Kronik obstruktif akciger hastaliginda serum lipid duzeylerinin degerlendirilmesi / Evaluation of serum lipid levels in chronic obstructive pulmonary disease.
Subject: Low density lipoproteins (Analysis)
Cholesterol (Analysis)
Lung diseases (Analysis)
Authors: Radavus, Canan
Sunay, Didem
Caylan, Ayse
Pub Date: 06/01/2010
Publication: Name: Turkish Thoracic Journal Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2010 Aves Yayincilik ISSN: 1302-7808
Issue: Date: June, 2010 Source Volume: 11 Source Issue: 2
Accession Number: 305562954
Full Text: OZET

Amac: Kronik inflamasyonla seyreden, genellikle sigara iciciliginin ve hipokseminin eslik ettigi, beslenme ve efor kapasitelerini etkileyen kronik obstruktif akciger hastaliginda serum lipid duzeylerinin nasil etkilendigini ortaya koymak.

Gerec ve Yontem: Calismaya 15.01.2008 ile 15.03.2008 tarihleri arasinda gogus hastaliklan ve ic hastaliklan polikliniklerine ayaktan basvuran Kronik Obstruktif Akciger hastaligi tanisi almis 110 hasta dahil edildi. ontrol grubu ise gonullu olarak calismaya katilan 60 kisiden olusturuldu. Hasta grubu GOLD siniflandirmasina gore orta, agir ve cok agir olarak evrelendirildi. Kontrol ve hasta gruplari sigara icme durumu, vucut kitle indeksleri, serum lipid seviyeleri acisindan karsilastirildi.

Bulgular: KOAH'li hastalarda total trigliserid, total kolesterol, LDL kolesterol ve LDL/HDL kolesterol seviyeleri anlamli olarak dusuk bulundu. HDL kolesterol yononden hasta ve kontrol grubu arasinda anlamli bir fark bulunamadi. Orta evre KOAH grubunda LDL kolesterol kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuktu, ancak LDL/HDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid ve total kolesterol seviyeleri acisindan kontrol grubu ile arasinda anlamli bir fark bulunamadi. Agir ve cok agir evre KOAH'li hasta gruplannda total trigliserid, total kolesterol, LDL kolesterol, LDL/HDL kolesterol duzeyleri kontrol grubuna gore anlamli olarak dusuk bulunurken, HDL kolesterol yonunden anlamli bir fark bulunamadi.

Sonuc: KOAH'li hastalann serum lipid duzeylerindeki azalmanin, hipoksik surecin sebep oldugu karbonhidrat ve lipid metabolizmasindaki anaerobik degisiklikler nedeniyle olabilecegi dusunulmustur. KOAH'li hastalarda sigara icimi, sedanter yasam tarzina ragmen koroner aterosklerozun az gorulme nedenlerinden birinin de lipid duzeylerindeki dusukluk ile ilgili olabilecegi kanisina varilmistir. (Tur Toraks Der 2010; 11: 55-67)

Anahtar sozcukler: KOAH, kolesterol, trigliserid

Gelis Tarihi: 19. 02. 2009

Kabul Tarihi: 22. 06. 2009

ABSTRACT

Objective: To reveal how serum lipid levels were affected in chronic obstructive pulmonary disease that progresses with chronic inflammation, is usually associated with smoking and hypoxia and affects nutrition and effort capacity.

Material and Method: 110 patients with COPD referred to the Outpatient clinics of Internal Medicine and Pulmonary Disease between 15.01.2008 and 15.03.2008 were included to the study. The control group was composed of 60 healthy volunteers who participated in the study. The patient group was classified as moderate, severe, very severe COPD according to the GOLD classification. The patient and control groups were compared according to serum lipid levels, smoking status and body mass index.

Results: Total triglyceride, total cholesterol, LDL cholesterol and LDL/HDL cholesterol levels were significantly low in the patient group. No significant difference was found between HDL levels of patient and control groups. LDL levels were significantly low in the moderate COPD group, but no significant differences were found in LDL/HDL cholesterol, HDL cholesterol, triglyceride and total cholesterol levels between the groups. In the severe and very severe COPD groups, total triglyceride, total cholesterol, LDL cholesterol, LDL/HDL cholesterol levels were significantly lower than the control group, whereas no significant difference was found between HDL levels.

Conclusion: Anaerobic changes in carbohydrate and lipid metabolism caused by hypoxia is thought to be the reason for the decrease in serum lipid levels of patients with COPD. One of the causes of low incidence of coronary artery disease in patients with COPD despite smoking habits and sedentary life; is thought to be related to the decrease in lipid levels.

