Kronik obstruktif akciger hastaliginda fonksiyonel paramatrelerle sistemik antiinflamatuar belirteclerin iliskisi / relationship of systemic antiinflammatory markers and functional parameters in chronic obstructive pulmonary disease.
Subject: Lung diseases, Obstructive
Anti-inflammatory drugs
Authors: Satar, Seher
Alpaydin, Aylin Ozgen
Var, Ahmet
Coskun, Aysin Sakar
Celik, Pinar
Yorgancioglu, Arzu
Pub Date: 09/01/2011
Publication: Name: Turkish Thoracic Journal Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2011 Aves Yayincilik ISSN: 1302-7808
Issue: Date: Sept, 2011 Source Volume: 12 Source Issue: 3
Product: Product Code: 2834150 Antiinflammatory Drugs NAICS Code: 325412 Pharmaceutical Preparation Manufacturing SIC Code: 2834 Pharmaceutical preparations
Accession Number: 305563048
Full Text: OZET

Amac: Kronik obstruktif akciger hastaliginda (KOAH) hava yolu inflamatuar ve oksidatif stres belirteclerinin arttigi ve bunun akciger fonksiyonlarinda daha hizli dusme ile iliskili oldugu dusunulmektedir. Oksidatif stresin sistemik belirtecleri arasinda nitrik oksit (NO) ve malonil dealdehit (MDA), antioksidan belirtecler arasinda da eritrosit superoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) yer almaktadir. Calismamizda KOAH'li hastalardaki sistemik oksidan ve antioksidan belirtec duzeylerinin fonksiyonel parametrelerleiliskisini arastirdik.

Gerec ye Yontem: KOAH tanili ve bilinen sistemik inflamatuar ek hastaligi olmayan 51 hasta calismaya alindi. Tum olgularin solunum fonksiyon testleri degerlendirildi, 6 dakika yurume testi (6DYT) ve dispne derecelendirilmesi (VAS) yapildi. Calismaya 12 saglikli kontrol da dahil edildi. Hasta ve kontrol grubunda, venoz kanda eritrositlerde SOD, GSH-Px ve serumda NO, MDA duzeyleri bakildi.

Bulgular: Hastalarin yas ortalamasi 62.94[+ or -]10.56 yil olarak bulundu. Kontrol ve hasta grubu arasinda MDA (p < 0.001), NO (p=0.012) ve GSH-Px (p=0.012) acisindan anlamli fark mevcuttu; her uc belirtec de kontrol grubunda KOAH grubuna gore yuksekti ancak yas faktorune gore duzeltme yapildiginda sadece MDA (p=0.017) kontrol grubunda daha yuksek saptandi. 1. saniyede zorlu ekspiratuvar volum ([FEV.sub.1]) dustukce NO, SOD, MDA ve GSH-Px istatistiksel anlamli olmasa da artmaktaydi. [FEV.sub.1], gibi 6DYT ye VAS ile de arastirilan parametrelerin hicbirisi ile istatistiksel anlamli iliskisi yoktu.

Sonuc: Calismmizda KOAH'ta oksidan ve antioksidan denge bozuklugunun fonksiyonel parametrelere yansimasini saptayamadik. Bu durum, lokal bulgularin sistemik olarak tarn yansimamasi yaninda KOAH'ta antioksidanlarin saglikli kisilerdekine benzer bir denge olusturmaya calismasina bagli olabilir. (Tur Toraks Der 2011; 12: 88-93)

Anahtar sozcukler: Kronik Obstruktif Akciger Hastaligi, sistemik inflamasyon, oksidatif stres, nitrik oksit, malonil dealdehit, superoksit dismutaz, glutatyon peroksidaz

Gelis Tarihi: 02.11.2009 Kabul Tarihi: 14.06.2010

ABSTRACT

Objective: Airway inflammation and oxidative stress biomarkers increase in chronic obstructive pulmonary disease (COPD) and this is thought to be related to faster decrease in lung functions. Systemic markers of oxidative stress include nitric oxide (NO) and malonyl dialdehyde (MDA), while antioxidant markers are erythrocyte superoxide dismutase (SOD) and gluthathionperoxidase (GSH-Px). We investigated the relationship between levels of systemic oxidative/antioxidant markers and functional parameters.

Material and Method: Fifty-one COPD patients without any systemic inflammation were included in the study. Pulmonary function test parameters were evaluated. 6-minute walk test (6MWT) and dyspnea severity were recorded. Twelve healthy persons in a control group were also included in the study. Venous blood specimens of the patients and the control group were collected and serum NO, MDA and erythrocyte SOD, GSHPx levels were measured.

