Akciger kanserinde cestli bitkisel ve diger karisimlarin kullanimina sosyo-demografik ve tumore basg1i faktorlerin etkisi (akciger kanserinde tamamlayici tedavi kullammi) / Effect of socio-demographic and tumor related factors on use of various herbal and other mixtures in lung cancer (use of complementary treatment in lung cancer).
Subject: Cancer (Care and treatment)
Lung cancer
Tumors
Respiratory agents
Authors: Erbaycu, Ahmet Emin
Gulpek, Mehmet
Tuksavul, Fevziye
Uslu, Ozgur Salih
Guclu Zeki
Pub Date: 09/01/2010
Publication: Name: Turkish Thoracic Journal Publisher: Aves Yayincilik Audience: Academic Format: Magazine/Journal Subject: Health Copyright: COPYRIGHT 2010 Aves Yayincilik ISSN: 1302-7808
Issue: Date: Sept, 2010 Source Volume: 11 Source Issue: 3
Topic: Canadian Subject Form: Tumours
Product: Product Code: 2834400 Respiratory Preparations; 2834440 Ethical Cough & Cold Combinations; 8000432 Cancer Therapy NAICS Code: 325412 Pharmaceutical Preparation Manufacturing; 621 Ambulatory Health Care Services SIC Code: 2833 Medicinals and botanicals; 2834 Pharmaceutical preparations
Accession Number: 305562969
Full Text: OZET

Amac: Bircok kanser hastasi cesitli nedenler ile alternatif tedavilere basvurmaktadir. Bu calisvnada, akciger kanserli hastalarin kemoterapi sirasinda alternatif tedavi kullansmlan ve bu davranisi etkileyen unsurlar arastirilmis, duzenli alternatif tedavi kullaniminin kemoterapi yanitina etkisi incelenmistir.

Gerec ye Yontem: 2008 yili icinde histopatolojik olarak akciger kanseri teshisi konulan hastalardan kemoterapi tedavisini tamamlayanlar calismaya alindi. Turn hastalar ile kemoterapi kurlerinin tamamlanmasi sonrasinda gorusuidu. Hastalarin cinsiyeti, yaanilan yer, egitim durumu, tumor histolojisi, evresi, kemoterapiye yanit, alternatif tedavi taysiyeleri kayit edildi.

Bulgular: Calismaya yas ortalamasi 58.8 yil olan, 191 erkek 10 kadin, toplam 201 hasta alindi Hastalann 158 (%78.6) sina en az bir alternatif tedavi ve 55 (%27.4)' u kemoterapi sirasinda duzenli olarak alternatif tedavi kullanmis idi. Alternatif tedavi kullanan ve kullanmayan hastalann kemoterapiye yanitlari farklilik gostermedi (tam yanit %16.4 ve %8.2) (p=0.416). Alternatif tedavi kullanan ve kullanmayan hasta gruplari arasinda yas (58.5 ye 58.9 yil), cinsiyet, yasadlgt yer, esgitim durumu, tumor histolojisi ye evre icin anlamli fark saptanmadi (p=0.409, p=1.000, p=0.423, 0.520, p=1.000, p=0.346).

Sonuc: Kemoterapi uygulanan akciger kanserli hastalarda ek olarak alternatif tedavi kullanimi yaygindir. Oneriler genellikle hastanin cevresindeki kisilerden olmaktadir. Hastanin sosyodemografik ve tumore bagli ozellikleri ile alternatif tedavi kullanim sikligi arasinda bulunmamakta ve duzenli alternatif tedavi kullanimi kemoterapi yanitini etkilememektedir.

(Tur Toraks Der 2010; 11: 117-20)

Anahtar sozclikler: Akciger kanseri, kemoterapi, alternatif tedavi

Gelis Tarihi: 28. 04. 2009 Kabul Tanhi: 12. 11. 2009

ABSTRACT

Objective: Many patients with cancer prefer alternative medicine for various reasons. In the study, use of alternative medicine by patients with lung cancer during chemotherapy and the factors affecting this behaviour were investigated, and the effect of regular use of alternative medicine on the response to chemotherapy was analyzed.

Material and Method: Patients diagnosed with lung cancer histopathologically in 2008 and who completed chemotherapy were included in the study. An interview was carried out with all patients after the cycles of chemotherapy were completed. Details of age, gender, area of residence, educational level, tumor histology, stage, response to chemotherapy and advice regarding alternative medicine were collected.