(Tur Toraks Der 2010; 11: 55-61)

Key words: COPD, cholesterol, triglyceride

Received: 19. 02. 2009

Accepted: 22. 06. 2009

GiRiS

GOLD'a (Global Initiative on Obstructive Lung Disease) (1) gore, tam olarak geri donusu olmayan hava akimi kisitlanmasi ile karakterize bir hastalik olan kronik obstruktif akciger hastaligi (KOAH), tum dunya ulkelerinde giderek artan onemli bir morbidite ve mortalite nedenidir. Oncelikle akcigerleri ilgilendiren KOAH, sistemik manifestasyonlari da bulunan bir hastaliktir (2). Stabil KOAH'li olgularin yaklasik %20'sinde tespit edilen malnutrisyonun baslica nedeni, hipermetabolizma ve artmis solunm isi ve buna bagli olarak artan enerji gereksiniminm, guclugu nedeniyle bozulan beslenmeye bah olarak karilanamamasidir (3-5). KOAH'da, gerek efora bagli gerekse atak sirasinda gelisen hipoksiye sekonder olarak lipid olusumu engellenmekte, lipid rezervleri enerji uretmek icin kullanilmaktadir. Temelde inflamatuvar bir hastalik olarak kabul edilen, azalmis diyet alinimi, stres faktorleri, hipoksemi ve siklikla sigara iciciligi gibi pek cok faktorun mevcut oldugu KOAH'da serum lipid duzeyleri konusunda net bilgiler mevcut degildir. Bu hastalarin buyuk bir cogunlugu ileri yas grubundaki erkekier olup, sigara icimi ve sedanter yasam tarzi gibi aterosklerotik risk faktorlerini de tsimaktadirlar.

Calismamizda kronik inflamasyonla seyreden, genellikie sigara iciciliginin ve hipokseminin eslik ettigi, beslenme ve efor kapasitelerini etkileyen bu hastalikta lipid parametrelerinin nasil etkilendigini, saglikli kontrol grubu ile karsilastirarak ortaya koymaya calistik.

GEREC ve YONTEM

Hasta Secimi

Gozlemsel ve kesitsel olan calismaya Saglik Bakanligi Ankara Egitim ve Arastirma Hastanesi'nde Ocak-Mart 2008 tarihleri arasinda gogus ve dahiliye hastaliklari polikliniklerine ayaktan basvuran KOAH tanisi almis 110 hasta alindi. Kontrol grubu ise gonullu olarak calismaya katilan 60 kisiden olusturuldu. Hem kontrol hem de vaka Orak cahmaya ahnma kosuluna uygun bulunan olgular ardisik olarak secildi. Her iki gruptaki hastalara caslima hakkinda bilgi verildi ve sozlu onamlari alindi. Calisma SB Ankara Egitim Arastirma Hastanesi Etik Kurul onayl almarak gerceklestirildi. Hastalarda tani, tibbi oyku, fizik muayene, akciger grafisi, spirometrik testlerle konuldu. Hastalar solunum fonksiyon testlerine gore GOLD siniflandirmasina dayanarak evrelendirildi. GOLD'a gore Evre 2 (orta)' de [FEV.sub.1]/FVC < %70, [FEV.sub.1] bekienenin %50-80'i, Evre 3 (agir)'de [FEV.sub.1]/FVC < %70 ve [FEV.sub.1] bekienenin %30-50' si, Evre 4 (cok agir)'de [FEV.sub.1]/FVC <%70 ve [FEV.sub.1] bekienenin <%30'u olarak tantmlanmistir. Calisma orta, agir, cok agir olarak uc grup hasta ile yapildi.

Calisma Disi Birakilma Kriterleri

Kirk yasin altinda, 80 yasin uzerinde olan, hipertansiyon, karaciger yetmezligi, bobrek fonksiyon bozuklugu, diabetes mellitus, hipotiroidi, periferik dolasim bozuklugu, ailevi hiperlipidemisi olan, plazma lipidleri uzerine etkili bir ilac (nikotinik asit, klofibrat, kolestiramin, tiroksin, gemfibrozil, atorvastatin, rosuvastatin, pravastatin) kullanan ve hafif evre KOAH tanisi olan hastalar calisma disi birakildi.

Kontrol Grubunda Yer Alma Kriterleri

Bilinen kronik bir hastallgi bulunmamak, 40-80 yas arasinda olmak.

Sosyodemografik Veti Formu

Hasta ve kontrol grubunun cinsiyet, yas, kilo, boy, vucut kitle indeksi, sigara kullanim oykusu ile ilgili bilgileri yer almaktaydi. Olgularin vucut kitle indeksleri kilo/[boy.sup.2] (kg/[m.sup.2]) formulu ile hesaplandi. Sigara kullanimi paket/sene olarak degerlendirildi.