Results: Mean age of the patients were 62.94[+ or -]10.56 years. When the control group and COPD patients were compared; MDA (p<0.001), NO (p=0.012) and GSH-Px (p=0.012) were significantly higher in the control group than COPD patients. However, when the age factor was controlled, only MDA(p=0.017) was found higher in the control group. As forced expiratory volume in 1st second ([FEV.sub.1]) decreased; NO, SOD, MDA and GSH-Px increased, although there was no statistical significance. Like [FEV.sub.1], 6MWT and dyspnea severity by VAS did not show any statistical significance with the parameters investigated.

Conclusion: From the results, we could not observe the reflections of oxidant/antioxidant imbalance on functional parameters in COPD. This may be due to incomplete systemic response to local disorders as well as the attempts of antioxidant systems to maintain an equilibrium resembling that in healthy individuals. (Tur Toraks Der 2011; 12: 88-93) Key words: Chronic Obstructive Pulmonary Disease, systemic inflammation, oxidative stress, nitric oxide, malonyl dialdehyde, superoxide dismutase, glutathionperoxidase

Received: 02.11.2009 Accepted: 74.06.2010

GIRIS

Kronik Obstruktif Akciger Hastaligi (KOAH) tum dunyada onemli bir saglik sorunu ve giderek artan bir morbidite ve mortalite nedenidir. Dunya Saglik Orgutunun (DSO) tahminlerine gore 2002 yilinda dunyada 5. olum nedeni olan KOAH, 2030 yilinda 3. olum nedeni haline gelecektir. Ayni zamanda, KOAH ile iliskili ekonomik ve sosyal yuk artmaya devam etmektedir (1).

KOAH; tam olarak geri donusu olmayan hava akimi sinirlanmasi ile karakterize bir hastalik olarak tanimlanmistir. 2006 yilinda yayinlanan guncellenmis "Kronik Obstruktif Akciger Hastaligi'na Karsi Kuresel" - GOLD rehberinde, daha iyimser bir yaklasimla KOAH'in onlenebilir ye tedavi edilebilir olmasi vurgulanmakta ve sistemik etkilerine dikkat cekilmektedir (2).

Gunumuzde, KOAH bir multisistem hastaligi olarak degerlendirilmektedir (3). Primer olarak akcigerleri etkilese de diger organlarda da sistemik inflamasyona bagli yapisal ve fonksiyonel degisiklikler ortaya cikmaktadir. Artmis metabolik aktivite; malnutrisyon, kilo kaybi ve periferik kas gucsuzlugunu beraberinde getirmekte ve sonucta hastalarin saglik durumu ve yasam kaliteleri bozulmakta, egzersiz kapasiteleri azalmaktadir (4).

KOAH'taki sistemik inflamasyonun kaynagi tam olarak anlasilamamistir ve bircok potansiyel mekanizma one surulmustur (5). Bunlar arasinda; KOAH'in temel risk faktoru olan sigara icimi (6), havayollari, parankim ve pulmoner damarlardaki inflamasyonun sistemik dolasima tasmasi, inflamatuar hucrelerin aktivasvonu (7), doku hipoksisi ve iskelet kasi ile kemik iliginden kaynaklanan sistemik inflamasyon (9) yer almaktadir. (8)

KOAH'li hastalarda hava yolu ve sistemik inflamatuar belirteclerin arttigi ve bu belirteclerin yuksek olmasinin akciger fonksiyonlarinda daha hizli dusme ile oldugu belirtilmektedir (10). Ayni zamanda, KOAH'li hastalarda sistemik oksidan-antioksidan dengenin bozuldugu da bildirilmistir. Oksidatif stresin sistemik belirtecleri arasinda nitrik oksit sentaz (NOS) ve malonil dealdehit (MDA), antioksidan belirtecler arasinda da eritrosit superoksit dismutaz (SOD) ve glutatyon peroksidaz (GSH-Px) yer almaktadir (11-13).

Nitrik oksit (NO), L-arjinin aminoasidinden kaslarda var olan 3-nitrik oksit sentaz (NOS) enziminin yardimiyla sentezlenen bir serbest radikaldir (14), (15). Sistemik inflamasyon iskelet kasinda induklenebilen nitrik oksit sentaz (iNOS) ekspresyonunu arttirabilir (16), (17). iNOS artisi sonucunda artmis NO uretimi, protein nitrotirozinasyonuna ye U/P sistemi uzerinden protein degradasyonuna ve/veya iskelet kasi apopitozuna sebep olur. Ayni zamanda iNOS induksiyonu kontraktilite yetmezligine yol acar ve bu durum hastalarda egzersiz toleransinda kisitlanma ile sonuclanir (18).

