Current treatments in retinopathy of prematurity/ Premature retinopatisinde guncel tedaviler.
Abstract: Son yillarda yenidogan yogun bakim unitelerinin yayginlasmasi ve yenidogan bakimindaki gelismelere paralel olarak tum dunyada premature retinopati insidansinda bir artis izlenmektedir. Bu durum taranmasi gereken prematur bebek sayisini ve tedavi edilmesi gereken goz sayisini arttirmaktadir. Bu derlemedeki amacimiz premature retinopati tedavisindeki guncel yenilikleri degerlendirmektir. Tedavi alaninda lazer ve kriyoterapiye alternatif veya birlikte uygulanabilen goz icine enjekte edilecek anti-anjiyojenik ilaclarin kullanima girmesi prematurite retinopatisinin tedavisinde yeni ufuklar acabilecektir.

Anahtar kelimeler: Prematurite retinopatisi, antianjiyojenik, tedavi

Increased worldwide incidences of retinopathy of prematurity have been noted due to the recent devolepments in newborn care and increased availability of newborn intensive care units. Increased number of Newborn Intensive Care Units leads to survive of increased number of immature babies, therefore, there is an increased number of premature infants to be screened and eyes to be treated. The aim of this review is to evaluate the current improvements and treatment modalities in retinopathy of prematurity. Introduction of anti angiogenetic agents for intraocular injection with or alternative to laser photocoagulation and criotherapy for treatment may broaden our view in the management of retinopathy of prematurity.

Key words: Retinopathy of prematurity, antiangiogenic, treatment
Article Type: Brief article
Subject: Retrolental fibroplasia (Care and treatment)
Retrolental fibroplasia (Patient outcomes)
Cold (Health aspects)
Cold (Usage)
Angiogenesis inhibitors (Usage)
Angiogenesis inhibitors (Health aspects)
Authors: Yildiz, Meral
Ozmen, Ahmet Tuncer
Pub Date: 08/01/2010
Publication: Name: The Journal of Current Pediatrics Publisher: Galenos Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2010 Galenos Yayincilik ISSN: 1304-9054
Issue: Date: August, 2010
Accession Number: 240017342
Full Text: Giris

Premature retinopatisi (PR) dusuk dogum agirlikli premature bebekleri etkileyen, retinal damarlarin anormal proliferasyonu ile karakterize bir hastaliktir. Ilk defa 1942 yilinda Terry tarafindan tanimlanmis (1) ve halen cocukluk donemindeki gorme kayiplarinin basta gelen sebebi olmaya devam etmektedir (2). Premature retinopati gelismesi icin en onemli risk faktorleri kucuk gestasyonel yas ve dusuk dogum agirligidir (3). Son yillarda yenidogan bakimindaki gelismelere paralel olarak tum dunyada PR insidansinda bir artis izlenmektedir. Tedavi edilmedigi takdirde miyopi, strabismus, ambliyopi, makula ektopisi, retina dekolmani, aci kapanmasi glokomu, pupilla blogu gibi gorme kaybiyla sonuclanabilen ciddi komplikasyonlara yol acan bir hastaliktir (4). Ayrica tedavi edilen gozlerde ilerleyen yillarda tedaviye bagli gormeyi azaltici etkiler ortaya cikabilmektedir (4-6).

International Classification of Retinopathy of Prematurity grubu tarafindan PR esik hastalik ve esik oncesi hastalik olarak ikiye ayrilip esik hastaligi tedavi edilmesi gereken asama olarak degerlendirilmistir. Esik hastalik Zon 1 veya 2'de (Zon 1: Optik disk merkezli, fovea-disk mesafesinin iki kati kadar alan ve Zon 2: Zon 1'in etrafindaki nazal perifere kadar olan alan ve temporalde optik diskten ayni mesafedeki alan) birbirini takip eden 5 saat kadrani veya birbirini takip etmeyen toplam 8 saat kadrani kadar evre 3 ve plus hastalik (arka polde belirgin dilate, kivrimli damarlar) olarak tanimlanmis ve tespit edildikten sonra 72 saat icinde tedavi edilmesi gerektigi bildirilmistir (7). Son yillarda ise Early Treatment of Retinopathy of Prematurity (ETROP) calisma grubu yapisal komplikasyonlar daha az goruldugu icin esik oncesi hastalik asamasinda, Zon 1'de herhangi bir evre ve plus hastalik varligi veya Zon 1'de plus hastalik olmaksizin evre 3 varliginda 48 saat icinde tedavi yapilmasi gerektigini belirtmistir (8). Bugun cogu merkez daha erken tedavi anlamina gelen ETROP kriterlerine gore takip ve tedavi yapmaktadir (Tablo 1).