Solunum Fonksiyon Testi

Hastalarin ve kontrol grubunun solunum fonksiyon testleri (SFT) onceden nasil yapilacagi anlatildiktan sonra 90[degrees] dik oturur konumda iken, Spirolab III MIR (Roma, Italy) spirometre cihazi kullanilarak yapildi. SFT'leri GOLD kriterlerine uygun olarak teknik acidan kabul edilebilir en az uc manevra ile gerceklestirildi, elde eden uc ayri egriden en yuksek FVC ye [FEV.sub.1] degerleri secildi.

Kontrol grubunda SET deerlerinin hem ERS'nin ([FEV.sub.1]/FVC predikte degerin %88 ve ustu) hem de GOLD'a gore ([FEV.sub.1]/FVC %70 ve ustu) normal bulunanlardan secilmesine ozen gosterildi. Plazma lipid duzeylerinin degerendirilmesi:

Flak muayeneleri yapildiktan sonra hastalardan ve kontrol grubundaki gonullulerden sabah ac karma (son yemekten 12-14 saat sonra) biyokimyasal analiz icin kan ornekleri alindi. TG, total kolesterol ve HDL kolesterol duzeyleri enzimatik yonteme dayanan kitler kullanilarak kolorimetik yontemle olculdu. LDL kolesterol ise LDLkolesterol = total kolesterol-(TG/5 + HDL kolesterol) formulu kullanilarak hesaplandi.

Istatistiksel Analiz

Verilerin analizi SPSS (Statistical Package for Social Sciences) versiyon 11.5 paket programiyla yapildi. Surekli degiskenlerin dagiliminin normale uygun olup olmadigi Shapiro Wilk uyum iyiligi testi ile arastirildi. Tanimlayici veya ortanca (minimum-maksimum) seklinde, kategorik degiskenIer icinse gozlem sayisi ve (%) orak ifade edildi. Normal, orta, agir ve cok agir KOAH gruplari arasinda normal dagilima uygun olan surekli degiskenler yonunden farkin onemliligi Tek Yonlu Varyans Analizi (One-Way ANOVA) ile normal dagilmayan surekli degikenler ise Kruskal Wallis testi ile incelendi. Tek youlu varyans analizi ya da Kruskal Wallis test istatistigi sonucunun onemli goruldugu durumlarda anlamli farka neden olan gruplari belirlemek amaayla post hoc Tukey ya da Kruskal Wallis'in coklu karsilastirma testleri kullanildi.

Kontrol ve hasta gruplari arasinda normal dagilima uygun olan surekli degiskenler yonunden farkin onemliligi Student's T testi ile, normal dagilmayan surekli degikenler ise Mann Whitney U testi ile incelendi.

Kontrol ve hasta gruplari arasinda LDL, LDL/HDL, total kolesterol ve TG duzeyleri yonunden ortaya cikan farkin anlamlilignin yas, VKI ve sigara icme durumuna gore duzeltme yapildiginda da devam edip etmedigi Coklu Dogrusal Regresyon analizi ile incelendi. Her bir degiskene ait regresyon katsayisi, %95 guven araligi ve onemlilik duzeyleri hesaplandi. LDL, LDL/HDL, total kolesterol ve TG degiskenleri normal dagilmadigi icin Coklu Dogrusal Regresyon analizinde logaritmik donusum verileri kullanildi.

Kategorik karsilastirmalar icin Ki-Kare veya Fisher'in Tam Olasilik testleri kullanildi. p<0.05 icin sonuclar istatistiksel olarak anlamli kabul editdi.

BULGULAR

Demografik Verilerin Karsilastirmasi

Calismaya alinan hastalann %81.8'i erkek, %18.2'si kadindi. Kontrol grubunun ise %83'u erkek, %16.7'si kadindi. Hasta grubunun yas ortalamasi 63.3[+ or -]8.89, kontrol grubunun ise 59.1[+ or -]8.37 idi. Hasta grubunun sigara paket yili ortalamasi 40, kontrol grubunun ise 25 olarak bulundu ve bu fark istatistiksel olarak anlarnhydi (p<0.001). Kontrol grubunun VKI'i 26.5[+ or -]3.50, KOAH'li grubun VKI'i 24.4[+ or -]4.18 olarak tespit edildi. KOAH'li grupta VKi'i istatistiksel olarak anlamliydi (p<0.001).