Malonil dealdehit, organizmada lipid peroksidasyonunun en onemli gostergelerinden biridir ye yukselmesi oksidatif stresin arttigini isaret eder. Olusan lipid hidrope-roksitlerinin aldehit ve karbonil bilesiklerine donusmesi sonucunda gelisen MDA, oksidatif hasarin, sistemik dolaimda duzeyi saptanabilen dolayli bir gostergesidir (19), (20). KOAH'li hastalarin ve sigara icenlerin distal hava yollarinda gelisen oksidan-antioksidan dengesizligi sistemik dolasima yansiyabilir ve bu durum plazma MDA artisi ile izlenebilir (21), (22).

Superoksit dismutaz enzimi, superoksit radikalinin hidrojen peroksit ve molekuler oksijene donusumunu saglayarak hucre icindeki superoksit duzeylerini azaltir ve boylece antioksidan ozellik gosterir. KOAH'li hastalarin eritrositlerindeki enzim aktivitesinin saglikli ve sigara icmeyen kisilerle kiyaslandiginda degisiklik gosterdigi ve GSH-Px duzeyinin dusuk, SOD duzeyinin ise daha yuksek oldugu belirtilmistir (23).

Glutatyon peroksidaz, bir antioksidan olup organizmanin serbest radikallere karsi savunma sisteminin onemli bir bilesenidir. Bu enzim oksidan hasara karsi hucreyi korumaya yardim eder ve arasidonik asit metabolizmasinda lipooksijenaz yolunu duzenler (24).

Calismarnizda KOAH'li hastalardaki sistemik oksidan ve antioksidan belirtec duzeylerinin fonksiyonel parametrelerle iliskisini arastirmayi amacladik. Bu iliskinin gosterilmesi bu hastalarda prognozu tahmin etmede bu parametrelerden de yararlanabilecegimize isaret eder.

GEREC ve YONTEM

Kasim 2006-Kasim 2007 tarihleri arasinda hastanemiz Gogus Hastaliklari poliklinigine basvuran GOLD kriterlerine gore KOAH tanisi almis stabil donemde olan 51 hasta calismaya alindi. Calismaya baslamadan once yerel etik kurul onayi ve hastalarin imzali bilgilendirilmis gonullu onamlari elde edildi. Bilinen sistemik inflamasyonla giden ek hastaligi (Romatoid artrit, otoimmun tiroidit, inflamatuar barsak hastaliklari, kronik hepatitler, aktif malignite) olanlar, calismaya alinmadan onceki son bir aylik surecte oral kortikosteroid kullananlar, diger hastaliklari nedeniyle antiinflamatuar tedavi altinda olanlar, atesli hastalik geciren ve calismaya alinmadan onceki son e da olnalar, 1. agi olabilir bir aylik surecte KOAH alevlenme gecirmis olan hastalar calismaya dahil edilmedi.

Tum olgularin demografik ozellikleri, diger ek hastaliklari kayit edildi. Sigara icme oykuleri sorgulandi. Solunum fonksiyon testi ve 6 dakika yurume testi (6DYT) yapildi, dispne dereceleri olculdu.

Calismaya 12 saglikli sigara icmeyen kontrol grubu da dahil edildi.

Tum olgulardan ye kontrol grubundan 20 cc venoz kan alindi. Serumu ayrildi ve analiz gunune kadar -70[degrees]C de saklandi. Tum serumlar bir arada hastanemiz biyokimya laboratuarinda calisildi. Eritrositlerde SOD, GSH-Px, serumda NO ve MDA duzeyleri spektrofotometrik olarak analiz edildi.

Solunum Fonksiyon Testi

Solunum fonksiyon testi, hastalara oturur pozisyonda Jeager Lab Manager V4521 ile ayni kisi tarafindan yapildi. 1. saniyede zorlu ekspiratuar volum ([FEV.sub.1]), zorlu v rse vital kapasite (um (pne dereceleri ital kapasite (FVC), [FEV.sub.1]/FVC olcumleri sonucunda GOLD 2006'ya gore KOAH agirligi belirlendi.

Dispne Degerlendirmesi

Dispne degerlendirilmesinde vizuel analog skala (VAS) kullanildi. 100 milimetrelik "hic nefes darligim yok" tanimindan "cok siddetli nefes darligim var" tanimina kadar degisn dispne derecelendirmesini iceren cizgisel bir skalada olgunun hissettigi nefes darligi duzeyini isaretlemesi istendi.

6 Dakika Yurume Testi

Olgulara 35 metrelik koridorda 6DYT yapildi. 6 dakika sonunda toplam yurume mesafeleri kayit edildi. Dispne nedeniyle 6 dakika yurume suresini tamamlayamayan hastalarda test erken sonlandirildi.