Results: A total of 201 patients, 191 male and 10 female, with a mean age of 58.8 years were included. A minimum of one alternative medicine was suggested to 158 (78.6%), and 55 (27.4%) had used alternative medicine regularly during the chemotherapy. Responses to chemotherapy did not differ in those who had and had not used alternative medicine (complete response, 16.4% and 8.2%) (p=0.416). There was no difference in age (58.5 and 58.9 years), gender, area of residence, educational level, tumor histology and stage between the two groups of patients who had and had not used alternative medicine (p=0.409, p=1.000, p=0.423, 0.520, p=1.000, p=0.346).

Conclusion: Use of complementary alternative medicine with chemotherapy is common in patients with lung cancer. Advice is commonly given by people close to the patient. There is no relation between use of alternative medicine and sociodemographic and tumor characteristics, and regular use of alternative medicine does not affect response to chemotherapy.

(Tur Toraks Der 2010; 11: 177-20)

Key words: Lung cancer, chemotherapy, alternative medicine

Received: 28. 04. 2009 Accepted: 12. 11. 2009

GIRIS

GunUMuzde pek cok yasarni tehdit eden hastaliga sahip hasta, ozellikle de kanser hastalari cesitli alternatif tedavi (AT)'ler kullanmaktadir. Hastalar standart tedavilerine destek olmak, bagisiklik sistemlerini guclendirmek, hastaliga bayli semptomlari azaltmak, hastalik nukslerini onlemek ve tedavi etmek kin AT'leri tercih etmektedir. Bu amacla siklikla kullanilanlar cesitli bitkisel kansimlar, vitaminler, biyoenerji, akupunktur, aromaterapi, meditasyon gibi yontemlerdir (1-3). Kanser hastalarinda AT kullanim sikligi %7-64'tur (2).

Akciger kanseri, cerrahi uygulanamayan ileri evre hastalarda yasam suresi beklentilerinin kotu oldugu bir hastaliktir. Hastalik cogunlukla ileri evrelerde teshis edildiginden en sik uygulanan tedavi kemoterapidir (4), (5). Kemoterapi uygulanan hastalarin alternatif tedavi kullanim davranislan ile ilgili yayinlanmis veriler oldukca azdir.

Bu calismada, akciger kanserli hastalarin kemoterapi sirasinda bitkisel ve diger kansimlardan olusan alternatif tedavi kullanimi ile ilgili davranislanni ve bunu etkileyen unsurlari ortaya koymak amaclanmis, duzenli alternatif tedavi kullaniminin kemoterapi yanitlarina etkisi incelenmistir.

GEREC ve YONTEM

Hasta Secimi ve Kayitlar

2008 yili icinde histopatolojik olarak akciger kanseri teshisi konulan hastalardan kemoterapi tedavisini (4-6 kur) tamamlayanlar calismaya alindi. Turn hastalar ile kemoterapi kurlerinin tamamlanmasi sonrasinda onaylari alinarak bire bir gorusme yapildi.

Hastalarin, yasi cinsiyeti, yasanilan yer (koy/kasaba, ilce, sehir) hangi egitim kurumundan mezun oldugu (ilkokul, ortaokul, lise, universite), tumor hucre tipi (kucuk hucreli karsinom ve kucuk hucreli disi karsinom), tumor evresi (evre IIB, evre IIIA, evre IIIB ve evre IV), kemoterapiye yanit degerlendirmeleri (kismi yanit, tam yanit, stabil hastalik ve progresyon), hastaya teshisi takiben cevresi tarafindan yapilan alternatif tedavi taysiyeleri, tuketilmemesi taysiye edilen gidalar, alternatif tedavi taysiyesini yapan kisi/ler, taysiye edilen tedaviyi duzenli uygulayip uygulamadigi kayit edildi.

Kemoterapi oncesi ve sonrasi kontrastli akciger tomografileri karsilastinlarak yanit degerlendirilmesi yapildi. Kemoterapi sonrasi en az 4 hafta sure ile turn radyolojik bulgularin kaybolmasi tam yanit, en az 4 hafta sure ile diger bolgelerde progresyon yada lezyon olmadan tumor boyutlarinda %50 veya daha fazla azalmanin olmasi kismi yanit, tumor boyutiarinda %50'den az kuculme veya %25'ten az buyume stabil hastalik, %25'in fizerindeki buyiime progresif hastalik olarak kabul edildi.