GOLD'a gore siniflandirldiginda KOAH'li olgularin % 43.6 orta evre, %40.6 agir evre, %15.4'u cok agir evre olarak bulundu. Orta KOAH lie kontrol grubunun VKI'leri arasinda istatistiksel olarak anlamli bir fark tespit edilmedi (p>0.05). ancak agir ve cok agir KOAH'li grubun VKI'leri kontrol grubuna gore anlamli derecede dusuk bulundu (p<0.05)

Kontrol grubu lie karsilastirildiginda butun evrelerdeki KOAH'll hastalarin sigara paket yillari duzeyi, kontrol grubuna gore anlamli derecede yuksek bulundu (p<0.001). Hasta gruplari arasinda ise sigara paket yil sonuclan arasinda istatistiksel olarak anlamli fark gozlemlenmedi (Table 1).

Kontrol ve hasta grubunun HDL, LDL, LDL/HDL, total kolesterol, TG, %[FEV.sub.1], %[FEV.sub.1]/FVC degerleri karsilastinldiginda orta, agir, 50k agir KOAH grubundaki olgulann LDL kolesterol duzeyleri kontrol grubundaki olgulann LDL kolesterol duzeylerinden istatistiksel anlamli olarak daha dusuktu (p<0.001). Cok agir grubun agir KOAH grubuna gore LDL kolesterol seviyeleri anlamli derecede dusuk bulundu. HDL kolesterol duzeyleri agisindan gruplar arasmda istatistiksel olarak anlamli bir farkhlik saptanmadi (p>0.05). Agir ve cok agir grup KOAH'li olgulann TG duzeyleri ise kontrol grubuna gore istatistiksel anlamh olarak dusuktu (p<0.01). Hasta grubundaki olgulann total kolesterol duzeyleri kontrol grubundaki olgulann total kolesterol duzeylerinden istatistiksel anlamh olarak ileri duzeyde dusuktu (p<0.01). Agir KOAH grubunun LDL/HDL kolesterol duzeyleri kontrol grubuna gore istatistiksel olarak ileri duzeyde anlamh dusuktu (d<0.01). Orta evre KOAH ile kontrol grubu arasinda LDL/HDL oranlan arasinda istatistiksel olarak aniamli bir fark sap-tanmadi. Ancak kontrol grubu ile agir ve cok agir evre KOAH arasindaki kiyaslamada LDL/HDL oranlan kontrol grubunda istatistiksel olarak aniamli derecede yuksek bulundu (p<0.001) (Table 2).

Hasta ve kontrol grubunun total kolesterol, LDL kolesterol, TG, HDL kolesterol, serum degerlerinin birlikte kiyaslandigi sonuglar ignde sadece HDL kolesterol duzeyleri arasmda istatistiksel bir fark bulunamadi (p>0.05).

Lipid profili ile SFT arasindaki korelasyon katsayilan ve onemlilik duzeyleri Table 3'te, sadece aniamli birlikteliklerin oldugu durumlann saglim grafikleri Sekil 1-4'te gorulmektedir.

[GRAPHIC OMITTED]

[GRAPHIC OMITTED]

[GRAPHIC OMITTED]

[GRAPHIC OMITTED]

Yas, VKi ve sigara igme durumuna gore duzeltme yapildiginda orta, agir ve cok agir evreli KOAH'li hastalarda hem LDL hem de TG duzeylerinin kontrol grubuna gore daha dusuk bulunmasi sonucu devam etmekteydi. Buna karsin, kontrol grubuna gore agir evre hasta grubunun daha dusuk LDL/HDL oranlarina sahip olmasi sonucu ortadan kalkti. Ayni zamanda, orta evre ile kontrol grubu arasmda total kolesterol yonunden anlamli fark bulunmazken yas, VKI ve sigara igme durumuna gore duzeltme yapildiginda orta evrenin de kontrol grubuna gore total kolesterol duzeyini azaltici yonde bir etkiye sahip oldugu goruldu (Table 4).

Sadece hasta grubu icerisinde evrenin goz ardi edildigi, evrenin yerine SFT olcumlerinin modele dahil edildigi coklu dogrusal regresyon analizi buigulari Table 5'te gorulmektedir.

TARTISMA

Calismamizda, temelde inflamatuvar bir hastalik olarak kabul edilen, sistemik manifestasyonlari olan, diyet aliniminin azalmasi, stres faktorlerinin ve hipokseminin eslik ettigi, genellikle sigara igciligi gibi pek 50k faktorun mevcut oldugu KOAH'li hastalarda plazma lipid duzeylerinin degerlendirilmesi amaclanmistir. Calismamiz sonucunda, KOAH grubundaki erkek cinsiyet hakimiyeti ulkemizdeki sigara igciligindeki erkek dominansina baglanmistir.