NO, MDA, SOD ve GSH-Px Duzeylerinin Olcymu NO

Serum nitrit ([NO.sup.-2]) ve nitrat ([NO.sup.-3]) degerleri NO uretimini olcmek icin kullanilabileceginden, stabil NO oksidatif metabolit konsantrasyonlari olculdu. [NO.sup.-2] ve [NO.sup.-3] tespiti Griess reaksiyonu uzerinden yapildi. Sodyum nitritin seri dilusyonlari ile standart bir egri elde edildi. Bulunan denklem bilinmeyen ornek konsantrasyonlarini hesaplamak icin kullanildi.

MDA

Serum MDA duzeyleri duzeyleri spektrofotometre kullanilarak (Shimadzu UV-1201V, Japan) Thiobarbituric acidreactive substance (TBARS) metodu kullanilarak tayin edildi. 1,1,3,3-tetraetoksipropan kullanilarak eksternal standart egri hazirlandi.

SOD

Eritrosit SOD aktivite olcumu ksantin/ksantin oksidaz sistemi ile uretilen superoksitin, nitro blue tetrazoliumu (NBT) indirgemesi esasina gore yapildi. Buna gore olusan superoksit radikalleri ([0.sub.2]) ortamdaki NBT'yi indirgeyerek renkli formazon bilesigi ve bu kompleks 560 nm dalga boyunda maksimum absorbans verir. Enzimin olmadigi ortamda bu indirgeme maksimum olup, mavi-mor renk olusumu belirgin izlenir. Ortamda SOD bulunmasi, superoksit radikalini dismute edeceginden NBT'nin indirgenmesi azalir ve renkli formazon olusumu enzim miktar ve aktivitesine bagli olarak inhibe olur.

GSH-Px

GSH-Px organizmada lipid peroksit ve hidrojen peroksit gibi zararli peroksitlerin indirgenmesini katalizler. Bu indirgenme esnasinda redukte glutatyon ve okside glutatyona donusur. Hidrojen peroksidin bulundugu ortamda GSH-Px'in olusturdugu okside glutatyon, glutatyon reduktaz ve nikotinamid adenin dinuleotid fosfat (NADPH) indirgenmis sekli yardimi ile glutatyona indirgenir. Bu esaslarin temelinde, GSH-Px aktivitesi NADPH'in NADP'ye yukseltgenmesi sirasinda olusan absorbans degisiminin 340 nm'de okunmasi ile tayin edildi.

istatistik

Verilerin degerlendirmesinde Pearson-korelasyon, student t testi ve cok degiskenli analizde lineer regresyon analizi kullanildi. istatistiksel degerlendirmede p < 0.05 olan degerler istatistiksel olarak anlamli kabul edildi.

BULGULAR

Calismaya alinan 51 hastanin yas ortalamasi 62.94[+ or -]10.56 olarak bulundu. Hastalarin 10'u (%20) kadin, 41'i (%80) erkekti. 11 hasta hic sigara icmemisken 40'inda sigara oykusu mevcuttu. Hastalarin fonksiyonel ve serum oksidan/antioksidan degerleri Tablo l'de gosterilmistir. Hasta grubunda sigara icen ve icmeyenler arasinda bu degerler acisindan anlamli fark yoktu.

Calismaya alinan 12 kontrol grubunun yas ortalamasi 32.33[+ or -]6.44 olarak bulundu. Olgularin 7'si (%58) kadin, 5'i (%42) erkekti. Kontrol grubunda sigara oykusu bulunmamaktaydi. Kontrol grubunun periferik kan oksidan/ antioksidan degerleri Tablo 2'de gorulmektedir.

Kontrol grubuyla hasta grubu arasinda MDA (p < 0.001), NOS (p=0.012) ve GSH-Px (p=0.012) karsilas-tirildiginda istatistiksel olarak anlamli fark saptandi; her uc belirtec de kontrol grubunda KOAH grubuna gore yuksekti, SOD duzeyi ise KOAH grubunda yuksekti ancak iki grup arasinda istatistiksel fark yoktu. Her iki grubun yas ortalamasi karsilastirildiginda kontrol grubunun yas ortalamasi istatistiksel anlamli duzeyde KOAH grubundan kucuktu (p < 0.001). Yasin etkisini kontrol etmek icin KOAH ye kontrol grubunda tek degisskenli analizlerde anlamli fark bulunan MDA, NO ve GSH-Px ve yas degiskenlerinden lineer regresyon modeli olusturuldu ve bu modele gore yas etkisinden bagimsiz iki grup arasinda MDA'nin KOAH grubunda daha dusuk oldugu saptandi (p=0.017). Ayrica, hafif KOAH'li grup (6 hasta) analiz disinda birakildiginda yine benzer sekilde MDA disinda (p=0.031) diger belirteclerde iki grup arasinda anlamli farklilik yoktu.