Premature retinopatisinin ilerlemesini engellemek icin periferal avaskuler retinanin ablasyonuna dayanan kriyoterapi ve lazer tedavileri, ilerlemesi engellenememis ve retina dekolmani gelismis vakalarda ise skleral cokertme, vitrektomi gibi cerrahi tedaviler uygulanir (9-11). Son yillarda bircok goz hastaliklarinda antianjiojenik tedavilerinin kullanimi PR tedavisinde de umut verici gozukmektedir. Guncel tedavi metodlarinin anlasilabilmesi icin PR patofizyolojisinden bahsetmek gerekmektedir.

Patofizyoloji

Fetusta retinal damarlarin gelisimi gestasyonun 16. haftasinda baslar. Bu donemde mezenkimal kokenli spindle hucreler cogalarak peripapiller alandan sinir lifi tabakasina dogru goc ederler. Bu hucreler noroglial hucreler olup, gorevleri retina damar yapisi gelisene kadar retinaya enerji saglamaktir. Bu hucreler retina gelisimi tamamlandiktan sonra kaybolur. Spindle hucrelerin ardinda primitif endotel hucreler olan artcil hucreler bulunur. Bu hucreler mezenkimal kokenli hucrelerin posterior kenarinda gelisen primitif immatur kapiller agdan olusur ve zamanla lumen kazanip retinal damarlari olustururlar. Premature retinopatisinin patogenezinde rol oynayan neovaskularizasyonun esas kaynagini bu hucreler olusturur (12). Ancak bu hipotezi desteklemeyen, retina damarlarinin primitif avaskuler retinadaki anjioblastlardan kaynaklandigini savunan yazarlar da mevcuttur. Bu sekilde 16. gestasyon haftasinda olusmaya baslayan damarlar perifere dogru ilerleyerek optik diskten ora serrataya dogru goc ederler. Gestasyonun 36'inci haftasinda nazalde ora serrataya, temporalde ise ekvatora ulasirlar. Damarlar temporal ora serrataya ise gestasyonun 40'inci haftasinda ulasir. Bu nedenle premature bebeklerde dogum aninda retina tam vaskularize olmayip, bu bebeklerde dogumdaki gestasyon haftasina gore genisligi degisen periferik avaskuler zon mevcuttur (12).

Premature retinopati patogenezi Faz 1 ve Faz 2 olmak uzere iki asamali bir sureci kapsar (13). Bu iki Faz birbirinin ayna goruntusu olup, Faz 1 hiperoksiye bagli olarak retinal vaskularizasyonun inhibisyonunu, Faz 2 ise kan damarlarinin anormal proliferasyonunu icerir. Her iki fazda da cesitli mediatorler rol oynar. Faz 1'de mediatorlerin eksikligi, Faz 2'de ise fazlaligi soz konusudur.

Faz 1

PR'nin ilk fazinda premature bebegin dogum sonrasi maruz kaldigi hiperoksi nedeni ile intrauterin ortamda baslamis olan retinal vaskularizasyonda duraklama, damarlarda vazoobliterasyon ve kayip gorulur. Akcigerleri immatur olarak dogan premature infantlara yenidogan unitelerinde uygulanan oksijen destek tedavisi hiperoksinin nedenlerinden birisidir. Ayrica anne karninda 22-24 mm Hg arteryel oksijen basincina sahip olan fetusun dogar dogmaz 70-90 mmHg arteryel oksijen basincina marruz kalmasi ile de relatif bir hiperoksi olusur. Bu hiperoksik ortamlar nedeni ile vaskuler gelisimi yavaslayan retina ise dogum sonrasi gelisimini surdurmeye devam eder, metabolik olarak aktif hale gelir; fakat vaskularizasyonu bozuldugu icin oksijen ihtiyaci karsilanamaz ve hipoksik olur. Retinanin karsilastigi hipoksi ise 2. fazi baslatir. Faz 1 dogum ile postmenstrual 32-34'uncu gestasyonel haftalarda gorulur.