Planlanan kemoterapi kurlerini tamamlamayan, ikikur sonrasi radyoterapi yada cerrahi tedaviye yonlendirilen, kemoterapi tamamlanmadan vefat eden ya da takipten ayrilan hastalar calismadan cikarildi.

Istatistik

Yas ve AT kullanim iliskisi Student-t testi ile, kemoterapi yanitlari, tumor tipi, egitim durumu ve yasanilan yer ile AT kullanim iliskisi Pearson Chi-Square ile, cinsiyet ve AT kullanim iliskisi Fisher's Exact Test ile, hastaligin evresi ile AT kullanim iliskisi Monte Carlo Exact test ile yapildi. Surekli ve kategorik degiskenler icin t-testi ye kikare testi, kategorik degiskenlerde, en az %25 kategoride bekienen hucre yuzdesi 5'in altinda oldugunda Fisher exact testi kullanildi.

BULGULAR

Calismaya yas ortalamasi 58.8 yil olan, 191 erkek 10 kadin, toplam 201 akciger kanserli hasta dahil edildi. Hastalarin 158 (%78.6)'sina en az bir alternatif tedavi onerilmis ve 55 (%27.4)'u duzenli olarak alternatif tedavi kullanmmis idi. Hastalara hasta yakini ve cevresince taysiye edilen AT'ler Tablo 1'de, duzenli kullandiklan AT'ler Tablo 2'de gosterildi. Hastalarin 60 (%29.9)'una cesitli gidalari tuketmemeleri idi (Tablo 3).

Hastalarin 95 (%047.3)'une akrabalan ve arkad4ari, 49 (%24.4)'une kormsulart, 31 (%15.4)'une hastanede karsilastiklari hastalar ve hasta yakinlari AT onerisinde bulunmulardi. Hastalarin 32 (%15.9)'u ise AT onerisini televizyon/internet/gazete kanaliyla ogrenmis idi. Alternatif tedavi kullanan ve kullanmayan hastalarin tedavi yanit degerlen-dirmelerinde istatistiksel olarak anlamli fark saptanmadi (p=0.416). Alternatif tedavi kullanan kullanmayan hasta gruplarinda hastalarin sosyo-demografik ozelliklerinden yas, cinsiyet, yasdigi yer, egitim durumiarinda istatistiksel olarak anlamli fark saptanmadi (p=0.409, p=1.000, p=0.423, 0.520). Alternatif tedavi kullanan kullanmayan hasta gruplarinda hastalarin tibbi ozelliklerinden tumor tipi ve evrelerinde de istatistiksel olarak anlamli farklilik mevcut degildi (p=1.000, p=0.346) (Tablo 4).

TARTISMA

Kemoterapi uygulanan akciger kanserli hastalarda ek olarak alternatif tedavi kullanimi yaygindir. Oneriler genellikie hastanin cevresindeki kiilerden olmaktadir. Hastanin sosyo-demografik ve tumore bagli ozellikleri ile alternatif tedavi kullanim sikligi arasinda iliski bulunmamakta ve dtizenli alternatif tedavi kullanimi kemoterapi yanitini etkilememektedir.

Akciiger kanseri cok nadiren kur saglanabilen bir hastaliktir. Pek cok kronik ya da malign hastalikta oldugdu gibi akcFger kanserinde de hastalar cevredeki kiilerin cok cesitli AT onerileri ile karsilasvnaktadir. AT kullanimi ise ulkenin cografi lokalizasyonu, etnik kokeni, egitim ve sosyoekonomik faktorler ve dini inanilara gore farkliliklar gostermektedir (6-8). Bu davrais ayni zamanda konvansiyonel tedavilerden memnuniyetsizligin bir gastergesidir (9).