Hiperkolesterolemi, sigara igmi, yas, erkek cinsiyet, Framingham calismasinda da agklandigi uzere koroner ateroskleroz ign major risk faktorleri arasinda yer almaktadir (6-8). KOAH tanili hastalann cjogu sigara igen ve sedanter yasam tarzi olan yasIi, erkek hastalar olmalanna ragmen otopsi ve klinik calismalar sonucunda KOAH tanili hastalarda koroner aterosklerozun sik olmadigi saptanmistir (9-11). Genel olarak kronik sigara igciliginin mevcut oldugu KOAH olgulannda sigaranm lipid profili uzerindeki olumsuz etkilerine ragmen lipid profilinde olumsuz olabilecek anlamli bir fark gorulmemesi de ilgi cekicidir.

Calismamizda genel olarak; kontrol grubuna gore hasta grubunda HDL kolesterol haricindeki diger lipid parametreleri istatistiksel acidan aniamli olarak dusuktu. Ercan ve ark. (12) arteryel kan parsiyel oksijen basinclanna gore gruplandrilan KOAH tanih hastalar ve saghkli gonullulerle yaptiklan calismada hasta grubunun serum total kolesterol ve TG seviyeleri kontrol grubuna gore aniamli derecede dusuk bulunmusstur. Serum LDL, VLDL seviyeleri de istatistiksel olarak aniamli olmamakla birlikte kontrol grubuna gore dusuk bulunmus, HDL seviyeleri yonunden ise gruplar arasinda farklilik saptanmamistir. Yine bu calismada KOAH alt gruplari arasindaki fark da istatistiksel olarak aniamli bulunmamistir. Calismamizda ise aterojenik lipoprotein olarak bilinen LDL duzeyleri kontrol grubuna gore hasta grubunda aniamli derecede dusuk bulundu. Ancak agir ve orta evre KOAH'li hastalarda LDL duzeyleri arasindaki fark aniamli bulunmadi. TG, total kolesterol duzeyleri bakimindan ise ozellikle agir ve cok agir evre arasinda aniamli derecede farklilik saptandi. HDL duzeyleri agsindan ise gruplar arasinda istatistiksel olarak aniamli sonuc tespit edilemedi.

Hatabay ve ark. (13) KOAH'li ve KOAH disi akciger hastaligi olan iki hasta ve bir saglikli kontrol grubundaki erkek hastalarla yaptiklan calismada KOAH'h hastalarin total lipid, TG ve VLDL duzeylerini saglikli kontrol grubuna gore aniamli dusuk, HDL duzeyini ise anlarnli derecede yuksek bulmuslardir. HDL yonunden KOAH disi akciger hastaligi olanlarla kontrol grubu arasinda ise fark saptanmamistir. Ayni gahsmada total kolesterol ve LDL duzeyleri arasindaki fark aniamli bulunmamistir. Bu calisma sonucunda total lipid, TG ve VLDL duzeyindeki dusuklu- gun sadece KOAH'a ozgun olmadigi turn akciger hasta-liklannda dusuk olabilecegi ve ayrica buna gore HDL yuksekliginin akciger hastaliklanndan KOAH'a ozgu olabilecegi, KOAH'li hastalarda koroner arter hastaliginin seyrek gorulme nedenlerinden birinin HDL kolesterol duzeyindeki artma olabilecegi sonucuna varilmistir. Calismamizda HDL kolesterol icin yapilan karsilastirmada anlamli bir fark saptanmadi. Ancak KOAH'lilarda, koroner ateroskleroz gelismesi acisindar risk faktoru olan LDL/HDL orani agir ve 50k agir gruplar arasinda anlamli derecede dusuk bulundu.

Gocmen ve ark. (14) yaptiklari calismada akut KOAH atagi ile basvuran hastalarda serum TG duzeyi ile VKi, FEV, %[FEV.sub.1] ve %PEF degerleri arasinda pozitif; sigara paket-yili ile serum TG duzeyi ve VKi degerleri arasinda negatif korelasyon saptamislardir. Serum TG duzeyi dusuk olan olgularda, normal olanlara gore [FEV.sub.1] %[FEV.sub.1] ve %PEF degerlerinin daha dusuk oldugu belirlenmistir. Bu calismada KOAH'da malnutrisyonun agirhgi ile solunum fonksiyon parametrelerindeki bozuklugun korelasyon gosterdigi, ayrica vucudun malniitrisyon gostergelerinden biri olarak kullanilan serum TG duzeyinin de solunum fonksiyonlan ile korele olacagindan, atakla gelen hastada ilk anda bakilacak serum TG duzeyinin atagin agirhginin gosterlmesinde etkin ve basit bir parametre olarak kullanilabilecegi gorusune vanlmistir. Bizim cafismamizda da VKi ile FEV, arasmda pozitif bir iliski bulunmu| ve KOAH'in agirlik derecesi arttikca, TG duzeylerinin azaldigi gorulmustur. Agir ve cok agir evre KOAH'li hastalanmizin plazma TG duzeyleri kontrol grubuna gore istatistiksel olarak aniamli derecede dusuk bulunmustur.