Faz 2

Hipoksinin uyardigi retinal neovaskularizasyon fazidir. Faz 1'de premature bebegin karsilastigi hiperoksik ortamin sonucunda ortaya cikan retinal hipoksi, birtakim mediatorlerin salinimina ve retinal neovaskularizasyona yol acar. PR'sinde gorulen bu neovaskularizasyon fazi diabetik retinopati gibi proliferatif retinopatilerde gorulenlere benzemektedir.

Neovaskularizasyon PR'sinde vaskuler-avaskuler retina sinirinda gorulur. Olusan yeni damarlar zayif olup, sizinti ve korluge yol acabilen traksiyonel retina dekolmanina yol acabilir. Eger premature dogum sonrasi vaskularizasyon normal bir sekilde devam eder ve retinada hipoksi gorulmezse neovaskularizasyon ve sonrasinda gorulebilen retina dekolmani engellenmis olur.

Tum bunlarin basarilabilmesi ve anlasilabilmesi icin bu iki fazda rol alan mediatorleri anlamak gerekmektedir. Premature retinopatisinde rol oynayan mediatorler oksijene bagimli ve osijene bagimli olmayan olarak iki gruba ayrilabilir. VEGF oksijene bagimli faktor iken, IGF-1 oksijenden bagimsiz bir faktordur.

Damar Endoteli Buyume Faktoru (VEGF)-Oksijen ve Faz 1 PR

Retinal neovaskularizasyon icin VEGF'in gerekliligi ilk kez proliferatif retinopatilerde fareler uzerinde yapilan calismalar sonrasinda ortaya cikarilmistir (14). Bu faktorun salinimi hiperoksiye bagli olarak PR'nin ilk fazinda baskilanirken, hastaligin 2. fazinda retinal hipoksiye bagli olarak sentezi artar ve retinal neovaskularizasyon olusur. Premature bebegin maruz kaldigi hiperoksi VEGF mRNA sentezinin inhibisyonuna ve VEGF azalmasina yol acarak normal vaskuler gelisimi bloke eder ve immatur retinal kan damarlarinda vazoobliterasyon ve kayip gorulur (15).

Insulin Benzeri Buyume Faktoru-1

(IGF-1) ve Faz 1 PR

Retinal kan damarlarinin gelisiminde VEGF ve oksijenin oynadigi onemli role ragmen hastalarin patogenezinde baska kimyasal mediatorlerin de gorev aldigi bilinmektedir. VEGF inhibisyonu ile PR'nin 2. fazi tamamen inhibe edilememektedir. Hayvan modelleri ile yapilan calismalarda hiperoksi PR'nin ilk fazinda gorulen vazoobliterasyondan kesin olarak sorumlu tutulmaktadir. Ancak destek oksijen kontrollu kullanilmasina ragmen hastalik dusuk gestasyonel yasa sahip bebekler yasatildikca sorun olmaya devam etmektedir. Bu durum da prematuriteyle ilgili faktorlerin de hastalikta etkili oldugunu dusundurmektedir. IGF-1 ve IGF-2 hamilelik boyunca fetusun buyume ve gelisimi icin oldukca onemlidir. Ilk trimesterde embriyolojik sivilarda bulunan bu hormonlarin duzeyi 3'uncu trimesterde belirgin bir bicimde artis gostermektedir. Fetal kordosentezlerde gestasyonel yas ve fetusun boyutlari arttikca ozellikle IGF-1 konsantrasyonun arttigi gosterilmistir (16,17). Son trimesterin erken donemlerinde gerceklesen premature dogumlar sonrasinda bebeklerin serumlarinda maternal kaynakli IGF-1 duzeylerinde azalma gorulur. Premature bebekler termlerle kiyaslandiginda yeterli miktarda IGF-1 sentezleyemezler ve bu nedenle premature bebeklerde dogum sonrasi IGF-1 duzeylerindeki artis yavas olur. Bu durum premature bebeklerdeki asidoz, hipotroksinemi, sepsis ve beslenme problemleri ile aciklanabilir. Erken neonatal donemde IGF-1'in yetersizligi vaskuler gelisimde bozukluk (Faz 1) ve takip eden retinal proliferasyonla karakterizedir.