Akyurek ve ark., radyoterapi uygulanan akciger kanserli 102 hastayi AT yonunden degerlendirmisler ve kullanim stkligint %63 olarak bildirmislerdir. Egitimsiz ya da egitim duzeyi dusuk hastalarda AT kullantrnt daha sik iken, yas, evlilik durumu, yasantlan yer, aile tipi ve tedavi sekli ile AT kullanimi arasinda iliski bulunmarnitir (3). Ulkemizden verileri gozden geciren bir literatur analizinde sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik faktorlerin AT kullanimtnt etkilemedigi bildirilmistir (10). Caltsmamizda yer alan akciger kanserli hastalarin %78.6'si AT onerisi ile karsilasmts, %27.4'u duzenli AT kullanmistir. Yas, cinsiyet, tumor tipi, hastaligtn evresi, yasanilan yer ve egitim durumu ile AT kullanim stkligi arasinda iliski bulunmamistir.

Doiju ulkelerinde daha cok bitkisel karisimlar on planda kullanilmaktadir (11). Akyurek ve ark., hastalarin siklikla konvansiyonel tedaviye destek olmak, kik saglamak veya semptomlari gidermek icin AT kullandiklanni ve en sik isirgan otu, multivitaminler ve kopekbaligi kikirdaginin tercih edildigini ortaya koym4ardir (3). Hastalartmtz en sik bal, isirgan otu ve keci boynuzu pekmezi kullanmistir. Toplumda taysiye edilen ya da medya, internette on plana cikarilan AT onerileri zaman ile degisebilmektedir. Ancak isirgan otunun onerilerde ilk sirayi aldigi anlasilmaktadir. Siklikla onerilmesine ragmen, yine de hastalarin isirgan otuna cok ragbet etmedikleri anlasilmaktadir.

Cesli serilerde genc ve kadin kanser hastalarinda AT kullaniminin yaygin oldugu ifade edilmitsir (6), (7), (12). Calismamizda bu tip bir iliski saptanmarnistir ancak bu durum az sayida kadin hastanin verileri ile analiz yapilmasi ile iliskili olabilir. Drjer kanser hastalarinda cinsiyet dagilimlan belirgin farklilik arz ederken akciger kanserli hasta gruplari calismamizda oldugu gibi siklikla erkeklerden olusmaktadir.

Hasta ye hasta yakinlarinin alternatif tedavinin hastaligi iyilesrmesi yonunde umitleri olmaktadir. Ancak ne hastalarin ne de oneriyi yapan kisierin kullanilan bu urunlerin yan etkileri konusunda cogunlukla bilgileri bulunma-maktadir. Bu urunlerin muhtemel yan etkileri, kemoterapi yan etkileri ve hastaliga bagli semptomlar klinik goruntuyu karmaik hale getirebilmektedir.

Bu calivna ulkemizdeki akciger kanserli hastalara yonlendirilen bitkisel kokenli ye diger karisimlari iceren alternatif tedavi onerilerini yansitmakta ve alternatif tedavi kullanimini etkileyen kiisel ve tumore bagli faktorleri de incelemektedir. Hastalarin buyuk bir cogunlugu tehis sonrasinda cesitli onerilere maruz kalmakta ve onemli bir kismi duzenli alternatif tedavi kullanmaktadir. Ozellikle medya ve internetin rolu dikkat cekicidir.

Kemoterapi uygulanan akciger kanserli hastalarda, alternatif tedavi kullanim sikligi, yak, cinsiyet, tumor tipi, hastaligin evresi, yaanilan yer ye egitim durumu ile iliskili bulunmamistir. Hastalar siklikla ekerIi gidalar ve gazli iceceklerin tuketilmemesi yonunde uyarilmaktadir. Bu calismada, duzenli alternatif tedavi kullaniminin kemoterapiye yaniti etkileyip etkilemedigi de incelenmistir. Kullanilan alternatif tedaviler kantitatif olarak olculemediginden ve sadece hasta beyanina dayali olarak ogrenildiginden sadece genel bir analiz yaptlabilmis, duzenli alternatif tedavi kullaniminin kemoterapi yanitini etkilemedigi tespit edilmistir.

Cikar Cativnasi

Yazarlar, herhangi bir ckar catismasintn soz konusu olmadigihi bildirrnislerdir.