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

[ILLUSTRATION OMITTED]

KOAH'li hasta grubunda fonksiyonel parametreler ve oksidan/antioksidan belirteclerin birbirleri lie iliskileri de arastirildi.

[FEV.sub.1]

[FEV.sub.1]'in istatistiksel olarak aniamli olmasa da NO, SOD, MDA ye GSH-Px ile negatif yonde iliskisi saptandi (Sekil 1A, 1B, 1C, 1D). negatif yonde korelasyona sahip oldugu gosterilmis. 3-nitrotirozin duzeyleri KOAH'li hastalarin kaslarinda kontrol grubu ile karsilastirildiginda belirgin olarak yuksek ve nNOS protein duzeyleri ile iliskili izlenmis. Bu sonuclar KOAH'li hastalarda oksidatif ye nitrozatif stresin kas disfonksiyonu ile sonuclandigini gostermektedir (28). Bizim calismamizda, periferik kan eritrositlerinde SOD, KOAH'li hastalarda kontrol grubundan yuksek bulunurken, serumda NO duzeyleri kontrol grubunda yuksek saptandi. Ancak, yasin etkisini kontrol ettigimizde bu yukseklik istatistiksel anlam tasimiyordu. Bu sonuclar, KOAH'ta sistemik oksidatif strese cevap olarak da antioksidanlarin yukseldigine isaret etmektedir.

KOAH'li hastalarin kaslarindaki antioksidan durumu ortaya koymayi amaclayan baska baska bir calisma Gosker ve arkadaslari tarafindan yapilmis ve 21 KOAH'li hasta ve 6 saglikli kontrol grubundaki olgunun vastus lateralis kaslarindan alinan biyopsiler incelenmis (29). Total antioksidan kapasite; vitamin E, glutatyon ve urik asit duzeyleri belirlenmis ve superoksit dismutaz, glutatyon reduktaz, glutatyon peroksidaz ve glutatyon-S-transferaz enzim aktiviteleri olculmus. Malonil dealdehid, lipid peroksidasyonunun gostergesi olarak arastirilmis. Glutatyon-S-transferaz duzeylerinin kontrol grubu ile karsilastirildigin-da yuksek, vitamin E duzeylerinin ise kontrol grubuna gore KOAH'li kisilerde daha dusuk oldugu gorulmus. Malonildealdehid duzeylerinde 2 grup arasinda fark saptanmamis. Bu bulgularla KOAH'li hastalardaki kas total antioksidan kapasitenin artmis oldugu ve antioksidan sistemin reaktif oksijen urunleri tarafindan tetiklenebildigi sonucuna varilmis. Calismamizda, serumda bakilan MDA ve NO duzeylerinin yaninda eritrositlerde bakilan GSH-Px duzeyi de kontrol grubunda daha yuksek olarak saptandi. KOAH'li hasta grubu sigara icen ve icmeyen olarak ayrildiginda ise ayni belirtecler acisindan iki grup arasinda anlamli bir farklilik bulunamadi. Kontrol grubunun daha kucuk yas grubundan olusmasi ve sigara oykusunun olmamasi nedeniyle yas etkisi duzenlendiginde sadece MDA duzeyi kontrol grubunda daha yuksekti. Kontrol grubunda oksidan duzeylerinin KOAH grubundan yuksek cikmasi, KOAH'da antioksidan mekanizmalarin saglikli kisilere gore daha aktif calistigina isaret edebilir.

Oksidatif stres ve antioksidan kapasite arasindaki dengesizligin KOAH gelisiminde ve hastaligin progresyonunda onemli bir rol oynacligi dusunulmektedir. Nadeem ve arkadaslari, KOAH'li hastalarda sistemik oksidan/antioksidan durumu ortaya koyan ve bunu hastaligin derecesi ile iliskilendirmeyi amaclayan calismalarinda 82 KOAH'li hastada ve 22 saglikli sigara icmeyen grupta lokosit, plazma ve eritrositlerinde oksidan/antioksidan dengeye ait parametreleri arastirmis (23). Eritrositlerdeki antioksidan enzim aktivitesi KOAH'li hastalar saglikli kontrol grubu ile karsilastirildiginda GSH-Px aktivitesi daha dusuk, SOD daha yuksek, katalaz ise benzer aktivitede saptanmis. Total plazma nitrat ve nitritleri her iki grupta benzer olarak olculmus ve sonuc olarak KOAH'li hastalarda sistemik bir oksidan/antioksidan dengesizliginin varligi saptanmis, ancak calismada

6DYT

6 dakika yurume mesafesinin istatistiksel olarak anlamli olmamakia birlikte MDA lie negatif yonde; NO, SOD ve GSH-Px lie pozitif yonde korelasyonu gozlendi.