Damar Endoteli Buyume Faktoru

(VEGF)-Oksijen ve Faz 2 PR

Birinci fazda gorulen vazoobliterasyon ve takip eden hipoksi sonrasinda, retinada 12 saat icinde VEGF mRNA sentezinde artis gorulur. Artmis sentez neovaskularizasyon olusumuna kadar devam eder. Bu reaksiyonlar ganglion hucre tabakasi ve ic nukleer tabakada astrosit ve muller hucrelerinde gerceklesir. Premature retinopatisi olan bir bebekte artmis VEGF konsantrasyonlari tespit edilmistir ve yapilan hayvan calismalarinda VEGF'in, anti-VEGF'lerle inhibisyonunun retinal neovaskularizasyonu engelledigi gosterilmistir (18,19).

Insulin Benzeri Buyume Faktoru-1

(IGF-1) ve Faz 2 PR

IGF-1'in rolu PR'nin proliferatif fazinda olustugu farede gosterilmistir. Faredeki retinal neovaskularizasyonda IGF-1 reseptor antagonisti ile VEGF cevabi etkilenmeden gerileme gorulmustur (20).

Tedavi

Periferal Retinal Ablasyon

Periferal retinal ablasyon icin tedavi teknikleri PR tedavisi icin halen kullanilan iki secenek vardir bunlar transskleral kriyoterapi ve lazer fotokoagulasyondur. Cogunlukla tercih tasinabilir bir argon ya da diod lazer ve beraberinde indirekt oftalmoskop ile uygulanan lazer fotokoagulasyondur. Transskleral kriyoterapi avaskuler periferal retinaya uygulanir. Periferal retinal ablasyon kullanilarak yapilan cerrahi girisimin amaci VEGF uretimine sebep olan periferal avaskuler retinanin ve retinal noronlarin dondurularak veya lazerin termal etkisi ile destruksiyonu ve boylece VEGF seviyesini azaltmasidir. Periferal retinal ablasyonun etkinligini arastiran ilk cok merkezli genis serili calisma CRYO-ROP calismasiydi (21). Siddetli PR 'esik' PR olarak isimlendirildi ve zon I veya zon II'de 5 bitisik veya 8 ayrik saat kadrani evre 3 hastalik ve plus hastaligi olarak tarif edildi. Sonuclar esik PR'li gozlerde kriyoterapi ile tedavinin faydalarinin surdugunu ancak kotu gorme keskinligi ile sonuclanan gozlerin her iki tedavi kolunda da yuksek oldugunu, bunun da muhtemelen PR disi santral gorsel bozukluk veya optik atrofiye bagli oldugunu gosterdi. 2003 yilinda ABD'de 26 merkezin katildigi cok merkezli ETROP calismasi sonuclari bildirildi ve yeni tedavi kriterlerinin belirlenmesine yol acti (22). Bu calismada CRYO-ROP dogal seyir calismasinin sonuclari kullanilarak 'yuksek riskli' esik oncesi PR'si bulunan gozleri tanimlamak icin bir algoritm gelistirildi, bunlar uc ay icinde olumsuz sonuca ilerleme riski %15 veya uzerinde olan esik oncesi PR'li gozler olarak tanimlandi (23,24). ETROP calismasinda dogum agirligi 1251 gr'in altinda olup ayni muayenede her iki gozde de yuksek riskli esik oncesi hastalik gelisen bebeklerin birer gozleri, cogunlukla lazer fotokoagulasyon kullanilarak, periferal retinal ablasyon ile hemen tedavi almak uzere diger gozleri ise CRYO-ROP calismasinin esik hastaligi gelisince tedavi edilmek uzere randomize edildi. Bir gozde yuksek riskli esik oncesi hastaligi olan bebeklerin bu gozleri de erken tedavi veya esige ulasinca tedavi edilmek uzere randomize edildi. Burada dikkat edilmesi gereken bir husus konvansiyonel tedaviye alinan gozlerin bir grubunda tedaviye ihtiyac kalmamis olmasi bunlarin tedavisiz gerilemis olmasidir.

Gorme keskinliginin belirlenmesi ETROP calismasinin birincil sonuc olcutuydu ve Teller Kartlari kullanilarak 9 aylik bebeklerde gorme keskinligi belirlendi. Erken tedaviye giden gozlerde olumsuz sonuca gidis konvansiyonel tedaviye gore daha dusuk olarak tespit edildi. Dokuzuncu ay muayenesinde erken tedaviye giden gozlerde yapisal sonuclarda olumsuz sonuca gidis konvansiyonel tedaviye gore daha dusuk olarak tespit edildi. Bugun cogu merkez daha erken tedavi anlamina gelen ETROP kriterlerine gore takip ve tedavi yapmaktadir.