Sunulduou Kongre: 31. TUSAD Ulusal Kongresi, 17-21 Ekim 2009, Cesme, izmir, urkiye

Yazisma Adresi/Address for Correspondence: Ahmet Emin Erbaycu, Izmir Dr. Suat Seren Gogus Hastanesi ye Cerrahisi, 4tim ye Arastirma Hastanesi, Gogus Hastaliklan Klinigi, Izmir, Turkiye Tel: +90 232 330 93 41 E-posta: drerbaycu@yahoo.com

KAYNAKLAR

(1.) Downer SM, Cody MM, McCluskey P, et al., Pursuit and practice of complementary therapies by cancer patients receiving conventional treatment. BMJ 1994;309:86-9.

(2.) Ernst E, Cassileth BR. The prevalence of complementary/alternative medicine in cancer: a systematic review. Cancer 1998;83:777-82.

(3.) Akyurek S, Onal C, Kurtman C. Akciger kanserli hastalarda alternatif tedavi kullanimi. Turk Hematoloji Onkoloji Dergisi 2005;15:73-7.

(4.) Akciser Kanseri Tani ye Tedavi Rehberi. Toraks Dergisi 2006;7(Ek 2):3-4.

(5.) Erbaycu AE, Ozsoz A, cakan A. Akciger kanserinde tans gecikmesine hastanin ve hekimin etkisi. Solunum Hastaliklan 2005;16:161-5.

(6.) Begbie SD, Kerestes ZL, Bell DR. Patterns of alternative medicine use by cancer patients. Med J Aust 1996;165:545-8.

(7.) Risberg T, Lund E, Wist E. Use of non-proven therapies. Differences in attitudes between Norwegian patients with non-malignant disease and patients suffering from cancer. Acta Oncol 1995;34:893-8.

(8.) Ceylan S, Hamzaoglu 0, Komurcu S, et al. Survey of the use of complementary and alternative medicine among Turkish cancer patients. Complement Ther Med 2002;10:94-9.

(9.) Shannon M. Alternative medicines toxicology: a review of selected agents. J Toxicol Clin Toxicol 1999;37:709-13.

(10.) Kay 5, Hanoglu Z, Algier L. Turkiyede kanserli hastalarda tamamlayici ye alternatif tedavi yontemlerinin kullanimi: literatur taramasi. Uluslararasi Hematoloji-Onkoloji Dergisi 2008;18:32-8.

(11.) Cui Y, Shu X0, Gao Y, et al. Use of complementary and alternative medicine by chinese women with breast cancer. Breast Cancer Res Treat 2004;85:263-70.

(12.) Cunningham AJ, Edmonds CV, Jenkins GP, et al. A randomized controlled trial of the effects of group psychological therapy on survival in women with metastatic breast cancer. Psychooncology 1998;7:508-17.

Ahmet Emin Erbaycu, Mehmet Gulpek, Fevziye Tuksavul, OzgLir Uslu, Salih Zeki Guclu

Izmir Dr. Suat Seren Goggus Hastanesi ve Cerrahisi, Egitim ve Arasirma Hastanesi, Gogus Hastaliklan Klinigi, Izmir, Turkiye

doi: 10.5152/ttd.2010.16
Tablo 1. Hastalara kemoterapi sirasinda hasta yakini ve cevresince
tavsiye edilen alternatif tedaviler

Tavsiye Edilen Alternatif Tedavi                         n (%)

Isirgan otu/tohumu/suyu                                101 (50.2)

Bitki (cig hali/suyu/cayi) (ismi belli olmayan)         54 (26.9)

Bal                                                     46 (22.9)

Keci boynuzu/pekmezi                                    33 (16.4)

corek otu, isimsiz tablet                                13 (6.5)

Uzum suyu/cekirdegi/pekmezi                              12 (6.0)

An poleni/sutu                                            9 (4.5)

Su (ismi belli olmayan)                                   7 (3.5)

Kantaron otu, Dut pekmezi/receli, Kaplumbaga kani         6 (3.0)

Siyah turp, Zencefil, Kopekbaligi kikirdagi,              5 (2.5)
Multivitamin

Havuc, Karabas otu, Enginar/yapragi/suyu,                 4 (2.0)
Brokoli/suyu

Kekik otu/suyu, Yesil cay, Keten tohumu, Turp otu,        3 (1.5)
Kudret nan, Papatya cayi, Kefir, Kapircak, Maydanoz