Uslubas (15), kronik kor pulmonale olan hastalarla yaptigi galismada hasta grubunun total TG, LDL seviyelerini kontrol grubuna gore aniamli derecede dusuk bulmustur. HDL seviyeleri arasinda ise aniamli bir farklilik saptamamfstir. Bu sonuclar ile calisma, bizim calismamizla uygunluk gostermektedir.

Tissi ve ark. (16) ozellikle amfizem komponenti belirgin olan KOAH'h hastalarla yaptiklan bir calismada hasta grubunun total kolesterol duzeylerini istatistiksel olarak anlamh olmamakla birlikte kontrol grubundan yuksek bulmuslardir. HDL duzeylerinde, ise hasta grubunda kontrol grubuna gore anlamli bir yukseklik tespit etmislerdir. Cahsmamizda da total kolesterol seviyeleri hasta grubuna gore kontrol grubunda istatistiksel anlamli olarak yuksek bulunmustur, Oysa HDL duzeylerinde istatistiksel olarak anlamli bir degisiklik gozlenmemistir.

KOAH'li hastalarin serum lipid duzeylerindeki azalmanin, hipoksik surecin sebep oldugu karbonhidrat ve lipid metabolizmasindaki anaerobik degisiklikler nedeniyle olabilecegi dusunulmustur. KOAH'li hastalarda koroner aterosklerozun az gorulme nedenlerinden birinin de lipid duzeylerindeki dusukluk ile ilgili olabilecegi kamsina varilmistir.

Cikar Catismasi

Yazarlar, herhahgi bir cikar catismasinin soz konusu olmadigini bildirmislerdir.

KAYNAKLAR

(1.) Global strategy for the diagnosis, management, and prevention of COPD. http://www.goldcopd.com. Updated November 2006. Accessed May 9, 2008.

(2.) Hodkin JE. Prognosis in chronic obstructive pulmonary disease. din Chest Med 1990;11:555-69.

(3.) Cikirikciouglu UO. kronik obstruktif adciger hastaliklarinda beslenme sorunlari. solunum Hastaliklari 1988;9:215-23

(4.) Acican T. kronik obstruktif akciger hastaligrnda beslenme. In: Cavdar T, Ekim N(ed). kronik obstruktif akciger hastaligi. toraks dernegi yayinlari Ankar: Turgut Yayincilik, 2000: 225-34.

(5.) Laaban JP, Kouchakji B, Dore ME, et al. Nutrition status of patients with chronic obstructive pulmonary disease and acute respiratory failure. Chest 1993;103:1362-8.

(6.) Wong ND, Cupples LA, Ostfeld AM, et al. Risk factors for longterm coronary prognosis after initial myocardial infarction: the Framingham Study. Am J Epidemiol 1989;130469-80.

(7.) Pasternak RC, Grundy TM, Levy D, Thompson PD: Task Force 3. Spectrum of risk factors for coronary heart disease. J Am Coll Cardiol 1996;27:978-90.

(8.) Joint European Societies Recommendations on Prevention of Coronary Heart Disease in Clinical Practice. Summary of Recommendations by the Second Joint Task Force. Eur Heart J 1998;19:1434-503.

(9.) Higgins MW, Thomu T. Incidence, prevalence and mortality intra and inter country differences. In: Hensfoy M.1, Sounders NA. Clinical Epidemiology of COPD. New York: Marcel Dekker Inc. 1989:213-9

(10.) Spatt SD, Grovzel DM. Cor pulmonale, observations on forty two autopsied patients. Am J Med 1948;252-5.

(11.) Thomas AJ. Coronary heart disease in the presence of pulmonary disease. Brit Heart J 1958;20:83.

(12.) Ercan S, Cakan A, Dereli S, ve ark. Kronik obstruktif akciger hastaliginda serum lipid duzeylerinin incelenmesi. Tuberkuloz ve Toraks 2002;2:246-50.

(13.) Hatabay FN, Gurkan S. Kronik obstruktif akciger hastaliklarinda serum lipid duzeylerinin incelenmesi. Solunum Hastaliklari 1993;3:307-13.

14.) Gogmen H, Yildiz A, Coban H, KOAH akut atakta serum trigliserit duzeyinin spirometrik degerler ve balgam kultur sonuclan ile iliskisi. Akciger Arsivi 2007;8:106-10.

(15.) Uslubas S. Kronik kor pulmonaleli hastalarda serum lipid seviyelerinin incelenmesi (Tez). Istanbul Universitesi Tip Fak. ic Hastaliklan Anabilim Dali; 1986.