Halen lazer fotokoagulasyon tecrubeli ellerde kriyoterapiye gore daha kolay uygulanabilir ve arka kutup hastaligi icin konjonktival kesi gerektirmez. Tedavide ongoru lazer spotlarinin yarim spot capi aralikla yerlestirilmesi seklindedir. Kornea, iris ve lens yaniklarinin rapor edildigi ve tedavi edilen gozlerin %12'sinde katarakt gorulebildigi goz onunde bulundurulmalidir (25). Postoperatif bakim birkac gun steroid ve/veya antibiyotik goz damlalari ve siklikla beraberinde sikloplejik goz damlalarini icerir. Tedavi edilen gozler bir hafta icerisinde yeniden tedavi gereksinimi acisindan degerlendirilir. Eger periferal retinal lezyonlarin geriledigi belirlenirse veya plus hastaligi nisbeten daha iyi durumda ise yeniden tedavi muhtemelen gerekmeyecektir ancak yine de goz fibrozis ve retina dekolmani acisindan dikkatle izlenmelidir.

Retina Dekolmani Icin Cerrahi Tedavi

Premature retinopatisinin ilerlemesini engellemek icin periferal avaskuler retinanin ablasyonu uygulanirken ilerlemesi engellenememis ve retina dekolmani gelismis vakalarda ise skleral cokertme, vitrektomi gibi cerrahi tedaviler uygulanmaktadir. Retina dekolmaninin tedavisi tartismalidir. Parsiyel dekolmanli gozler icin skleral cokertme ve lens koruyucu vitrektominin her ikisi de tavsiye edilmektedir (26,27). Total retina dekolmanli gozlerde gorme keskinligini degerlendiren en genis serili klinik calisma CRYO-ROP calismasidir (28,29). Bu calismada vitrektomi sonrasi retinanin yatismasi gozlerin dortte birinde gorulmus, 98 cocugun 128 gozunun sadece bir tanesinde vitrektomi proseduru uygulandigi halde, isik hissinden daha iyi gorme keskinligi saglanmistir. Bu sebepten dolayi PR'ne bagli total retina dekolmanli gozlerde olasi cerrahi girisimler ile anatomik iyi sonuclar elde edilebilmesine ragmen fonksiyonel basari saglanamamaktadir.

Anti-Anjiyojenik Tedavi

Evre 4 PR'li bebeklerin vitreus orneklerinde VEGF ve anjiyojenik sitokinler yuksek olarak olculmustur. Ozellikle vaskuler aktivitenin arttigi durumlarda VEGF seviyesinde bariz artislar goze carpmaktadir (30,31). Bu sebepten dolayi anti-VEGF tedavi VEGF seviyesinin arttigi PR'nin ikinci evresinden itibaren kullanilabilir. Yeni bir tedavi olmasi ve hasta grubunun yenidogan bebekler olmasi nedeni ile anti-VEGF tedavi ile ilgili henuz tamamlanmis genis serili calismalar bulunmamaktadir.

