde etkileyecek ilac kullanimi ve baska bir hastalik hikayesi yoktu. Butun bunlar birlikte degerlendirildiginde; lepra hastaliginin neden olabilecegi testosteron oranindaki dusukluk, hastaliga bagli inakti-vite ve guneslenme azliginin neden oldugu D vitamini yetmezliginin kemik metabolizmasi uzerine etki ederek kemik rezorbsiyonunda onemli oranlarda artisa yol actigi ve hastamizda osteoporoz ortaya cikmasina neden oldugu kanaatine vardik.

[ILLUSTRATION OMITTED]

Leprali erkek osteoporozlu hastalarin tedavisi ile ilgili fazla calisma yoktur. Kisitli sayidaki calismalarda bifos-fonat ve D vitamini tedavisi onerilmektedir (11,12). Biz de hastamiza haftalik bifosfonat, aktif D vitamini 0,5 mcg/gun ve 1500 mg/gun kalsiyum tedavisi basladik. Sonuc olarak osteoporoz kadin leprali hastalarda oldugu kadar erkek leprali hastalarda da akilda tutulmalidir. Lepra tanisi konan erkek hastalarda hastaligin seyri sirasinda ortaya cikabilecek akut orsit ataklari ve se-kelleri acisindan hasta bilgilendirilmelidir. Testosteron seviyelerinin rutin kontrollerinin yapilmasi; hipogonadizm ve potansiyel infertilite seyrinde ortaya cikabilecek olasi kemik metabolizma bozuklugunun erken tani ve tedavisinde faydali olacaktir. Ayrica leprali hastalar, D vitamini yetmezligi acisindan beslenme ve guneslenme konusunda da egitilmeli ve mumkun oldugu kadar aktif yasam bicimi gelistirilmeye calisilmalidir.

Kaynaklar

(1.) Grabstald H, Swann LL. Genitourinary lesions in leprosy. Whit special reference to the problem of atrophy of the testes. J Am Med Assoc 1952;149:1287-91.

(2.) Ribeiro FB, Pereira Fde A, Muller E, Foss NT, de Paula FJ. Evaluation of Bone Mineral Metabolism in Patients Recently Diagnosed With Leprosy. Am J Med Sci 2007;334:322-6.

(3.) Erben RG, Eberle J, Stahr K, Goldberg M. Androgen deficiency induces high turnerover osteopenia in aged male rats:a seguential histomorphometric study. J Bone Miner Res 2000;15:1085-98.

(4.) Morley EJ, Distiller LA, Sagel J, Kok SH, Kay G, Carr P, Katz M. Hormonal changes associated wih testikuler atrophy and gynecomastia in patients with leprosy. Clin Endokrinol 1977:6:299-303.

(5.) Dass J, Murugesan K, Lumas KR, Deo M, Kandhari KC, Bhutani KI. Androgenic status of lepromatous leprosy patients with gynecomastia. Int J Leprasy 1976:44:469-74.

(6.) Kumar B, Ralna A, Kaur S, Dash RJ, Samuel E, Datta BN. Clinico-pathological study of testiculer involvement in leprosy. Leprosy India 1982:54:48-55.

(7.) Rolston R, Mathews M, TaylorPM, Koshy TS. Hormone profile in lepromatous leprosy. A preliminary study. Int j Leprosy 1981:49:31-6.

(8.) L. Saporta, A. Yuksel. Androgenic status in patients with lepromatous leprosy. British Journal of Urology 1994;74: 221-4.

(9.) S. Ishikawa, A. Ishikawa, K. Yoh, H. Tanaka, M. Fujiwara. Osteoporosis in male and female leprosy patients. Caicif Tissue Int 1999:64;144-7.

(10.) Dass J, Mrugesan K, Laumas KR, Deo M, Kandhari KC, Bhutani KI. Androgenic status of lepromatous leprosy patients with gynecomastia. Int Leprosy 1976;44:469-74.

(11.) Kanaji A, Higashi M, Nasimato M, et al. Trochanteric hip fracture in an elderly patient with leprosy during osteoporosis treatment with risedronate and alfacalcidol. J Bone Miner Metab 2005;23:90-4.

(12.) Kanaji A, Higashi M, Nasimato M, et al. Effects of risedronate on lumbar bone mineral density, bone resorbtion and incidence of vertebral fracture in elderly male patients with leprosy. Lepr Rev 2006;77:147-53.

(13.) Shilo S, Livshin Y, Sheskin J, Spitz IM. Gonadal function in lepromatous leprosy. Lepr Rev 1981:52;127-34.

Ozcan Hiz, Yasemin Ozkan, Elif Gulcu, Ibrahim Tekeoglu

Yuzuncu Yil Universitesi Tip Fakultesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Van, Turkiye

Address for Correspondence/Yazisma Adresi: Dr. Ozcan Hiz, Yuzuncu Yil Universitesi Tip Fakultesi, Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Anabilim Dali, Van Turkiye Tel.: +90 432 215 04 73-6088 Gsm: +90 505 369 63 40 E-posta: ozcanhiz@hotmail.com Geli; Received/Tarihi: 30.08.2009 Accepted/Kabul Tarihi: 09.12.2009
Gale Copyright: Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.