VAS

VAS'in MDA, NO, SOD ile istatistiksei olarak anlami, olmayan negatif yonde, GSH-Px ile pozitif yonde korelasyonu iziendi.

Hastalarin fonksiyonel parametreleri lie oksidan/antioksidan belirteclerinin iliskilerinin analizieri Tablo 3'de ozetlenmistir.

TARTIMA

KOAH akcier ve akciger disi diger organiarda yapisal ve fonksiyonel degisikliklerin goruldugu cok bilesenli bir hastaliktir. KOAH'ta sistemik inflamasyon hastaliktaki kisir dongunun onemli bir bolumunu olusturmaktadir (25). Bu nedenle hastalarin kilnik degerlendirilmesinde mutlaka goz onunde bulundurulmalidir.

KOAH'in sistemik etkilerine katkida bulunan faktorler doku hipoksisi, oksidatif stres, sedanter yasam ve diger metabolik bozukiukiardir. KOAH'la iliskili sistemik etkiler coguniukla kas iskelet sistemi disfonksiyonu, beslenme bozukiuklari, kilo kaybi, kardiyovaskuler ve sinir sistemi bozukiukiari ve osteoporoz olarak karsimiza cikmaktadir (26), (27).

Iskelet kasi disfonksiyonu KOAH'li hastalarda egzersiz kapasitesinde kisitlanmayla sonuclanmaktadir ve mekanizma olarak da artmis oksijen radikaileri ve NOS duzeylen sorumlu tutulmaktadir. Barreiro ve arkadaslarinin yaptigi bir calismada 12 KOAH'li hasta ve 6 kontrol grubunun kuadriseps kasinda lipid peroksidasyonu, Mn-superoksit dismutaz (Mn-SOD) ekspresyonu, NOS'lar ye protein tirozin nitrasyonu arastinilmis. KOAH'li hastalarda lipid peroksidasyonu ye kas Mn-SOD ekspresyonunun belirgin olarak artmis o1dugu saptanmis. Noronai NOS (nNOS) ve endoteliyal NOS (eNOS) izoformiarinin ekspresyonlarinin KOAH'li hastalar ye kontrol grubu arasinda farkli olmadigi ancak KOAH'li hastalarda nNOS ekspresyonunun havayolu obstruksiyonunun derecesi lie GSH-Px, SOD, MDA ve NO ile havayolu obstruksiyonu siddeti arasinda anlamli bulunmamis (23). Bizim calsmamizda da, benzer sekilde okidanlar ve antioksidanlar ile [FEV.sub.1], degeri arasinda iliski bulunmadi.

KOAH akut alevienme donemindeki hastalarda, oksidatif stresi ye tedaviyle ortaya cikan degisiklikleri incelemeyi amaclayan baska bir calismada Orhan ve arkadaslari tedavi sonrasi MDA duzeylerinde azalma ve SOD ile GSH-Px duzeylerinde istatistiksel olarak anlamli artis gozlemis. KOAH akut alevlenmesinde oksidatif stresin arttigi, oksijen tedavisi, bronkodilator, N-asetil sistein ve antibiyotik tedavisi ile azaltilabildigi gosterilmis (30).

Tum bu calismalar bir arada degerlendirildiginde, KOAH'li hastalarda oksidan ye antioksidan belirteclerin duzeylerinin periferik kanda, kasta veya eritrositlerde olmak uzere degisik bolgelerde arastinlabilecegi ve saglikli kontrol grubuna gore farkliliklar gosterdigi sonucuna varilmistir. Bizim calismamizda serumda bakilan NO ye MDA; eritrositlerde arastinlan GSH-Px duzeyleri kontrol grubunda daha yuksekti, yasi da goz onune aldigimizda ise sadece MDA yuksekligi anlamliydi. Eritrositlerde arastirilan SOD ise anlamli olmamakla beraber KOAH grubunda daha yuksekti. Bu sonuc, oksidatif strese karsi antioksidanlarin koruyucu bir mekanizma olarak KOAH'ta arttigini ve bir denge olusturmaya calistigini dusundurmektedir. Ote yandan, [FEV.sub.1], 6DYT ve VAS gibi fonksiyonel parametrelerle oksidan veya antioksidanlar arasinda calismamizda istatistiksel anlamli bir iliski bulunmamistir. [FEV.sub.1]'in istatistiksel olarak anlamli olmasa da NO, SOD, MDA ve GSH-Px ile negatif yonde iliskisinin bulunmasi, hastalik progresyonuyla KOAH'lilarda hem oksidan hem de antioksidanlann arttigini dusundurmektedir.