Quiroz-Mercado ve ark. ortalama dogum haftasi 29, tedavi sirasindaki ortalama yasi 38 hafta olan 13 bebegin 18 gozune tek doz 1,25mg/0,05ml intravitreal bevacizumab uygulayarak tedavi etmislerdir. Calismaya konvansiyonel tedaviye yanit vermeyen evre 4 PR'li gozler, retinanin zor gorulebildigi esik hastalikli gozler ve yuksek riskli esik oncesi ve esik hastalikli gozler dahil edilmistir. Gozlerin hepsinde neovaskularizasyonda gerileme gozlenmis, evre 4 bir gozde retinada cerrahiye gerek kalmadan yatisma izlenmistir. Tek enjeksiyon tum gozlerde yeterli olmus, lazer tedavisine gerek kalmamistir. Hicbir sistemik veya okuler yan etki izlenmemistir (32). Mintz-Hittner ve arkadaslari siddetli evre 3 hastaligi olan 11 bebegin 22 gozune 0,625 mg/0,025 ml intravitreal bevacizumab uygulamislar ve 12 aylik takipte tum bebeklerde aktif neovaskularizasyonun geriledigini ve normal retinal vaskularizasyonun gelistigini bildirmislerdir (33). Dorta ve arkadaslari ise 7 premature bebegin 12 gozune (9 goz zon 1 ve 3 goz zon 2) primer tedavi olarak intravitreal bevacizumab uygulamis ve tum gozlerde ek tedaviye ihtiyac olmadan iyilesme saglamistir (34). Altinsoy ve arkadaslari agresif posterior PR'li 2 olguda lazer ile birlikte uyguladiklari intravitreal bevacizumab tedavisiyle bir olguda basarili sonuclar elde ederken diger olguda ayni iyilesmeyi saglayamamislardir (35). Halen lazer tedavisi ile kombine veya tek basina anti-VEGF tedavi guvenligini ve etkinligini arastirmak icin Faz 1 ve Faz 2 calismalar yurutulmektedir [Blockade for the Treatment of Retinopathy of Prematurity (BLOCK-ROP), Bevacizumab Eliminates the Angiogenic Threat of Retinopathy of Prematurity (BEAT-ROP)]. Anti-VEGF tedavinin anjiyogenezin durmasinda ve neovaskularizasyonun gerilemesinde faydali etkisi gorulse de fibroz membranlar uzerinde faydali etkisi olamamakta ve bu membranlarda kontraksiyona neden olarak retina dekolmanina gidisi tetikleyebilmektedir (32). Sistemik herhangi bir yan etki bildirilmemis olmasina ragmen goz icine enjekte ediliyor olmasi nedeni ile endoftalmi, lensin travmatik hasari gibi potansiyel komplikasyonlar acisindan dikkatli olunmasi gerekmektedir (36).

Anti-VEGF tedavi ilerleyen donemde evre 3 PR icin sadece yardimci bir tedavi yontemi olarak degil, tek basina diger tedavilerin yerini alma potansiyeline sahip bir tedavi alternatifi olarak gorunmektedir. Ancak oncelikle guvenilirlik ve etkinliginin genis serili calismalarla kanitlanmasi gerekmektedir.

Sonuc

Yenidogan bakim unitelerinin gelisen teknolojiye paralel olarak gelismesi ve gestasyonel yasi oldukca dusuk ve cok dusuk dogum agirlikli bebeklerin yasama sanslarinin artmasi ile daha sik bir sorun olarak karsimiza cikan PR'nin, zamaninda ve yeterli miktarda yapilan lazer fotokoagulasyon tedavisi ile gerilemesi saglanip, iyi gorsel sonuclar saglanabilmektedir. Bebeklerin zamaninda tedavi edilebilmeleri icin cocuk hekimleri tarafindan goz doktorlarina yonlendirilmeleri buyuk onem arzetmektedir. Ayrica PR taramalarinin her merkezde yapilamiyor olmasi belli merkezlerde yogunluk yasanmasina ve bebeklerin bu merkezlere transportlarinda sorunlar olusmasina neden olmaktadir. Son yillarda yogun bakim unitelerinde retinanin dijital goruntulerinin elde edilmesi PR'de teletip (telemedicine) olasiligini ortaya cikartmistir. Bu teknikte goruntuler goz doktoru olmayan kisilerce alinabilir ve deneyimli okuyucular veya PR uzmanlari tarafindan uzaktan degerlendirme icin gonderilebilir. Yurtdisinda kullanilan bu teknigin ulkemizde de kullanima girmesi buyuk avantajlar saglayacaktir.

Direkt gorulerek ve daha kolay uygulanabilir olmasi, komplikasyonlarinin daha az olmasi nedeniyle LFK tedavisi PR tedavisinde etkin ve guvenilir bir secenektir. Yakin tarihte antiVEGF uygulamalarinin guvenilirlik ve etkinliginin kanitlanmasinin ardindan PR tedavisinde buyuk degisimler yasanmasi, gorsel ve yapisal olarak daha iyi sonuclara ulasilmasini mumkun kilacaktir. Premature retinopatisinin olusumunun bastan onlenmesi ise ancak bebek icin dogum sonrasi anne karnindaki ortamin saglanmasi ile belki mumkun olacaktir.

Kaynaklar

(1.) Terry TL. Extreme prematurity and fibroblastic overgrowth of persistent vascular sheath behind each crystalline lens. Am J Ophthalmol 1942;25:203-4.

(2.) Quiram PA, Capone A Jr. Current understanding and management of retinopathy of prematurity. Curr Opin Ophthalmol 2007;18:22834.