(16.) Tisi GM, Conrique A, Barrett Connor E. et al. Increased high density lipoprotein cholesterol in obstructive pulmonary disease (predominant emphysematous type). Metabolizm 1981;30:340-6.

Yaziglia Adresi / Address for Correspondence: Didem Sunay, Sagli Bakanligi Ankara Egitim ve Arastirme Hastanesi, Aile Hekimligi Bolumu, Ankara, Turkiye Tel: +90 312 595 42 47 E-posta: didemsunay@gmail.com

Canan Radayus, Didem Sunay, Ayse Caylan

Saglik Bakanligi Ankara Egitim ve Arastirma Hastanesi, Aile Hekimligi Bolumu, Ankara, Turkiye

doi:10.5152/ttd.2010.02
Table 1. Evrelerine gore KOAH 'li hastalann ve kontrol
grubunun demografik ozellikleri

Degiskenler    Normal        Orta        Agir       gok Agir           P
               (n=60)      (n=48)      (n=45)         (n=17)

Yas           59.1 [+  61.7 [+ or  63.9 [+ or  66.5 [+ or -]   0.005 (a)
                or -]      -] 0.3      -] 7.5   7.4 [dagger]
                  8.4                [dagger]

Cinsiyet E/K    50/10       38/10        37/8           15/2   0.854 (a)
VKi           26.5 [+  25.5 [+ or  24.5 [+ or  20.8 [+ or -]  <0.001 (a)
                or -]      -] 4.1      -] 3.7   3.8 [dagger]
                  3.5                [dagger]        [double
                                                     dagger]
                                                 [paragraph]

Sigara             37          42          38             16   0.003 (b)
                         [dagger]    [dagger]

Sigara             25  40 (10-80)   40(10-90)     45 (25-90)   <0.001(c)
Paket/yil      (0-60)    [dagger]    [dagger]       [dagger]

[dagger] Normal grup ile arasindaki fark istatistiksel olarak
anlamli (p<0.05)

[double dagger] Orta evre grubu ile arasindaki fark istatistiksel
olarak anlamli (p<0.05) 11

[paragraph] Agir evre grubu ile arasindaki fark istatistiksel
olarak anlamli (p<0.05)

(a) Tek Yonlu Varyans Analizi (One-Way ANOVA) (b) Pearson Ki-Kare testi
c Kruskal Wallis testi


Table 2. Kontrol ve hasta gruplannin lipid duzeyleri

Degifkenler          Normal              Orta                 Agir
                     (n=60)            (n=48)               (n=45)

HDL            47.5 (28-78)        46(28-139)           46 (26-93)

LDL                     127               113                  108

                   (69-250)  (53-224)[dagger]     (38-178)[dagger]

LDL/HDL                 2.8               2.6                  2.3

                  (1.3-6.4)         (0.4-5.2)  (0.9 -4.7) [dagger]
                                                   [double dagger]

Total                 197.5               189                  170
Kolesterol        (149-375)         (100-288)    (99-259) [dagger]
                                                   [double dagger]

TG              120(50-320)      115 (54-255)   87(38-175)[dagger]
                                                   [double dagger]

[FEV.sub.1]      88(73-106)      57.5 (37-75)  37 (23-59) [dagger]
                                     [dagger]

[FEV.sub.1]/       81.3+6.9         63.0+6.51    57.2 [+ or -] 9.9
FVC                                               [dagger] [double
                                                           dagger]

Degifkenler               Cok Agir       P
                            (n=17)

HDL                     44 (30-62)   0.265
                                       (a)

LDL                             84  <0.001
                                       (a)
                 (34-128) [dagger]
                   [double dagger]
                       [paragraph]

LDL/HDL                        2.0   0.004
                                       (a)
                 (0.5-3.7)[dagger]
                   [double dagger]

Total                          146  <0.001
Kolesterol                             (a)
                  (98-188)[dagger]
                   [double dagger]

TG              78(45-110)[dagger]  <0.001
                   [double dagger]     (a)

[FEV.sub.1]      24(17-27)[dagger]  <0.001
                   [double dagger]     (a)
                       [paragraph]

[FEV.sub.1]/         52.1 [+ or -]  <0.001
FVC            8.2[dagger] [double     (a)
                           dagger]

(a) Kruskal Wallis testi (b) Tek Yonlu Varyans Analizi (One-Way ANOVA)

[dagger] Normal grup ile arasindaki fark istatistiksel olarak anlamli
(p<0.05)

[doubld dagger] Orta evre grubu ile arasindaki fark istatistiksel
olarak anlamli (p<0.05)

[paragraph] Agir evre grubu ile arasindaki fark istatistiksel
olarak anlamli (p<0.05)