Sonuc olarak, calismarnizda KOAH'ta bekledigimiz oksidan ve antioksidan denge bozuklugunu ye fonksiyonel parametrelere bu durumun yansimasini saptayamadik. Bu durum, lokal bulgularin sistemik olarak tam yansimamasi yaninda KOAH'ta antioksidanlarin saglikli kisilerdekine benzer bir denge olusturmaya calismasina bagli olabilir. Bu iliskilerin ortaya konulabilmesi icin daha cok sayida hasta ve saglikli uzerinde ye hedef organlari iceren calismalarin yapilmasina ihtiyac vardir.

Cikar Catismasi

Yazarlar herhangi bir cikar catismasi bildirmemislerdir.

KAYNAKLAR

(1.) Mathers CD, Loncar D. Projections of global mortality and burden of disease from 2002 to 2030. PloS Med 2006;3:442.

(2.) Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease. Global strategy for the diagnosis, management and prevention of chronic obstuctive pulmonary disease 2006. www.goldcopd.org.

(3.) Agusti AG. COPD, a multicomponent disease: implications for management. Respir Med 2005;99:670-82.

(4.) Decramer M, De Benedetto F, Del Ponte A, Marinari S. Systemic effects of COPD. Respir Med 2005;99:3-10.

(5.) Agusti A. Chronic Obstructive Pulmonary Disease: A systemic disease. Proc Am Thorac Soc 2006;3:478-81.

(6.) van Eeden SF, Hogg JC. The response of human bone marrow to chronic cigarette smoking. Eur Respir J 2000;15:915-21.

(7.) Agusti AG, Noguera A, Sauleda 1, Sala E, Pons J, Busquets X. Systemic effects of chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir J 2003;21:347-60.

(8.) Skeletal muscle dysfunction in chronic obstructive pulmonary disease. A statement of the American Thoracic Society and European Respiratory Society. Am 1 Respir Crit Care Med 1999;159:S1-40.

(9.) MacNee W, Wiggs B, Belzberg AS, Hogg JC. The effect of cigarette smoking on neutrophil kinetics in human lungs. N Engl J Med 1989;321:924-8.

(10.) Donaldson GC, Seemungal TA, Patel IS, et al. Airway and systemic inflammation and decline in lung function in patients with COPD. Chest 2005;128:1995-2004.

(11.) Nadeem A, Raj HG, Chhabra SK. Increased oxidative stress and altered levels of antioxidants in chronic obstructive pulmonary disease. Inflammation 2005;29:23-32.

(12.) Kluchova Z, Petrasova D, Joppa P, Dorkova Z, Tkacova R. The association between oxidative stress and obstructive lung impairment in patients with COPD. Physiol Res 2007;56:51-6.

(13.) Redington AE. Modulation of nitric oxide pathways: Therapeutic potential in asthma and chronic obstructive pulmonary disease. Eur J Pharmacol 2006;8:263-76.

(14.) Kilicturgay K. Sitokinler. In: Kilicturgay (ed). Immunolojiye Giris. Bursa. Nobel Tip Kitabevi 1994:72-83.

(15.) Moncada S, Higgs A. The L-arginine-nitric oxide pathway. N Engl J Med 1993;329:2002-12.

(16.) Kobzik L, Reid MB, Bredt DS, Stamler JS. Nitric oxide in skeletal muscle. Nature 1994;372:546-8.

(17.) Williams G, Brown T, Becker L, Prager M, Giroir BP. Cytokine-induced expression of nitric oxide synthase in C2C12 skeletal muscle myocytes. Am I Physiol 1994;267:1020-5.

(18.) Lanone S, Mebazaa A, Heymes C, et al. Muscular contractile failure in septic patients: role of the inducible nitric oxide synthase pathway. Am J Respir Crit Care Med 2000;162:2308-15.

(19.) Repine JE, Bast A, Lankhorst I. Oxidative stress in chronic obstructive pulmonary disease.Oxidative Stress Study Group. Am J Respir Crit Care Med 1997;156:341-57.

(20.) Demir T, Aydemir A, Guler S, ve ark. Akut ve stabil KOAH olgularinda oksidatif stres. Solunum 1999;1:43-7.

(21.) Rahman I, Morrison D, Donaldson K, MacNee W. Systemic oxidative stress in asthma, COPD and smokers. Am J Respir Crit Care Med 1996;154:1055-60.

(22.) Umut S. KOAH patogenezinde oksidatif stress. In: Umut S, ed. KOAH seminer Notlari. Istanbul: Kure Basim, 1997.