(3.) Cryotherapy for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group. Prognostic factors in the natural course of retinopathy of prematurity (Palmer EA, Schaffer DB, Plotsky DF: The Cryotherapy for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group). Ophthalmology 1993;100:230-73.

(4.) McLoone E, O'Keefe M, Lanigan B. Effect of diode laser retinal ablative therapy for threshold retinopathy of prematurity on the visual field: Results of Goldmann Perimetry at a mean age of 11 years. J Pediatr Ophthalmol Strabismus 2007;144:170-3.

(5.) Quinn GE, Dobson V, Davitt BV, Hardy RJ, Tung B, Pedroza C et al. Progression of myopia and high myopia in the early treatment for retinopathy of prematurity study: findings to 3 years of age. Ophthalmology 2008;115:1058-64.

(6.) Yildiz M, Ozmen AT, Tor Ayvaz A, Yalcinbayir O, Kaderli B, Avci R ve ark. Lazer tedavisi yapilan prematurite retinopatili olgularin anatomik ve fonksiyonel sonuclari. Guncel Pediatri 2009;7:62-7.

(7.) ICROP Committee: International classification of retinopathy of prematurity. Arch Ophthalmol 1984;102:1130-4.

(8.) Good WV, Hardy RJ, Dobson V, Palmer EA, Phelps DL, Quintos M et al. Early Treatment for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group. The incidence and course of retinopathy of prematurity: findings from the Early Treatment for Retinopathy of Prematurity Study. Pediatrics 2005;116:15-23.

(9.) McNamara JA, Tasman W, Vander JF, Brown GC. Diode laser photocoagulation for retinopathy of prematurity: preliminary results. Arch Ophthalmol 1992;110:1714-6.

(10.) Cryotherapy for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group. Multicentre trial of cryotherapy for retinopathy of prematurity: 3 1/2 year outcome structure and function. Arch Ophthalmol 1993;11:339-44.

(11.) Noonan CP, Clark DI. Trends in the management of stage 3 retinopaty of prematurity. Br J Ophthalmol 1996;80:278-81.

(12.) Ashton N. Retinal angiogenesis in the human embryo. Br Med Bull 1970;26:103-6.

(13.) Chen J, Smith L. Retinopathy of Prematurity. Angiogenesis 2007;10:133-140.

(14.) Smith LE, Wesolowski E, McLellan A, Kostyk SK, Amato DR, Sullivan R et al. Oxygen-induced retinopathy in the mouse. Invest. Ophthalmol Vis. Sci 1994;35:101-1.

(15.) Pierce EA, Foley ED, Smith LE. Regulation of vascular endothelial growth factor by oxygen in a model of retinopathy of prematurity. Arch Ophthalmol 1996;114:1219-28.

(16.) Ostlund E, Bang P, Hagenas L, Fried G. Insulin-like growth factor I in fetal serum obtained by cordocentesis is correlated with intrauterine growth retardation. Hum Reprod 1997;12:840-4.

(17.) Reece EA, Wiznitzer A, Le E, Homko CJ, Behrman H, Spencer EM. The relation between human fetal growth and fetal blood levels of insulin like growth factors I and II, their binding proteins, and receptors. Obstet Gynecol 1994;84:88-95.

(18.) Young TL, Anthony DC, Pierce E, Foley E, Smith LE. Histopathology and vascular endothelial growth factor in untreated and diode laser treated retinopathy of prematurity. J AAPOS 1997;1:105-10.

(19.) Aiello LP, Pierce EA, Foley ED, Takagi H, Chen H, Riddle L et al. Suppression of retinal neovascularization in vivo by inhibition of vascular endothelial growth factor (VEGF) using soluble VEGF-receptor chimeric proteins. Proc Natl Acad Sci USA 1995;92:1045761.

(20.) Smith LE, Shen W, Perruzzi C, Soker S, Kinose F, Xu X et al. Regulation of vascular endothelial growth factor-dependent retinal neovascularization by insulin-like growth factor-1 receptor. Nat Med 1999;5:1390-5.

(21.) Multicenter trial of cryotherapy for retinopathy of prematurity. Preliminary results. Cryotherapy for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group. Arch Ophthalmol 1988;106:471-9.

(22.) Early Treatment For Retinopathy Of Prematurity Cooperative Group. Revised indications for the treatment of retinopathy of prematurity: results of the early treatment for retinopathy of prematurity randomized trial. Arch Ophthalmol 2003;121:1684-94.