Sakatat, Biberiye/yagi, Bougutlen yapragi/cicegi,         2 (1.0)
Zerdecal, Kisrak sutu, Cam filizi/recinesi, Sarimsak,
Zeytin yapragi, Aci ot, Reisi mantari, Bugday/burcak
tohumu, Andiz pekmezi

Incir kabugu, cin mantari, Kara lahana, Salgam/suyu,      1 (0.5)
YoGurt suyu, Badem, Civan percemi, Ogul otu, Pelin
otu, Radika, Kina kina kabugu, Topalak otu koku,
Lahana suyu, Balik yagi, Bromelain, Kusburnu tohumu,
Domates suyu, Kirk damar otu, Ebegumeci, Deve dikeni,
Hardal tohumu, Feslegen, Sinameki, Eesk sutu, Okuz
dili otu

Tablo 2. Hastalarin kemoterapi suresince duzenli kullandikiari
alternatif tedaviler

Duzenli Kullanilan Alternatif Tedavi                       n (%)

Bal                                                      16 (8.0)

Isirgan otu/tohumu/suyu                                  15 (7.5)

Keci boynuzu/pekmezi                                     12 (6.0)

Bitki/suyu/cayi (ismi belli olmayan), An poleni/sutu      4 (2.0)

Karabas otu, Zencefil                                     3 (1.5)

Kantoron otu, Dut pekmezi, Uzum suyu/cekirdegi/pekmezi,   2 (1.0)
corek otu, Kekik otu/suyu, Papatya cayi, Bugday/burcak
tohumu

Cam filizi/recinesi, Kefir, Havuc, Karadut pekmezi,       1 (0.5)
Civan percemi, Kudret nan, Radika, Brokoli/suyu, Balik
yagi, Dut pekmezi/receli, Badem, Kusburnu tohumu,
Multivitamin

Tablo 3. Hastalara tuketilmemesi tavsiye edilen gidalar

Tuketilmemesi Tavsiye Edilen Gida    n (%)

Sekerli gidalar                    35 (17.4)
Gazli icecekler                    27 (13.4)
Et ye et urunleri                   12 (6.0)
Sut ye sut urunleri                  5 (2.5)


Tablo 4. Hastalarin genel ye hastalik ile ilgili ozelliklerine gore
alternatif tedavi kullanimlari

Parametre      AT Kullanan  AT Kullanmayan    Toplam       P
                   n (%)            n (%)       n (%)

Ya ortalamasi         58.5            58.9  58.8[+ or  0.409
(yl)                                            -]9.2
Cinsiyet                                      (28-80)

Erkek            52 (94.5)      139 (95.2)   191 (95)    1.0

Kadin              3 (5.5)        7 (4..8)   10 (5.0)

Yasanilan
yer

Koy/Kasa ba      21 (38.2)       42 (28.8)   63(31.3)  0.423

Ilce             15 (27.3)       43 (29.5)         58
                                               (28.9)

Sehir            19 (34.5)       61 (41.7)         80
                                               (39.8)

Eigtim
durumu

Eigtimsiz        50 (90.1)      128 (87.7)  34 (16.9)

Ilkokul                                           144  0.520
                                               (71.6)

Ortaokul           5 (9.9)       18 (12.3)   15 (7.5)

Lise                                          8 (4.0)

Tumor hucre
tipi

Kucuk hucreli    46 (83.6)      122 (83.6)        168    1.0
disi                                           (83.6)
karsinom

Kucuk hucreli     9 (16.4)       24 (16.4)         33
karsinom                                       (16.4)

Hastaliin
evresi

2B                   0 (0)         4 (2.7)    4 (2.0)

3A                9 (16.4)        14 (9.6)  23 (11.4)  0.346

3B               23 (41.8)       71 (48.6)         94
                                               (46.8)

4                23 (41.8)       57 (39.1)         80
                                               (39.8)

Kemoterapiye
yanit

Kismi yanit      24 (43.6)       71 (48.6)         95
                                               (47.3)

Stabil           18 (32.7)       51 (35.0)         69
hastalik                                       (34.3)

Tam yanit         9 (16.4)        12 (8.2)  21 (10.4)  0.416

Prog resyon        4 (7.3)        12 (8.2)   16 (8.0)

Toplam           55 (27.4)      146 (72.6)        201
Gale Copyright: Copyright 2010 Gale, Cengage Learning. All rights reserved.