Table 3. Lipid profili lie sft arasindaki korelasyon
katsayilari ye onemlilik duzeyieri

Lipid Profili         [FEV.sub.1]         [FEV.sub.1]/FVC

                   r            P      r                P

HDL            0.064        0.408  0.032            0.676

LDL            0.404        0.001  0.352           <0.001

TKOL           0.459       <0.001  0.371           <0.001

TG             0.328       <0.001  0.290           <0.001

LDL/HDL        0.829       <0.001  0.284           <0.001


Table 4. Yas, VKI ve sigara igne durumu ign duzeltme yapildiginda
hastalik evresinin LDL, LDL/HDL, total kolesterol ve TG duzeylerine
olan etkileri

Bagimh       Bagimsiz     Regresyon   Std.      P   %95 Guven Araligi
Degifkenler  Degiskenler  Katsayisi   Hata             Alt     Ust
                                                     Sinir   Sinir

LDL          Yas            -0.0004  0.003   0.867   -0.006   0.005

             VKi              0.002  0.006   0.748   -0.010   0.014

             Sigara          -0.157  0.083   0.062   -0.321   0.008

             Orta Evre       -0.138  0.057   0.017   -0.251  -0.025

             Agir Evre       -0.246  0.060  <0.001   -0.365  -0.127

             Cok Agir        -0.451  0.087  <0.001   -0.623  -0.280
             Evre

LDL/HDL      Yas             -0.008  0.003   0.024   -0.014  -0.001


             VKi              0.002  0.008   0.764   -0.013   0.018

             Sigara          -0.077  0.107   0.473   -0.289   0.135

             Orta Evre       -0.064  0.073   0.385   -0.209   0.081

             Agir Evre       -0.145  0.077   0.064   -0.298   0.008

             (lok Agir       -0.287  0.112   0.011   -0.507  -0.066
             Evre

TKOL         Yas              0.001  0.002   0.668   -0.003   0.004

             VKi              0.004  0.004   0.354   -0.004   0.012

             Sigara          -0.112  0.059   0.057   -0.228   0.004

             Orta Evre       -0.109  0.040   0.007   -0.187  -0.030

             Agir Evre       -0.224  0.042  <0.001   -0.307  -0.140

             (lok Agir       -0.346  0.061  <0.001   -0.467  -0.226
             Evre

TG           Yas             -0.006  0.004   0.087   -0.014   0.001

             VKi              0.011  0.009   0.214   -0.006   0.028

             Sigara          -0.122  0.121   0.316   -0.361   0.117

             Orta Evre       -0.015  0.082   0.857   -0.178   0.148

             Agir Evre       -0.309  0.088  <0.001   -0.482  -0.136

             Cok Agir        -0.337  0.130   0.010   -0.594  -0.081
             Evre


Table 5. Hasta grubu igerisinde yas, VKi, sigara igme durumu icin
duzeltme yapildiginda SFT'nin LDL, LDL/HDL, total kolesterol ve
TG duzeylerine olan etkileri

Bagimh       Bagimsiz     Regresyon   Std.      P   %95 Guven Araligi
Degifkenler  Degiskenler  Katsayisi   Hata             Alt     Ust
                                                     Sinir   Sinir

LDL          Yas             -0.002  0.003  0.465   -0.009   0.004

             VKl              0.003  0.008  0.725   -0.012   0.018

             Sigara          -0.127  0.087  0.146   -0.300   0.045

             FEV,             0.006  0.002  0.005    0.002   0.011

             FEV/FVC         -0.001  0.004  0.776   -0.008   0.006

LDL/HDL      Yas             -0.011  0.004  0.015   -0.019  -0.002

             VKi             -0.003  0.010  0.722   -0.023   0.016

             Sigara          -0.060  0.112  0.591   -0.282   0.162

             FEV,             0.007  0.003  0.017    0.001   0.013

             FEV/FVC         -0.002  0.005  0.589   -0.011   0.007

TKOL         Yas              0.001  0.002  0.802   -0.004   0.005

             VKl              0.009  0.005  0.072   -0.001   0.019

             Sigara          -0.077  0.058  0.185   -0.192   0.037

             FEV,             0.004  0.001  0.006    0.001   0.007

             FEV/FVC         0.0002  0.002  0.943   -0.004   0.005

TG           Yas             -0.007  0.004  0.100   -0.014   0.001

             VKi              0.013  0.009  0.158   -0.005   0.031

             Sigara          -0.061  0.106  0.567   -0.270   0.149

             FEV,             0.007  0.003  0.010    0.002   0.013

             FEV/FVC          0.002  0.004  0.700   -0.007   0.010
Gale Copyright: Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.