(23.) Hardy RJ, Palmer EA, Schaffer DB, Phelps DL, Davis BR, Cooper CJ. Outcome-based management of retinopathy of prematurity. Multicenter Trial of Cryotherapy for Retinopathy of prematurity Cooperative Group. J AAPOS 1997;1:46-54.

(24.) Hardy RJ, Palmer EA, Dobson V, Summers CG, Phelps DL et al. Tung B; Cryotherapy for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group.Risk analysis of prethreshold retinopathy of prematurity. Arch Ophthalmol 2003;121:1697-701.

(25.) Christiansen SP, Bradford JD. Cataract in infants treated with argon laser photocoagulation for threshold retinopathy of prematurity. Am J Ophthalmol 1995;119:175-80.

(26.) Capone A Jr, Trese MT. Lens-sparing vitreous surgery for tractional stage 4A retinopathy of prematurity retinal detachments. Ophthalmology 2001;108:2068-70.

(27.) Seaber JH, Machemer R, Eliott D, Buckley EG, deJuan E, Martin DF. Long-term visual results of children after initially successful vitrectomy for stage V retinopathy of prematurity. Ophthalmology 1995;102:199-204.

(28.) Quinn GE, Dobson V, Barr CC, Davis BR, Palmer EA, Robertson J et al. Visual acuity of eyes after vitrectomy for retinopathy of prematurity: follow-up at 5 1/2 years. The Cryotherapy for Retinopathy of Prematurity Cooperative Group. Ophthalmology 1996;103:595-600.

(29.) Quinn GE, Dobson V, Barr CC, Davis BR, Flynn JT, Palmer EA et al. Visual acuity in infants after vitrectomy for severe retinopathy of prematurity. Ophthalmology 1991;98:5-13.

(30.) Lashkari K, Hirose T, Yazdany J, McMeel JW, Kazlauskas A, Rahimi N. Vascular endothelial growth factor and hepatocyte growth factor levels are differentially elevated in patients with advanced retinopathy of prematurity. Am J Pathol 2000;156:1337-44.

(31.) Sonmez K, Drenser KA, CaponeAJr, Trese MT. Vitreous levels of stromal cell-derived factor 1 and vascular endothelial growth factor in patients with retinopathy of prematurity. Ophthalmology 2008;115:1065-70.

(32.) Quiroz-Mercado H, Martinez-Castellanos M, Hernandez-Rojas M, Salazar-Teran N, Chan P. Antiangiogenic therapy with intravitreal bevacizumab for retinopathy of prematurity. Retina 2008;28:19-25.

(33.) Mintz-Hittner HA, Kuffel RR Jr. Intravitreal injection of bevacizumab (avastin) for treatment of stage 3 retinopathy of prematurity in zone I or posterior zone II. Retina 2008;28:831-8.

(34.) Dorta P, Kychenthal A. Treatment of type 1 retinopathy of prematurity with intravitreal bevacizumab. Retina 2010;30:24-31.

(35.) Altinsoy HI, Mutlu FM, Gungor R, Sarici SU. Combination of Laser Photocoagulation and Intravitreal Bevacizumab in Aggressive Posterior Retinopathy of Prematurity. Ophthalmic Surg Lazers Imaging 2010 Mar 9:1-5.

(36.) Mintz-Hittner HA, Best LM. Antivascular endothelial growth factor for retinopathy of prematurity. Curr Opin Pediatr 2009;21:182-7.

Meral Yildiz, Ahmet Tuncer Ozmen

Uludag Universitesi Tip Fakultesi

Goz Hastaliklari Anabilim Dali

Bursa, Turkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence

Dr. Meral Yildiz Uludag Universitesi Tip

Fakultesi Goz Hastaliklari Anabilim Dali Gorukle, Bursa, Turkiye Tel.: +90 224 295 24 21 E-posta: meraly@uludag.edu.tr

Gelis TarihjReceived: 24.03.2010

Kabul Tarihi/Accepted: 09.08.2010
Tablo 1. ETROP Tedavi Endikasyonlari

Zon 1'de plus hastaligi ile birlikte herhangi evre PR; Zon 1'de

plus hastaligi olmadan evre 3 PR; ve

Zon 2'de plus hastaligi ile birlikte evre 2 veya evre 3 PR olarak
tanimlanan Tip 1 PR
Gale Copyright: Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.