(23.) Nadeem A, Raj GH, Chhabra SK. Increased oxidative stress and altered levels of antioxidants in Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Inflammation 2005;29:23-32.

(24.) Akkus I. Serbest radikaller ve fizyopatolojik etkileri. Konya: Mimoza Basim, 1995;1-73.

(25.) Agusti AG. COPD, a multicomponent disease: implications for management. Respir Med 2005;99:670-82.

(26.) Oudjik EJ, Lammers 1W, Koenderman L. Systemic inflammation in chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir I Suppl 2003;46:5-13.

(27.) Agusti AG, Noguera A, Sauleda J, Sala E, Pons J, Busquets X. Systemic effects of chronic obstructive pulmonary disease. Eur Respir J 2003;21:347-60.

(28.) Barreiro E, Gea J, Corominas JM, Hussain SN. Nitric oxide synthases and protein oxidation in the quadriceps femoris of patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Cell Mol Biol 2003;29:771-8.

(29.) Gosker HR, Bast A, Haenen GR, et al. Altered antioxidant status in peripheral skeletal muscle of patients with COPD. Respir Med 2005;99:118-25.

(30.) Orhan Z, Koksal N, Gokirmak M, ve ark. KOAH akut alevlenmesinde oksidatif stres ve tedavinin oksidan-antioksidan denge uzerine etkisi. Solunum Hastaliklari 2003;14:5-10.

Seher Satar (1), Aylin Ozgen Alpaydin (1), Ahmet Var (2), Aysin Sakar Coskun (1), Pinar Celik (1), Arzu Yorgancioglu (1)

(1.) Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Gogus Hastaliklari Anabilim Dali, Manisa, Turkiye

(2.) Celal Bayar Universitesi Tip Fakultesi, Biyokimya Anabilim Dali, Manisa, Turkiye

doi: 10.5152/ttd.201 1.21
Tablo 1. Hastalarin fonksiyonel ye serumda oksidan/antioksidan degerleri

                     Sayi   Ortalama[+    Minimum   Maximum
                    (n)    or -]SD

[FEV.sub.1] (%)        51    61.31[+ or     23.00    103.00
                                -]17.51

6DYT (m)               51   415.39[+ or     70.00    640.00
                               -]115.95

VAS                    51     5.12[+ or      2.00     10.00
                                 -]1.86

SOD (U/gHb)            51    32.63[+ or      0.10     69.34
                                -]14.36

GSH-Px (uM NADPH       51     8.87[+ or      3.39     15.04
oxidized/min/g/Hb)               -]2.42

MDA (uM)               51     0.46[+ or      0.13      1.33
                                 -]0.22

NO (uM)                51    97.66[+ or     52.61    273.05
                                -]42.21

[FEV.sub.1]: 1. saniyede zorlu ekspiratuvar volum, 6DYT: 6
dakika yurume testi, VAS: Visuel analog skala, SOD: superoksit
dismutaz, GSH-Pr glutatyon peroksidaz, MDA: malonhl dealdehit,
NO: nitrik oksit


Tablo 2. Kontrol grubunun serum oksidan/antioksidan degerleri

                     Sap   Ortalama[+    Minimum   Maximum
                    (n)   or -]SD

SOD (U/gHb)           12    29.09[+ or      0.00     44.14
                               -]13.24

H-Px (uM NADPH        11    12.52[+ or      0.40     26 50
oxidized/min/q/Hb)              -]9.10

MDA (uM)              12     1.89[+ or      0.21      9.84
                                -]2.90

NO (uM)               12   154.45[+ or     54.38    478 21
                              -]134.18

SOD: superoksit dismutaz, GSH-Px: glutatyon peroksidaz, MDA:
malonil dealdehit, NO: nitrik oksit


Tablo 3. Fonksiyonel parametrelerle oksidan-antioksidan
belirteclerin korelasyonu

                       6DYT     [FEV.sub.1]     VAS

SOD (U/gHb)           p=0.730       p=O.583    p=0.439
                      r=0.050      r=-O.079   r=-O.111

GSH-Px (uM NADPH      p=O.431       p=0.942    p=0.119
oxidized/min/g/Hb)    r=O.113      r=-O.O10    r=O.221

MDA (uM)              p=0.864       p=O.847    p=0.754
                     r=-O.025      r=-0.028   r=-O.045

NO (uM)               p=O.148       p=0.796    p=0.729
                      r=0.205      r=-O.037   r=-O.050

SOD: superoksit dismutaz, GSH-Px: glutatyon peroksidaz, MDA:
malonil dealdehit, NO: nitrik oksit
Gale Copyright: Copyright 2011 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.